Zapłata kary umownej za nieterminową realizację umowy, niezależna od wad dostarczonych towarów lub usług, może stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile nie podlega wyłączeniu według art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT. Zwrot części kary nieduplikowany z kosztami uzyskania, nie stanowi przychodu podatkowego.

Opublikowano istotną zmianę stanowiska organów skarbowych dotyczącą opodatkowania kar umownych podatkiem VAT w przypadku przedterminowego rozwiązania umów najmu. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi Szefa KAS oraz wyrokiem sądu administracyjnego, opłaty te są obecnie uznawane za odpłatne świadczenie usług, jeśli stanowią ekonomiczny ekwiwalent czynszu, który wynajmujący otrzymałby za kontynuację współpracy

Kara umowna nałożona za nieterminowe wykonanie usług, poniesiona w formie potrącenia, stanowi koszt uzyskania przychodów dla podatnika, jeżeli spełnia ogólne przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT i nie jest objęta wyłączeniem określonym w art. 16 ust. 1 pkt 22 tejże ustawy.

Kary umowne zapłacone za nieterminową realizację umowy, które nie wiążą się z wadliwością towarów, stanowią koszty uzyskania przychodu, natomiast zwrot z tytułu kar od podwykonawcy należy uznać za przychód podatkowy.

Kara umowna za nieterminowe wykonanie umowy, o ile nie dotyczy wad lub zwłoki w usuwaniu wad, może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, a dniem jej poniesienia jest dzień zatwierdzenia ugody mediacyjnej przez sąd.

Kara umowna poniesiona z tytułu odstąpienia od umowy nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, gdy jej poniesienie wynika z działań i zawinienia podatnika, co nie pozwala na uznanie tego wydatku za celowy w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.

Kara umowna zapłacona przez podatnika w wyniku własnej decyzji gospodarczej nie może być uznana za koszt uzyskania przychodów, jeśli wynika z braku odpowiedniej analizy prawidłowej realizacji warunków umowy oraz stanowi obszar ryzyka przedsiębiorcy.

Kara umowna za nieterminowe wykonanie usług, nieobjęta katalogiem wyłączeń art. 23 ust. 1 PIT, może stanowić koszt uzyskania przychodu, jeżeli służy zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów, szczególnie gdy opóźnienie wynika z siły wyższej.

Świadczenia mające charakter kara umownej nie są zwolnione z podatku, gdyż nie mają waloru odszkodowawczego i podlegają opodatkowaniu jako przychód z innych źródeł, podobnie jak odsetki, podczas gdy zwrot kosztów sądowych jest zwolniony tylko w części odpowiadającej kosztom poniesionym.

Kary umowne za opóźnienie w odbiorze budynków i przeniesieniu własności, nie wynikające z wadliwości, stanowią koszty uzyskania przychodów, podlegająco zaliczeniu w dacie ujęcia księgowego, jako koszty inne niż bezpośrednio związane z przychodami.

Kary umowne i odszkodowania poniesione z tytułu niezawinionej utraty, uszkodzenia przesyłki i nieterminowego dostarczenia towarów mogą być zaliczone jako koszty uzyskania przychodu. Wyłączenie z kosztów podatkowych przewidziane w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT nie dotyczy takich odszkodowań, jeżeli ich poniesienie ma na celu zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Kary umowne za opóźnienie w wykonaniu obowiązków gwarancyjnych, odsetki ustawowe od tych kar oraz koszty sądowe związane z działalnością gospodarczą, o ile nie dotyczą wadliwości towarów bądź usług, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Kary umowne za opóźnienie w wykonaniu obowiązków gwarancyjnych oraz związane z nimi odsetki, a także koszty procesu sądowego, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, jako wynikające z nienależytego wykonania zobowiązań, nawet jeśli nie dotyczą wadliwości głównego świadczenia.

Transfer pieniężny między stronami umowy zakupu energii a Kontrahentem stanowi wynagrodzenie za usługi i podlega opodatkowaniu VAT. Zarówno płatność od Spółki na rzecz Kontrahenta, jak i odwrotnie, wymaga wystawienia faktury VAT, a Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Transfery te nie są traktowane jako kary umowne w rozumieniu art. 471 i 483 Kodeksu cywilnego.

Kara umowna z tytułu opóźnienia w wykonaniu umowy, niezależnie od przyczyn opóźnienia, nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT. Każde opóźnienie, nawet niezależne od dłużnika, uznawane jest za wadę wykonanej usługi.

Kwota uregulowana na rzecz zamawiającego w ramach ugody mediacyjnej może być uznana za koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdy nie podlega wyłączeniom wskazanym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT związanym z wadami towarów, robót i usług.

Kara umowna w postaci opłaty jednorazowej i manipulacyjnej dochodzona w związku z wcześniejszym zakończeniem umowy lub uniemożliwieniem świadczenia usługi jest wynagrodzeniem za świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, dokumentowana fakturą, nie zaś notą obciążeniową.

Kara umowna z tytułu nieterminowego wykonania zobowiązań, jako wada wykonanych usług, nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, niezależnie od zawinienia podatnika.

Kary umowne otrzymywane w związku z niewykonaniem umowy sprzedaży, z przyczyn leżących po stronie sprzedającego, nie stanowią wynagrodzenia za usługi opodatkowane podatkiem VAT, a ich funkcję jest czysto odszkodowawcza.

Kara umowna z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu z winy najemcy, ustalona jako równowartość krotności czynszów i opłat eksploatacyjnych należnych do końca okresu najmu, stanowi wynagrodzenie za usługę i podlega opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Kary umowne nałożone za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu, stanowiące następstwo wadliwego wykonania usług, są wyłączone z kosztów uzyskania przychodu zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT. Zastosowanie art. 16 rozszerza się na nienależyte wykonanie zobowiązań, niezależnie od przyczyny lub woli stron umowy.

Zapłata kar umownych, wynikająca z niezawinionej przez podatnika zwłoki, nie wyłączonej przez art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, stanowi koszt uzyskania przychodu, jeśli służy zabezpieczeniu źródła przychodów.

Opłata z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy najmu przez spółkę z winy najemcy, mająca charakter kary umownej, nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie usług i jako taka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT) jako czynność poza zakresem VAT.

Należności wynikające z kar umownych za brak zwrotu sprzętu po zakończeniu umowy najmu, traktowane jako odszkodowanie, nie podlegają opodatkowaniu VAT, ponieważ nie mają charakteru odpłatnej dostawy towarów ani świadczenia usług. Dokumentacją tych należności jest nota księgowa.