Rodzic będący panną lub kawalerem, żyjący w rozłączeniu z drugim rodzicem i samodzielnie wykonujący obowiązki wychowawcze w okresach przypadającej na niego opieki naprzemiennej, może korzystać z preferencji z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, jeżeli świadczenie wychowawcze nie zostało ustalone obojgu rodzicom zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz nie zachodzą wyłączenia
Rozwiedziony rodzic, który faktycznie, stale i w przeważającej mierze samodzielnie wykonuje wobec małoletnich dzieci obowiązki wychowawcze, może korzystać z preferencji dla osoby samotnie wychowującej dzieci, mimo że drugi rodzic zachowuje władzę rodzicielską i uiszcza alimenty. Warunkiem jest brak wspólnego wychowywania dziecka oraz niespełnienie przesłanek wyłączających z art. 6 ust. 4f i ust. 8
Rozwiedziony rodzic, który wychowuje dziecko w okresach pobytu dziecka u niego samodzielnie, w odrębnym gospodarstwie domowym i bez jednoczesnego udziału drugiego rodzica, jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. Wyłączenie z art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. nie obejmuje wspólnego wychowywania przez tego rodzica innego dziecka z obecną partnerką ani faktycznej opieki
Rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską wobec małoletnich dzieci oraz obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego, uczącego się dziecka pozostającego na jego utrzymaniu uwzględnia wszystkie te dzieci przy ustalaniu wysokości ulgi z art. 27f ustawy o PIT. Skorzystanie przez drugiego rodzica z ulgi nie wyłącza prawa do odliczenia niewykorzystanej części limitu, z zachowaniem zasady, że łączne
Rodzic, którego wykonywanie władzy rodzicielskiej poddano nadzorowi kuratora, zachowuje prawo do ulgi prorodzinnej, jeżeli nie został tej władzy pozbawiony i faktycznie uczestniczy w pieczy oraz wychowaniu dziecka. Gdy oboje rodzice faktycznie wykonują władzę rodzicielską albo utrzymują pełnoletnie uczące się dziecko w ramach obowiązku alimentacyjnego, mogą — zgodnie z porozumieniem — podzielić wspólny
Ulga prorodzinna przysługuje rodzicowi wychowującemu dziecko niepełnosprawne, nawet jeśli jego dochód przekroczył limit dochodowy, o ile orzeczenie o niepełnosprawności potwierdza wczesne dzieciństwo jako początek niepełnosprawności (art. 27f ust. 2e ustawy o PIT).
Podatnik, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c-4d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakty z dziećmi.
Podatnik wykonujący faktyczną władzę rodzicielską nad trojgiem małoletnich dzieci oraz obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego uczącego się dziecka posiada prawo do ulgi podatkowej dla rodzin 4+, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, nawet przy ograniczonej formalnie władzy rodzicielskiej.
Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.
Przekroczenie dochodów przez dziecko nieobjęte samotnym wychowaniem nie wpływa na prawo podatnika do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca inne dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.
Podatnik, który w stosunku do co najmniej czworga dzieci wykonuje władzę rodzicielską, może korzystać z ulgi 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci, o ile faktyczne zaangażowanie w opiekę i wychowanie jest zgodne z wymaganiami ustawy.
Osoba, która zawarła związek małżeński w trakcie roku podatkowego, może rozliczać za ten rok PIT jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli spełnia pozostałe warunki. Jednakże, jeśli pozostaje w związku małżeńskim, od następnego roku nie przysługuje jej ta preferencja podatkowa, nawet w przypadku faktycznego samotnego wykonywania władzy rodzicielskiej.
Osoba rozwiedziona, która od połowy roku podatkowego nie pobiera świadczenia wychowawczego, a sprawuje naprzemienną opiekę nad dziećmi, może rozliczać się jako rodzic samotnie wychowujący dzieci, na zasadach art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osobie rozwiedzionej przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoby samotnie wychowującej dzieci, gdy faktycznie samotnie sprawuje stałą, codzienną pieczę nad dziećmi, przy braku wspólnego gospodarstwa z drugim rodzicem.
W okolicznościach braku porozumienia rodziców o wspólnej władzy rodzicielskiej i braku pieczy naprzemiennej, ulga prorodzinna 100% przysługuje rodzicowi, u którego dziecko zamieszkuje. Odliczenie to jest niemożliwe do podziału przy braku wspólnego miejsca zamieszkania lub sądowych rozstrzygnięć wskazujących na opiekę naprzemienną.
Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.
Preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje rodzicowi samotnie sprawującemu opiekę nad dzieckiem, jednak od 2022 r. wyłączone jest dla osób wychowujących dzieci wspólnie z partnerem, niezależnie od uczestnictwa w wychowaniu konkretnego dziecka.
Prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje, gdy osoba spełnia wymagania z art. 6 ust. 4c ustawy, w tym określony status cywilnoprawny. Faktyczne wychowywanie dziecka bez formalnego rozwodu nie uprawnia do takiego rozliczenia w latach, gdy status ten nie został formalnie potwierdzony.
Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca pełnoletnie dziecko uczące się, spełniające kryteria ustawowe, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, nawet przy jedynie alimentacyjnej roli drugiego rodzica oraz prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego.
Ulgę prorodzinną na dziecko pełnoletnie nabywa rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską, przy czym w przypadku pełnoletniego uczącego się dziecka, prawo do ulgi przysługuje obydwojgu rodzicom w częściach równych, o ile oboje wykonują ciążący obowiązek alimentacyjny.
Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.