Osobie rozwiedzionej, ale faktycznie samotnie wychowującej dzieci przez połowę czasu, przysługuje prawo do preferencyjnego opodatkowania oraz ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełnia ona formalne przesłanki prawne i nie zachodzą wyłączenia.
W przypadku wspólnego rozliczenia podatkowego małżonków, ulga prorodzinna na dzieci przysługuje podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad dziećmi, nawet jeśli nie uzyskuje samodzielnie dochodów, o ile małżonek osiąga opodatkowane dochody.
Ulga prorodzinna przysługuje podatnikowi jedynie w przypadku, gdy dziecko spełnia ustawowe kryteria, w tym dochodowe, a całkowite dochody rodziców nie przekraczają ustalonego limitu. W sytuacji, gdy jedno z dzieci przekracza dochód określony w art. 6 ust. 4e ustawy, podatnik nie może skorzystać z ulgi na jakiekolwiek dziecko, jeżeli łączne dochody rodziców przekraczają 112 000 zł (art. 27f ust. 2 pkt
W sytuacji, gdy tylko jedno z rodziców faktycznie wykonuje władzę rodzicielską zgodnie z artykułem 27f ustawy o PIT, a orzeczenie nie wskazuje pieczy naprzemiennej, odliczenie ulgi prorodzinnej w całości przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.
Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.
W przypadku braku skutecznego porozumienia rodziców o podziale ulgi prorodzinnej, pełne odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Zaginięcie małżonka nie tworzy domniemania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile osoba wnioskująca nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie jest rozwódką, wdową, czy inną osobą enumeratywnie wymienioną w ustawie.
W przypadku braku porozumienia między rodzicami sprawującymi naprzemienną opiekę nad dziećmi, każdemu z nich przysługuje możliwość odliczenia ulgi prorodzinnej po połowie, pod warunkiem rzeczywistego wykonywania władzy rodzicielskiej.
W przypadku braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej między rozwiedzionymi rodzicami sprawującymi wspólnie pieczę naprzemienną nad małoletnimi dziećmi, ulga prorodzinna przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, nawet jeśli miejsce zamieszkania dzieci zostało administracyjnie ustalone przy jednym z rodziców.
Ustalenie, że umowa notarialna bez orzeczenia sądu lub umowy ze starostą nie stanowi przesłanki do uzyskania ulgi prorodzinnej na dziecko małoletnie w ramach rodziny zastępczej, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.
Osobie samotnie wychowującej pełnoletnie dziecko niepełnosprawne, które uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje prawo do preferencyjnego sposób opodatkowania oraz odliczeń w ramach ulg podatkowych, niezależnie od wysokości dochodów dziecka. Znaczenie mają spełnione kryteria wynikające z ustawowych przepisów związanych z opieką oraz obowiązkiem alimentacyjnym.
Osoba nie może być uznana za samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, jeśli w roku rozliczeniowym pozostawała w związku małżeńskim bez orzeczenia separacji lub rozwodu. W przypadku ulgi prorodzinnej, pełna ulga przysługuje rodzicowi wykonującemu wyłączną pieczę nad dzieckiem, jeśli drugi rodzic ma ograniczoną władzę rodzicielską.
Osoba, która nie samotnie sprawuje opiekę rodzicielską, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowująca dzieci, lecz może odliczyć pełną ulgę prorodzinną, jeśli dzieci mieszkają z nią i brak porozumienia z drugim rodzicem. (Dot. art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o PIT).
Osobie, która w roku 2025 została rozwódką na mocy prawomocnego wyroku sądu, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, gdy faktycznie sprawuje codzienną opiekę i ponosi koszty wychowania dzieci, natomiast prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje za lata 2022–2025 ze względu na faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania, chyba że następuje porozumienie między rodzicami co do podziału odliczenia. W braku porozumienia i przy stałym zamieszkiwaniu dziecka z jednym z rodziców, drugi rodzic nie ma prawa do ulgi, nawet jeśli faktycznie uczestniczy w wychowywaniu dzieci.
W świetle art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik posiadający dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności jest uprawniony do ulgi prorodzinnej niezależnie od osiągniętego dochodu, co umożliwia korektę zeznań podatkowych za wcześniejsze lata, jeśli niepełnosprawność istnieje od urodzenia.
Rozwiedziony podatnik sprawujący naprzemienną opiekę nad dziećmi może skorzystać z ulgi podatkowej dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeżeli nie odbiera świadczenia 800+ w podziale na rodziców.
Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.
Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.
Ulga prorodzinna przysługuje na pełnoletnie dzieci z niepełnosprawnością oraz studentów do 25 roku życia, niezależnie od wysokości dochodów rodziców, przy spełnieniu obowiązku alimentacyjnego i utrzymaniu dziecka w ścisłym rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik, który jednocześnie stosuje opodatkowanie liniowe w działalności gospodarczej, nie jest uprawniony do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko od dochodów opodatkowanych według skali podatkowej. Ponadto przekroczenie limitów dochodowych wyklucza zastosowanie ulgi prorodzinnej.
Osoba wychowująca dziecko w systemie pieczy naprzemiennej nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako samotnie wychowujący dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli obojgu rodzicom przysługuje świadczenie wychowawcze na podstawie art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.