Ulgę prorodzinną na dziecko pełnoletnie nabywa rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską, przy czym w przypadku pełnoletniego uczącego się dziecka, prawo do ulgi przysługuje obydwojgu rodzicom w częściach równych, o ile oboje wykonują ciążący obowiązek alimentacyjny.
W okresie, w którym córka mieszkała z ojcem (styczeń-maj 2021 r.), matka nie wykonywała faktycznie władzy rodzicielskiej, co wykluczało prawo do ulgi prorodzinnej za ten czas. Prawo do pełnej ulgi przysługuje tylko w okresach, gdy dziecko faktycznie zamieszkuje z rodzicem wykonującym władzę rodzicielską.
Osoba będąca w związku małżeńskim, która nie orzeczono separacji ani której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bez formalnego statusu rozwodnika lub separacji, takie preferencje są niedostępne.
Fakt faktycznej separacji i samodzielności w wychowywaniu dziecka nie uprawniają do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli podatnik nie posiada formalnego orzeczenia rozwodu lub separacji zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.
Podatnik prowadzący samodzielną działalność gospodarczą i wychowujący co najmniej czworo dzieci, przy spełnieniu wymogów art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest uprawniony do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+ za 2024 r., w tym poprzez złożenie korekty rozliczenia PIT.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.
W przypadku braku skutecznego porozumienia rodziców o podziale ulgi prorodzinnej, pełne odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dzieci mają stałe miejsce zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
Matka rozwiedzionego małoletniego, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo regularnych alimentów i sporadycznych wizyt ojca, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rodzic, który w przeważającym stopniu samotnie wychowuje dziecko, spełnia przesłanki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem braku stosowania przez niego i jego dziecko przepisów wykluczających tę preferencję.
Osoba rozwiedziona, wychowująca małoletnie dziecko bez faktycznego udziału drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem spełnienia odpowiednich przesłanek ustawowych.
W przypadku gdy faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej i zapewnianie codziennej opieki nad dziećmi spoczywa wyłącznie na jednym z rodziców, przysługuje temu rodzicowi prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, mimo formalnego istnienia związku małżeńskiego z drugim rodzicem, który nie uczestniczy w codziennym wychowaniu.
W przypadku braku porozumienia co do podziału ulgi prorodzinnej między rozwiedzionymi rodzicami sprawującymi wspólnie pieczę naprzemienną nad małoletnimi dziećmi, ulga prorodzinna przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, nawet jeśli miejsce zamieszkania dzieci zostało administracyjnie ustalone przy jednym z rodziców.
W przypadku, gdy jeden rodzic, zamieszkujący osobno, faktycznie wykonuje codzienne obowiązki wychowawcze, nie korzystając z opieki naprzemiennej, ma on status osoby samotnie wychowującej dziecko, uprawnionej do preferencyjnego opodatkowania zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba ubiegająca się o ulgę dla rodzin 4+ w podatku dochodowym od osób fizycznych musi formalnie wykonywać władzę rodzicielską lub pełnić funkcję opiekuna prawnego nad czworgiem dzieci; samo zamieszkiwanie w jednym gospodarstwie domowym nie wystarcza.
Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.
Rodzic rozwiedziony sprawujący opiekę nad dzieckiem w systemie naprzemiennym może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile świadczenie wychowawcze nie jest przyznane obojgu rodzicom.
Podatnik, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, pozostając w stałym kontakcie z dziećmi, ma prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej, nawet jeśli dzieci mieszkają z drugim rodzicem za granicą i nie podlegają wspólnemu zamieszkaniu.
Matka małoletnich dzieci jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej w pełnej wysokości za okres od sierpnia do grudnia 2025 roku, a proporcjonalnie za okres od stycznia do lipca 2025 roku, z racji wykonywania faktycznej władzy rodzicielskiej i zamieszkiwania dzieci z nią.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, spełniając warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania, nawet jeśli jest związana nieformalnie z osobą dorosłą, która nie jest ojcem ani opiekunem prawnym jej dzieci, a dzieci faktycznie wychowuje bez udziału drugiego rodzica.
Osoba rozwiedziona, samotnie faktycznie wychowująca dziecko, realizująca wobec niego pełne obowiązki rodzicielskie, mimo kontaktów dziecka z drugim rodzicem, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT.
Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia od dochodu wydatków poniesionych na używanie samochodu osobowego związanych z niepełnosprawnością dziecka małżonki w wysokości do 2280 zł rocznie, o ile spełnione zostaną przesłanki określone w art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7a pkt 14 ustawy PIT.
Osoba rozwiedziona, faktycznie sprawująca dominującą opiekę nad małoletnim dzieckiem, w sytuacji ograniczonego udziału drugiego rodzica, spełnia warunki do zastosowania preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Dla celów preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci konieczne jest prawomocne orzeczenie rozwodowe; sam fakt faktycznego wychowywania dzieci bez wsparcia współmałżonka przy trwającym małżeństwie i postępowaniu rozwodowym nie spełnia przesłanek z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.