Ulga prorodzinna przysługuje rodzicowi wychowującemu dziecko niepełnosprawne, nawet jeśli jego dochód przekroczył limit dochodowy, o ile orzeczenie o niepełnosprawności potwierdza wczesne dzieciństwo jako początek niepełnosprawności (art. 27f ust. 2e ustawy o PIT).
Dla ustalenia limitu dodatkowego zwrotu z tytułu ulgi na dzieci, pomniejszenie sumy składek na ubezpieczenie zdrowotne przewidziane art. 27f ust. 9 pkt 2 uPIT dotyczy jedynie składek odliczonych w formie określonej w art. 45 ust. 1a pkt 2, a nie składek zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.
Prawo do ulgi prorodzinnej i ulgi 4+ uzależnione jest od faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej nad dziećmi, co wyklucza takie uprawnienie w przypadku braku faktycznej opieki, mimo formalnego posiadania władzy rodzicielskiej.
Osoba rozwiedziona, samodzielnie wychowująca dziecko, przy spełnieniu ustawowych warunków, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca oraz do ulgi prorodzinnej, jeżeli faktycznie sprawuje samodzielną pieczę nad dzieckiem i nie ma miejsca współdzielenia opieki z drugim rodzicem.
Rodzice dziecka niepełnosprawnego są uprawnieni do odliczenia wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej oraz prorodzinnej za lata wstecz, jeżeli orzeczenie o niepełnosprawności wskazuje wcześniejszą datę jej początku, mimo że orzeczenie wydano później. Przywileje te obowiązują również w okresie przed zmianą przepisów znoszących limity dochodów.
W okolicznościach braku porozumienia rodziców o wspólnej władzy rodzicielskiej i braku pieczy naprzemiennej, ulga prorodzinna 100% przysługuje rodzicowi, u którego dziecko zamieszkuje. Odliczenie to jest niemożliwe do podziału przy braku wspólnego miejsca zamieszkania lub sądowych rozstrzygnięć wskazujących na opiekę naprzemienną.
Podatnik sprawujący funkcję opiekuna prawnego oraz rodziny zastępczej nad małoletnim niepełnosprawnym dzieckiem, spełniający kryteria określone w art. 27f ustawy o PIT, ma prawo do ulgi prorodzinnej oraz ulgi rehabilitacyjnej, nawet przy dochodach przekraczających 112.000 zł, z uwagi na posiadanie przez dziecko orzeczenia o niepełnosprawności.
Gdy oboje rodziców, mających nieograniczoną władzę rodzicielską, wspólnie zamieszkuje z małoletnimi dziećmi, a brak jest porozumienia dotyczącego podziału ulgi prorodzinnej, ulga przysługuje im w wysokości 50% każdemu z rodziców, również w latach przyszłych, przy niezmienionym stanie faktycznym.
W sytuacji braku porozumienia między rodzicami w kwestii podziału ulgi prorodzinnej, jeśli dzieci na stałe zamieszkują z jednym rodzicem, odliczenie w pełnej wysokości przysługuje podatnikowi sprawującemu faktyczną pieczę, niezależnie od formalnego posiadania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.
Rodzic, który faktycznie sprawuje pieczę nad dziećmi, pomimo posiadania przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej, ma pełne prawo do ulgi prorodzinnej, jeśli drugi rodzic nie angażuje się aktywnie w codzienne wychowanie dzieci. Brak porozumienia w podziale ulgi nie wpływa na to uprawnienie, gdy dzieci zamieszkują z jednym z rodziców.
W przypadku rozwodu i braku porozumienia odnośnie podziału ulgi prorodzinnej, ulga przysługuje w równych częściach obu rodzicom, u których dziecko ma miejsce zamieszkania do momentu, gdy jedno z rodziców faktycznie nie wykonuje całościowo pieczy nad dzieckiem, co uprawnia owego rodzica do całościowej ulgi.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.
Podatnik ma prawo nie odliczać części składek w PIT-36L, co zwiększa limit zwrotu ulgi prorodzinnej w PIT-37, jeżeli nie skorzystał z tego prawa, wynikającego z art. 27f ustawy o PIT, w zeznaniu podatkowym.
Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.
Matka, która po rozwodzie faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi, jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej, o ile spełnia ustawowe warunki, niezależnie od ograniczonego kontaktu dzieci z ojcem i jego zobowiązań alimentacyjnych.
Zaginięcie małżonka nie tworzy domniemania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile osoba wnioskująca nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie jest rozwódką, wdową, czy inną osobą enumeratywnie wymienioną w ustawie.
W przypadku braku porozumienia między rodzicami sprawującymi naprzemienną opiekę nad dziećmi, każdemu z nich przysługuje możliwość odliczenia ulgi prorodzinnej po połowie, pod warunkiem rzeczywistego wykonywania władzy rodzicielskiej.
W przypadku gdy faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej i zapewnianie codziennej opieki nad dziećmi spoczywa wyłącznie na jednym z rodziców, przysługuje temu rodzicowi prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, mimo formalnego istnienia związku małżeńskiego z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w codziennym wychowaniu.
W przypadku braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej między rozwiedzionymi rodzicami sprawującymi wspólnie pieczę naprzemienną nad małoletnimi dziećmi, ulga prorodzinna przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, nawet jeśli miejsce zamieszkania dzieci zostało administracyjnie ustalone przy jednym z rodziców.
Podatnik, który wykonuje władzę rodzicielską i obowiązki alimentacyjne wobec co najmniej czworga dzieci, może korzystać z ulgi dla rodzin 4+, niezależnie od przekroczenia przychodów 85 528 zł z określonych źródeł dochodu, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT.
Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.
Rodzic prowadzący działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadzie ryczałtu lub dziecko osiągające przychody w ten sposób nie mogą korzystać z preferencyjnego opodatkowania ani z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli przychody dziecka nie przekraczają określonych limitów.
Osoba, która nie samotnie sprawuje opiekę rodzicielską, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowująca dzieci, lecz może odliczyć pełną ulgę prorodzinną, jeśli dzieci mieszkają z nią i brak porozumienia z drugim rodzicem. (Dot. art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o PIT).