W ramach art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania pod warunkiem, że przychód uzyskany ze sprzedaży zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z określonymi w ustawie warunkami i w przewidzianym terminie.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dotyczy wyłącznie kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką, co wymaga wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Brak wpisu uniemożliwia skorzystanie z tego zaniechania.

Zakup działki budowlanej z zamiarem realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową nie kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Rekompensata finansowa otrzymana przez wspólnotę mieszkaniową od dewelopera z tytułu zrzeczenia się odpowiedzialności za wady fizyczne nieruchomości, uznawana jest za przychód z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i podlega zwolnieniu z opodatkowania, jeżeli zostanie przeznaczona na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 u.p.d.o.p.

Wydatki poniesione na podstawie umowy deweloperskiej nie stanowią wydatków na własne cele mieszkaniowe, uprawniających do zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli umowa przeniesienia własności nieruchomości nie została zawarta w ustawowym terminie trzech lat od końca roku podatkowego zbycia nieruchomości.

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu wpłat na mieszkaniowy rachunek powierniczy powstaje dopiero z chwilą uwolnienia środków przez bank na rzecz dewelopera, albowiem do tego momentu środki te nie są uznawane za zapłatę w rozumieniu art 19a ustawy o VAT.

Koszty nabycia lokalu mieszkalnego od dewelopera, finansowane przychodem ze sprzedaży nieruchomości, spełniają warunki uznania za wydatki na własne cele mieszkaniowe, kwalifikujące do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, nawet przy etapowym wykańczaniu i użytkowaniu lokalu.

Świadczenia otrzymane z tytułu reklamacji mieszkania, tj. nieodpłatnie zapewniony lokal zastępczy oraz zwrot kosztów remontu, stanowią przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych bez możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego.

Nie przysługuje zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeśli przeniesienie własności nowej nieruchomości nie nastąpiło w terminie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym doszło do odpłatnego zbycia nieruchomości.

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nabycie prawa własności użytkowanego lokalu mieszkalnego musi nastąpić przed upływem ustawowego terminu; brak spełnienia tego warunku prowadzi do wykluczenia prawa do ulgi.

Przychód uzyskany z cesji praw wynikających z umowy deweloperskiej jest przychodem z praw majątkowych podlegającym opodatkowaniu, który można pomniejszyć o proporcjonalne koszty uzyskania, co może skutkować brakiem obowiązku podatkowego.

Odpłatna cesja praw z umowy deweloperskiej oraz poniesionych nakładów na lokale stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Sprzedaż lokali po ich wyodrębnieniu może być zwolniona z VAT, jeśli od pierwszego zasiedlenia upłynie minimum 2 lata. Korekta podatku naliczonego od nakładów dotyczy 10-letniego okresu korekty.

Dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od osób fizycznych z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, konieczne jest przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, a także faktyczne przeniesienie własności do końca okresu przewidzianego ustawą, niezależnie od okoliczności uniemożliwiających realizację tego transferu.

Podatnik, który nie zawarł aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości w terminie określonym w art. 21 ust. 25a ustawy o PIT, nie jest uprawniony do ulgi mieszkaniowej, niezależnie od przyczyn opóźnienia.

Zwolnienie z podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości jest możliwe, jeżeli w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, podatnik nabędzie tytuł własności innej nieruchomości, na którą przeznaczono uzyskany przychód.

Obowiązek podatkowy w VAT z tytułu dostawy lokali powstaje z chwilą wydania lokalu nabywcy, o ile wydanie to następuje przed wypłatą ostatniej transzy środków z otwartego mieszkaniowego rachunku powierniczego na rachunek bieżący sprzedawcy.

Przychód z tytułu sprzedaży nieruchomości w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje w chwili przeniesienia własności w formie aktu notarialnego, niezależnie od wcześniejszego wydania lokalu czy wpłat nabywców, które uznawane są za zaliczki.

Przychód z tytułu sprzedaży lokali mieszkalnych przez spółkę deweloperską w podatku dochodowym od osób prawnych powstaje z chwilą zawarcia aktu notarialnego umowy przenoszącej własność nieruchomości, co oznacza ostateczne przysporzenie majątkowe i prawne skutki przeniesienia własności.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli cała kwota uzyskana ze sprzedaży zostanie wydatkowana na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie. Brak zawarcia umowy przenoszącej własność do końca trzeciego roku od sprzedaży skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W przypadku skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, decydujące znaczenie ma faktyczne nabycie własności nieruchomości w terminie zgodnym z ustawą, a nie samo dokonanie wpłat z tytułu umowy deweloperskiej.

Wydatki poniesione na zakup lokalu mieszkalnego, które nie pochodzą bezpośrednio z przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości, nie kwalifikują się jako poniesione na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie spełniają przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Środki otrzymane przez podatnika na mocy ugody dotyczącej rekompensaty za utracone środki związane z nieruchomością, która nie została nabyta, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż nie stanowią dochodu w rozumieniu ustawy o PIT.

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości uznany jest za wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, wyłącznie jeśli nabycie własności nastąpi przed upływem ustawowego trzyletniego terminu.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. warunkiem uzyskania ulgi mieszkaniowej jest skuteczne przeniesienie tytułu własności nieruchomości w wyznaczonym terminie; brak spełnienia tego warunku nie daje prawa do zwolnienia, niezależnie od przyczyn zewnętrznych.