Podstawę opodatkowania przy zniesieniu współwłasności nieruchomości, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowi wartość rynkowa udziału nabytego ponad udział we współwłasności, a nie wysokość spłaty współwłaściciela.

Zniesienie współwłasności nieruchomości i spłata udziału mieszcząca się w przysługującym spadkobiercy udziale w spadku, dokonane po pięciu latach od nabycia, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Dział spadku ze spłatą powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jeśli spadkobierca nabywa majątek przewyższający jego pierwotny udział w spadku, bez względu na wartość przyznanej spłaty.

Odpłatne zniesienie współwłasności, przy którym jeden ze współwłaścicieli nabywa rzeczy lub prawa majątkowe ponad swój dotychczasowy udział, skutkuje obowiązkiem podatkowym wyłącznie dla tego nabywcy. Osoba przekazująca udział, która otrzymuje spłatę, nie jest zobowiązana do uiszczenia PCC, o ile nie zwiększa swojego udziału majątkowego.

Rekompensata z tytułu zapłaconego zaległego podatku oraz odsetek, będąca odszkodowaniem kompensacyjnym, nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Dokonanie wydatków na cele mieszkaniowe przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości wyklucza możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, chyba że wydatki te są pokryte zaliczką, zadatkiem lub środkami uzyskanymi na poczet ceny sprzedaży.

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości, dokonane w formie renty dożywotniej jako ekwiwalent przeniesienia własności, stanowi formę spłaty podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku, dokonane po upływie 5 lat od daty nabycia przez spadkodawcę i do wysokości przysługującego udziału w spadku, nie skutkuje opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przychodem z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości, przed upływem pięciu lat od nabycia, jest zarówno kwota spłaty pieniężnej, jak i wartość zwolnionego zadłużenia kredytowego, a dochód z tego tytułu podlega opodatkowaniu 19% stawką podatku dochodowego.

Dział spadku ze spłatą nie powoduje nowego nabycia do celów podatkowych. Nieruchomości i ruchomości nabyte do wspólności małżeńskiej uznaje się za nabyte przez małżonków w całości od daty ich pierwotnego nabycia. Sprzedaż po upływie odpowiednich terminów podatkowych, tj. pięciu lat dla nieruchomości i pół roku dla ruchomości, nie generuje obowiązku podatkowego z tytułu PIT.

Dział spadku, polegający na przyznaniu jednemu ze spadkobierców całości nieruchomości za ekwiwalentną spłatę, nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT. W konsekwencji, nie prowadzi to do powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Kwoty spłat dokonane przez podatnika na rzecz innych spadkobierców w ramach działu spadku mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli są one związane z nabyciem majątku ponad pierwotny udział w spadku.

Przeniesienie własności nieruchomości w ramach datio in solutum stanowi odpłatne zbycie nieruchomości podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części, w której nabycie nastąpiło w drodze darowizny, jednak może być zwolnione z podatku jako wydatek na własne cele mieszkaniowe.

Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, spłata otrzymana z tytułu zniesienia współwłasności nieruchomości odziedziczonej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeśli nie przewyższa wartości udziału nabytego w drodze spadku.

Dochody z tytułu wyegzekwowanej wierzytelności, nabytej poza działalnością gospodarczą, kwalifikowane są jako dochody z praw majątkowych, z potrąceniem kosztów nabycia, przy odrębnym rozliczeniu odsetek i kosztów egzekucyjnych, które nie są częścią przychodu podatkowego.

Podział majątku wspólnego małżeńskiego, dokonany na podstawie ugody sądowej przy zniesieniu wspólności majątkowej, nie jest objęty podatkiem od czynności cywilnoprawnych, nawet gdy towarzyszą mu dopłaty między stronami.

Spłata kredytu hipotecznego oraz udziału współmałżonka w nieruchomości dokonana ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. Zakup urządzeń AGD, takich jak urządzenie kuchenne, nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe dla celów tego zwolnienia.

Odpłatne zniesienie współwłasności oraz dział spadku, dokonane za spłatą, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Katalog przypadków opodatkowanych jest zamknięty i wyłącznie nieodpłatne zniesienie współwłasności znajduje się w jego zakresie.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jeśli nastąpi po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę. W części przekraczającej udział spadkowy, uzyskany w wyniku działu spadku, sprzedaż stanowi źródło przychodu opodatkowanego na zasadach ogólnych ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przeniesienie własności majątku osobistego jako forma spłaty w podziale majątku po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej, dokonane przed upływem pięciu lat od nabycia, stanowi odpłatne zbycie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dział spadku polegający na odpłatnym przekazaniu udziału w nieruchomości na rzecz współspadkobiercy, której wartość nie przewyższa posiadanego udziału spadkowego oraz nastąpił po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę, nie generuje dla spadkobiercy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego od umorzonego długu z tytułu kredytu hipotecznego jest dopuszczalne, jeśli faktyczne wydatkowanie środków służyło celom mieszkaniowym, nawet gdy kredyt pierwotnie oznaczony był jako konsolidacyjny, pod warunkiem spełnienia szczegółowych przesłanek określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów.

Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego, faktycznie przeznaczonego na cele mieszkaniowe, może skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek."

Spłata zobowiązania związanego z zakupem nieruchomości przez darczyńców nie stanowi kosztu uzyskania przychodu przy sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze darowizny, zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Kosztem uzyskania przychodu mogą być wyłącznie nakłady zwiększające wartość nieruchomości lub podatek od spadków i darowizn.