Osoba rozwiedziona faktycznie i samodzielnie wychowująca małoletnie dziecko ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli spełnia ustawowe przesłanki i nie podlega przesłankom wyłączającym.
Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.
Osoba rozwiedziona, będąca rodzicem dziecka, które mieszka z nią na stałe i przez nią utrzymywane, ma prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje jedynie określone przez sąd kontakty z dzieckiem.
Rodzic rozwiedziony, który wspólnie z drugim rodzicem realizuje opiekę naprzemienną nad dziećmi i jednocześnie pobiera świadczenie wychowawcze, nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Osoba rozwiedziona, której dziecko jest wychowywane naprzemiennie z drugim rodzicem, nie jest uznawana na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT za "samotnie wychowującą dzieci", gdyż proces wychowawczy nie jest prowadzony całkowicie i wyłącznie przez jednego z rodziców.
Preferencyjne rozliczenie podatkowe dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje rodzicowi, który faktycznie sprawuje nad dzieckiem całoroczną opiekę, przy braku istotnego zaangażowania drugiego rodzica w proces wychowawczy, nawet jeśli ten płaci alimenty.
Osoba pozostająca w związku małżeńskim nie może korzystać z ulgi dla osoby samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie posiada orzeczenia sądu o separacji lub rozwodzie, nawet gdy faktycznie samodzielnie wychowuje dziecko w wyniku trwałego rozkładu pożycia.
Osoba nie kwalifikuje się do statusu samotnie wychowującej dzieci w przypadku, gdy drugi rodzic ma istotny udział w wychowywaniu dziecka, niezależnie od braku formalizowania tych obowiązków prawnie; istotne jest faktyczne wspólne wychowywanie, które wyklucza prawo do preferencyjnego opodatkowania według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci bez faktycznego udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku narodzin trzeciego dziecka z innym partnerem.
Podatnik, który zawiera nowy związek małżeński w trakcie roku podatkowego, zachowuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, pod warunkiem, że nowy małżonek nie uczestniczy w wychowaniu dzieci, a podatnik wypełnia pozostałe ustawowe przesłanki określone w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko może przysługiwać tylko, jeżeli podatnik formalnie nabył status rozwodnika na skutek prawomocnego wyroku sądu. Klauzula prawomocności, przy niewłaściwym doręczeniu, nie powoduje prawomocności wyroku.
Podatnik, który realnie wykonuje władzę rodzicielską oraz obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, w tym dzieci pełnoletnich uczących się, ma prawo do ulgi rodzinnej 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, niezależnie od wspólnego zamieszkiwania z dziećmi.
Podatnik, który w roku podatkowym pozostaje w związku małżeńskim i nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może rozliczać się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, mimo faktycznego spełniania przesłanek samotnego wychowywania dzieci.
Osoba nie może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli wychowuje wspólnie z innym rodzicem lub opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, niezależnie od dziecka objętego wnioskiem, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba rozwiedziona, sprawująca przeważającą opiekę nad dzieckiem oraz wykonująca bieżące obowiązki wychowawcze, spełnia warunki do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rodzic, który faktycznie sprawuje ciągłą, indywidualną opiekę nad małoletnim dzieckiem, zarówno w zakresie materialnym, jak i wychowawczym, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet przy formalnie równej władzy rodzicielskiej obu rodziców.
Zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, prawo do korzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje rozwódce, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko bez wsparcia drugiego rodzica, mimo jego sporadycznych kontaktów z dzieckiem.
Nie można uznać jednego z rodziców za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli oboje rodzice współpracują w wychowywaniu dzieci i ponoszą wydatki na ich utrzymanie, nawet jeśli odbywa się to w różnych miejscach i okresach.
Rozwodnikowi, który w 2025 r. sprawował naprzemienną opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz nie pobierał świadczeń wychowawczych, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), z wyłączeniem sytuacji wskazanej w art. 6 ust. 4f tej ustawy.
Rozwodnik, który faktycznie wychowuje dziecko bez aktywnego udziału drugiego rodzica, może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko, uprawnioną do ulgi podatkowej, niezależnie od formalnej władzy rodzicielskiej posiadanej przez oboje rodziców.
Opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jest możliwe, gdy faktycznie jeden z rodziców w przeważającej mierze sprawuje nad nimi opiekę, przy założeniu spełnienia stanu cywilnego, a kontakty drugiego rodzica są doraźne, co potwierdza prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego w celu uzyskania tej formy rozliczenia.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, która w ciągu roku podatkowego faktycznie sprawuje nad nimi pełną i samodzielną opiekę, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania dochodów na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okazjonalnych kontaktów drugiego rodzica czy płacenia przez niego alimentów.
Matka samotnie wychowująca dzieci, spełniająca warunki art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego z tytułu opieki nad dziećmi, nawet przy nieregularnych kontaktach dziecka z drugim rodzicem i braku opieki naprzemiennej.
Podatnik, rozwódka sprawująca naprzemienną opiekę nad dziećmi, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeśli świadczenie wychowawcze 800+ jest pobierane tylko przez drugiego rodzica.