Dochody małoletnich dzieci z tytułu renty rodzinnej od 2022 roku nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, lecz powinny być opodatkowywane na imię dziecka, niezależnie od statusu rodzica jako osoby samotnie wychowującej dziecko.
Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.
Zastosowanie preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest niemożliwe, jeśli podatnik uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Pełnoletność i zawarcie związku małżeńskiego przez dziecko, które pozostaje na utrzymaniu rodzica, uniemożliwia uznanie tego rodzica za osobę samotnie wychowującą dziecko według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od sądowych zakazów kontaktów nałożonych na małżonka, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu "osoby samotnie wychowującej dziecko" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, jeśli brak prawomocnego rozwodu, separacji sądowej lub pozbawienia małżonka wolności.
Podatniczka może rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli spełnia przesłanki wskazane w art. 6 ust. 4c i nie dotyczy jej żadne z wyłączeń. Organ podatkowy potwierdził, że w 2025 r. warunki te były spełnione, mimo że ojciec dziecka uczestniczył sporadycznie w jego życiu.
Uprawnienie do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje również podatnikowi, który zawarł związek małżeński w trakcie roku podatkowego, o ile przed tą datą spełniał ustawowe warunki samotnego wychowywania dziecka.
Rodzic rozwodnik, który faktycznie samodzielnie i w przeważającej mierze wychowuje dzieci, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile nie mają do niego zastosowania wyłączenia przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba w związku małżeńskim, której małżonek nie jest pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozwodnikowi, który w 2025 r. sprawował naprzemienną opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz nie pobierał świadczeń wychowawczych, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), z wyłączeniem sytuacji wskazanej w art. 6 ust. 4f tej ustawy.
Rozwodnik, który faktycznie wychowuje dziecko bez aktywnego udziału drugiego rodzica, może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko, uprawnioną do ulgi podatkowej, niezależnie od formalnej władzy rodzicielskiej posiadanej przez oboje rodziców.
Opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jest możliwe, gdy faktycznie jeden z rodziców w przeważającej mierze sprawuje nad nimi opiekę, przy założeniu spełnienia stanu cywilnego, a kontakty drugiego rodzica są doraźne, co potwierdza prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego w celu uzyskania tej formy rozliczenia.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, która w ciągu roku podatkowego faktycznie sprawuje nad nimi pełną i samodzielną opiekę, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania dochodów na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okazjonalnych kontaktów drugiego rodzica czy płacenia przez niego alimentów.
Osoba rozwiedziona, która nie zawarła ponownego związku, a dzieci zamieszkują i są codziennie wychowywane przez nią, spełnia warunki preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile nie korzysta z równoczesnych praw do opieki naprzemiennej.
Rodzic rozwiedziony, samotnie wychowujący dziecko, uprawniony jest do preferencyjnego rozliczenia według art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, jeśli dziecko zamieszkuje u niego. Ulga prorodzinna za czas wspólnego zamieszkiwania z obojgiem rodziców podlega równej dystrybucji, zaś w pozostałym czasie przysługuje w całości rodzicowi, z którym dziecko mieszka permanentnie.
Zawieszenie działalności gospodarczej opodatkowanej kartą podatkową przez cały rok podatkowy, przy braku przychodów i kosztów, nie pozbawia podatnika prawa do wspólnego opodatkowania dochodów małżonków w oparciu o art. 6 ust. 8 ustawy o PIT.
Osoba pozostająca w związku małżeńskim, której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie może rozliczać podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet w przypadku faktycznej separacji małżonków.
Osoba samotnie wychowująca dziecko, będąca panną, która faktycznie sprawuje samodzielną opiekę nad dzieckiem bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, o ile drugi rodzic nie sprawuje stale lub naprzemiennie opieki.
Osoba rozwiedziona, faktycznie w pełni lub przeważającej mierze samotnie wychowująca dzieci, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dzieci, jeżeli drugi rodzic uczestniczy w procesie wychowawczym w stopniu ograniczonym.
Osoba pozostająca w związku małżeńskim, której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko według art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku całkowitego braku faktycznego udziału małżonka w wychowaniu dziecka.
Osoba rozwiedziona, której dzieci zamieszkują na stałe z nią i znajdują się pod jej codzienną, samodzielną opieką, mimo ustalonych kontaktów z drugim rodzicem, spełnia przesłanki do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dzieci, co uprawnia ją do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba samotnie wychowująca dziecko, niezamieszkująca z drugim rodzicem i faktycznie wykonująca większość obowiązków rodzicielskich, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku, o ile spełnia warunki z art. 6 ust. 4c-4f ustawy o PIT.
Osoba rozwiedziona, faktycznie i codziennie samotnie wykonująca obowiązki wychowawcze wobec dzieci, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci, jeżeli drugi rodzic uczestniczy w wychowaniu wyłącznie w ograniczonym zakresie, nie podejmując istotnych obowiązków wychowawczych.
Małżonkowie nie mogą korzystać ze wspólnego opodatkowania dochodów za rok podatkowy, jeżeli przez jakąkolwiek część tego roku nie pozostawali w ustawowej wspólności majątkowej, zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.