Odliczenie podatkowe przysługujące osobom samotnie wychowującym dzieci może być przyznane wyłącznie osobom o ściśle określonym statusie cywilnym, obejmującym rozwody lub separacje prawne, nie zaś separacje faktyczne.

Faktyczne samodzielne wychowywanie małoletniego dziecka przez podatnika pozostającego w związku małżeńskim nie uprawnia do preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT, jeżeli małżonek jedynie zaginął, a nie został uznany za zmarłego, nie orzeczono separacji, nie został pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności.

Podatnik, rozwiedziony rodzic wykonujący obowiązki opiekuńcze w odbiegającym od formalnego harmonogramie kontakcie z dzieckiem, nie jest uprawniony do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli opieka nad dzieckiem jest kontynuowana wspólnie z drugim rodzicem, lub jeżeli powiązana jest ze wspólną opieką nad dziećmi z innego związku. (art. 6 ust. 4c i 4f ustawy

Podatnik, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c-4d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakty z dziećmi.

Osoba rozwiedziona, faktycznie samotnie wychowująca dziecko, która spełnia przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.

Osoba rozwiedziona samotnie wychowująca dziecko ma prawo do preferencyjnego opodatkowania na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, jeśli faktycznie sprawuje wychowanie bez udziału drugiego rodzica, niezależnie od formalnego pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom.

Wnioskodawca, jako rozwodnik samotnie wychowujący dzieci, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT, z uwagi na wyłączną opiekę nad dziećmi po zakończeniu opieki naprzemiennej.

Osoba rozwiedziona, samodzielnie wychowująca dziecko, przy spełnieniu ustawowych warunków, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca oraz do ulgi prorodzinnej, jeżeli faktycznie sprawuje samodzielną pieczę nad dzieckiem i nie ma miejsca współdzielenia opieki z drugim rodzicem.

Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.

Rodzic niebędący w związku małżeńskim, wykonujący naprzemienną opiekę nad dzieckiem, może korzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o ile nie ustalono wspólnego pobierania świadczenia wychowawczego, co wynika z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, będąca rodzicem sprawującym naprzemienną opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów od osób samotnie wychowujących dzieci, o ile opieka indywidualna jest faktycznie realizowana i ponoszone są wszystkie związane z nią koszty.

Uznaje się, iż podatnik rozwiedziony, w wyniku okresowego samotnego sprawowania opieki nad dzieckiem, spełnia przesłanki do zastosowania preferencyjnej formy opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okresu wspólnie sprawowanej opieki w roku podatkowym.

Osoba pozostająca w trwałej separacji faktycznej bez prawomocnego orzeczenia o separacji lub rozwodzie nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, uprawniających do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.

Osoba będąca w związku małżeńskim, która nie orzeczono separacji ani której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bez formalnego statusu rozwodnika lub separacji, takie preferencje są niedostępne.

Osoba, która do połowy 2024 roku faktycznie samotnie wychowywała dzieci, ma prawo do preferencji podatkowych jako samotnie wychowująca dzieci do końca 2024 roku, ale nie od 2025, gdyż wspólne zamieszkiwanie z drugim rodzicem dzieci wyklucza samotne wychowywanie.

Fakt faktycznej separacji i samodzielności w wychowywaniu dziecka nie uprawniają do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli podatnik nie posiada formalnego orzeczenia rozwodu lub separacji zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.

Rodzic, który w systemie opieki naprzemiennej, bez współudziału drugiego rodzica, wychowuje dziecko, spełnia kryterium samotnego wychowywania w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., co uprawnia do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile spełnione są inne wymagania ustawowe.

Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, pełniąca codzienną, samodzielną opiekę nad dzieckiem, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca, zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje minimalne kontakty wychowawcze.

Osoba pozostająca formalnie w związku małżeńskim bez orzeczonej separacji nie kwalifikuje się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo faktycznego samotnego sprawowania opieki, w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, nawet jeśli faktycznie samotnie wychowuje dzieci na skutek zakazu kontaktów drugiego rodzica, nie kwalifikuje się do rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych jako osoba samotnie wychowująca dzieci, gdy brak jest rozwodu, separacji lub pozbawienia praw rodzicielskich drugiego z małżonków.