Sprzedaż nieruchomości gruntowych z lokalami mieszkalnymi nie jest zwolniona z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, gdyż podatniczce przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy budowie, a jej działania kwalifikują ją jako podatnika VAT.

Planowana sprzedaż udziałów w działkach powstałych z podziału nieruchomości objętej dzierżawą podlega opodatkowaniu VAT. Wnioskodawczyni działa jako podatnik, wykonując czynności gospodarcze, wykraczające poza zwykłe rozporządzenie majątkiem prywatnym.

Sprzedaż udziałów w nieruchomości, będącej przedmiotem wcześniejszej dzierżawy, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, niezależnie od zamiarów właściciela względem majątku prywatnego. Decydujące jest wykorzystanie nieruchomości w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Od 1 stycznia 2023 r. nie jest możliwe zaliczanie odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych, nabytych przed zmianą przepisów, do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 22c pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik nie ma prawa kontynuować amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. oraz zaliczać odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów po 31 grudnia 2022 r., zgodnie z art. 22c pkt 2 ustawy o PIT i art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na cele mieszkaniowe musi nastąpić z faktycznie uzyskanych środków z tej sprzedaży, nie zaś z innych źródeł finansowych.

W przypadku współwłasności nieruchomości, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przysługuje tylko wtedy, gdy wszyscy nabywcy spełniają wymagania określone w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC; brak spełnienia warunków przez jednego współnabywcę skutkuje brakiem prawa do zwolnienia.

Sprzedaż lokali mieszkalnych, ujętych jako towary handlowe, po poniesieniu wydatków przekraczających 30% ich wartości, korzysta ze zwolnienia od VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jako że nie stanowią one ulepszenia w rozumieniu przepisów podatkowych i są poza zakresem definicji pierwszego zasiedlenia.

Sprzedaż nieruchomości w cenie obejmującej środki na wygaszenie służebności osobistej nie pomniejsza opodatkowanego przychodu o tę kwotę, gdyż nie jest to koszt uzyskania przychodu. Całość przychodu jest przychodem do opodatkowania, a proporcjonalne zwolnienie przysługuje tylko w zakresie rzeczywiście wydatkowanych środków na własne cele mieszkaniowe.

Podatnik, który kiedykolwiek posiadał nieruchomość mieszkalną za granicą, nie może korzystać ze zwolnienia z PCC, gdy kupuje swoją pierwszą nieruchomość mieszkalną w Polsce, niezależnie od tego, że na dzień transakcji takiego prawa nie posiada.

Wydatek poniesiony na nabycie roszczeń przez umowę cesji nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe uprawniającego do ulgi, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT; tylko bezpośrednie nabycie lokalu mieszkalnego kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego.

Sprzedaż przez podatnika w 2025 r. udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, nabytych w spadku po rodzicach, nie rodzi obowiązku zapłaty podatku dochodowego, jeśli od nabycia prawa przez rodziców minęło ponad pięć lat.

Wydatkowanie całej wartości przychodu ze sprzedaży nieruchomości na nabycie dwóch lokali mieszkalnych, przeznaczonych na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych, kwalifikuje się jako wydatek, który uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku przez spadkobiercę nie rodzi obowiązku podatkowego w PIT, jeśli sprzedaż następuje po pięciu latach od nabycia przez spadkodawcę, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym to nabycie nastąpiło (art. 10 ust. 5 PIT).

Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na spłatę kredytu na mieszkanie oraz modernizację nowego domu, mogą być uznane za własne cele mieszkaniowe, uprawniające do zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem ich wydatkowania po uzyskaniu przychodu ze sprzedaży.

Czasowy wynajem lokalu mieszkalnego nabytego na własne cele mieszkaniowe, finansowanego ze środków uzyskanych ze sprzedaży innej nieruchomości, nie powoduje utraty ulgi podatkowej określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli lokal ten został zakupiony z zamiarem jego wykorzystania na własne cele mieszkaniowe.

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zakupie lokalu mieszkalnego na współwłasność podlega zwolnieniu jedynie wtedy, gdy wszyscy nabywcy spełniają warunki przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy PCC, w tym nie byli wcześniej właścicielami nieruchomości mieszkalnej. Brak spełnienia przez jednego z nabywców tych warunków wyklucza możliwość zwolnienia od podatku transakcji w całości.

Wydatki na spłatę byłego małżonka oraz kredytu hipotecznego, poniesione w związku z uzyskaniem wyłącznej własności lokalu mieszkalnego służącego zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe w kontekście zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wydatki poniesione na wynajem lokalu użytkowanego wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, jeśli spełniają kryteria art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazując związek z osiąganiem lub zabezpieczaniem przychodów.

Zwolnieniem podatkowym, określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, objęta jest spłata całości kredytu hipotecznego, w tym odsetek, przez dłużnika solidarnego, nawet jeśli jest współwłaścicielem lokalu. Warunkiem jest przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele mieszkaniowe w terminie określonym w ustawie.

Przeniesienie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości dziedziczonej na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, zmotywowane koniecznością zmiany warunków zamieszkania wynikającą z trwałej zmiany sytuacji zawodowej, może pozwalać na zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej, zgodnie z art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku przed upływem pięciu lat od ponownego nabycia na skutek rozwiązania umowy dożywocia stanowi źródło przychodu opodatkowanego zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wymaga, by środki ze sprzedaży nieruchomości były wydatkowane na cele mieszkaniowe po ich uzyskaniu; wydatkowanie oszczędności przed sprzedażą nie uprawnia do zwolnienia.