Dochody z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, wykorzystane na spłatę zaciągniętego na ten lokal kredytu oraz na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, w całości są zwolnione z opodatkowania, jeśli zostały poniesione na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przeznaczenie przychodów ze sprzedaży mieszkania na spłatę kredytu zaciągniętego na budowę domu jednorodzinnego, zaspokajającego własne potrzeby mieszkaniowe podatnika, kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe i uprawnia do zwolnienia z opodatkowania dochodów ze sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Zawarcie ugody pomiędzy kredytobiorcą a bankiem oraz dokonanie zwrotu kwot wynikających z nieważnej umowy kredytu nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego, gdyż brak jest realnego przysporzenia majątkowego dla podatnika.
Wypłaty z tytułu zwrotu kwot wynikających z ugody, które mają charakter restytucyjny, nie stanowią przychodu zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, a więc nie rodzą obowiązku podatkowego po stronie osób fizycznych.
Umorzenie przez bank części kredytu mieszkaniowego stanowi przychód podatkowy. Zaniechanie poboru podatku dochodowego znajduje zastosowanie do umorzonych kwot kredytu przeznaczonego na cele mieszkalne, z wyłączeniem kosztów niekwalifikujących się w ramach art. 21 ust. 25 PDOF. Wypłacone kwoty nadpłacone nie stanowią przychodu.
Umorzenie kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, zgodnie z warunkami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Finansów, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, natomiast wypłata środków pieniężnych z ugody stanowi przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu.
Kwota zwrócona podatnikowi przez bank w wyniku ugody, stanowiąca część wcześniej nadpłaconych rat kredytowych, nie stanowi przychodu podatkowego w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie jest definitywnym, nieodwracalnym przysporzeniem majątkowym.
Dochód ze sprzedaży nieruchomości przeznaczony na zakup mieszkania, remont oraz spłatę kredytu hipotecznego, spełniające warunki art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, podlega zwolnieniu podatkowemu jeśli wydatki te zostaną poniesione przed upływem trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż.
Spłata kredytów hipotecznych z przeznaczeniem na zakup nieruchomości wykorzystywanej lub planowanej do wykorzystania na własne cele mieszkaniowe kwalifikuje się jako wydatki na cele mieszkaniowe, uprawniające do zwolnienia z PIT zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwrot nadpłaconego kapitału kredytu jest neutralny podatkowo, natomiast odsetki ustawowe za opóźnienie stanowią przychód zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie części kredytu hipotecznego, zawartego na cele związane z działalnością gospodarczą, skutkuje powstaniem przychodu podatkowego z działalności gospodarczej, podczas gdy sam akt przewalutowania jest podatkowo neutralny.
Dochody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości mogą podlegać zwolnieniu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, tylko jeśli wydatkowano je na własne cele mieszkaniowe po uzyskaniu przychodu, nie później niż w ciągu 3 lat od końca roku sprzedaży, przy czym wydatki muszą spełniać cel mieszkaniowy oraz być właściwie udokumentowane.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w części, w jakiej środki kredytowe zostały przeznaczone na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej - budowy własnego budynku mieszkalnego.
Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat za rozliczenie kredytu hipotecznego stanowi nieodpłatne zniesienie współwłasności podlegające podatkowi od spadków i darowizn, lecz obowiązek ten nie tworzy z uwagi na równość wartości udziału i hipoteki. Nie występuje obowiązek podatkowy w PIT z tytułu przychodu, gdyż nie ma odpłatnej czynności.
Zwrot środków przez bank na podstawie ugody nie stanowi przychodu podatkowego, lecz umorzenie części kredytu związanej z wykorzystaniem na cele gospodarcze nie podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego.
Umorzenie zadłużenia kredytowego w świetle rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. może korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego, a dodatkowa kwota, rozliczana jako zwrot nadpłaconych środków, nie stanowi przychodu, co wyłącza obowiązek podatkowy wobec tej kwoty.
Sprzedaż udziału w nieruchomości, nabytego w drodze zniesienia współwłasności, przed upływem pięciu lat od nabycia podlega opodatkowaniu PIT. Dochód za część nabytą wcześniej (ponad pięć lat przed sprzedażą) jest zwolniony z opodatkowania.
Podatnik może skorzystać z ulgi mieszkaniowej w przypadku sprzedaży mieszkania przed upływem pięciu lat od nabycia, gdy środki ze sprzedaży przeznaczone są na spłatę kredytu hipotecznego na nowo zakupione mieszkanie, służące zaspokojeniu jego własnych celów mieszkaniowych, niezależnie od posiadania innej nieruchomości.
Zaniechanie poboru podatku od umorzenia kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe ma zastosowanie tylko do kwoty przeznaczonej na jedną inwestycję mieszkaniową, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów, a otrzymanie zwrotu nadpłaty kredytu nie stanowi przychodu podatkowego.
Podatnik, który sfinansuje częściowo nabycie nieruchomości kredytem bankowym pochodzącym ze środków uzyskanych ze sprzedaży innej nieruchomości, może skorzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem wydatkowania przychodu na własne cele mieszkaniowe w przewidzianym terminie.
Spłata kredytu hipotecznego ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości oraz wydatkowanie przychodów na budowę domu na gruntach włączonych do majątku wspólnego, stanowi wydatki na cele mieszkaniowe uprawniające do ulgi podatkowej, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.
Z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT można skorzystać wyłącznie w zakresie spłaty kredytu na lokal mieszkalny, nie obejmując wydatków na odrębne miejsce postojowe. Spłata kredytu zaciągniętego na miejsce postojowe nie jest traktowana jako wydatek na własne cele mieszkaniowe.
Umorzenie części kredytu hipotecznego i zwrot nienależnie wpłaconych środków na mocy ugody z bankiem, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile kredyt służył jednej inwestycji mieszkaniowej, co czyni stanowisko podatnika prawidłowym.
Umorzone wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, jak również zwroty poniesionych wydatków związane z ugodami kredytowymi, nie podlegają opodatkowaniu, o ile spełniają warunki zaniechania poboru podatku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów.