Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku nie skutkuje powstaniem przychodu, gdy pięcioletni okres, liczony od daty nabycia lub wybudowania nieruchomości przez spadkodawcę, minął przed zbyciem. Podstawa prawną stanowi art. 10 ust. 5 ustawy PIT.

Pięcioletni termin liczenia dla celów podatku dochodowego od zbycia nieruchomości nabytej w spadku, w przypadku nieruchomości będącej wcześniej w majątku wspólnym małżeńskim, biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do tego majątku (tj. od końca 2009 r.), niezależnie od późniejszych czynności prawnych między małżonkami.

Sprzedaż mieszkania przed upływem pięcioletniego terminu nabycia wywołuje obowiązek podatkowy, lecz przy spełnieniu warunków z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PDOF, możliwe jest zastosowanie zwolnienia przy przeznaczeniu środków na cele mieszkaniowe.

Przychód z odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości mieszkaniowej oraz miejscach postojowych, pod warunkiem jego pełnego spożytkowania na własne cele mieszkaniowe w ciągu trzech lat od zakończenia roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż, korzysta w całości ze zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości powstaje w momencie zawarcia aktu notarialnego, niezależnie od rozłożenia płatności. Zwolnienie z opodatkowania dochodu w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy przysługuje, gdy przychód zostanie wydatkowany na cele mieszkaniowe w ustawowym terminie.

Odpłatne zbycie nieruchomości w wyniku włączenia do małżeńskiej wspólności majątkowej nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Upływ pięcioletniego okresu liczy się od momentu nabycia przez małżonka włączającego nieruchomość do wspólności.

Zniesienie współwłasności nieruchomości, które jest nieodpłatne, ekwiwalentne i bez spłat oraz dopłat, nie stanowi nabycia nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, jeśli wartość otrzymanych składników mieści się w wartości posiadanych uprzednio udziałów. Datą nabycia jest data pierwotnego nabycia przez spadkodawców.

W przypadku, gdy odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości stanowi dostawę towarów opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, transakcja ta jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o PCC.

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez poniesienie przez współwłaściciela kosztów remontu, skutkujące zwiększeniem jego udziałów, stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

Zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przeniesienie udziału w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi opodatkowanego przychodu, jeśli następuje po upływie 5 lat od nabycia. Odpłatne zbycie nabytego w ten sposób udziału przed upływem tych 5 lat generuje obowiązek podatkowy.

Dochody z odsprzedaży części nieruchomości uzyskane przed upływem pięciu lat od nabycia w wyniku zniesienia współwłasności podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak, wydatkowanie tych dochodów na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym, umożliwia skorzystanie z dostępnego zwolnienia podatkowego.

Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez podatnika, stanowiąca czynność jednorazową i dokonywana z majątku osobistego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako działalność gospodarcza. Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe uprawnia do zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Sprzedaż lokali mieszkalnych nr 2 i nr 3 przez Wnioskodawczynię nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z działalności gospodarczej, gdyż sprzedaż następowała jako rozporządzanie majątkiem prywatnym po upływie pięciu lat od nabycia nieruchomości. Podobnie nie podlega opodatkowaniu sprzedaż lokalu nr 4, jako że segment ten wyłoniony z istniejącego budynku w 2019

Zniesienie współwłasności poprzez zamianę udziałów w nieruchomościach wykorzystywanych w działalności gospodarczej, będące odpłatnym zbyciem, skutkuje powstaniem przychodu do opodatkowania. Jednakże zbycie udziałów w lokalach mieszkalnych po upływie pięciu lat od nabycia nie stanowi przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zniesienie współwłasności nieruchomości przez zamianę udziałów między byłymi wspólnikami spółki cywilnej, powodując odpłatne zbycie rzeczy, generuje przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką, w którym wartość hipoteki przewyższa wartość udziału, skutkuje brakiem zobowiązania podatkowego, mimo wystąpienia obowiązku podatkowego.

Nabycie nieruchomości nie jest zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli wcześniejszy udział nabyty tytułem dziedziczenia został powiększony wskutek zniesienia współwłasności.

W przypadku podziału majątku wspólnego i sprzedaży nieruchomości, za datę jej nabycia, od której liczony jest okres pięcioletni zwalniający z podatku PIT, uznaje się moment pierwotnego nabycia do wspólności majątkowej dla udziału zmarłego małżonka, natomiast nadwyżka nabyta w drodze podziału podlega opodatkowaniu.

Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat, w ramach uprzedniego udziału, nie stanowi nabycia skutkującego opodatkowaniem przy sprzedaży po pięciu latach od pierwotnego nabycia.

Zniesienie współwłasności nieruchomości przez jej podział bez spłat i dopłat, prowadzące do ustanowienia odrębnej własności lokali o wartości równej dotychczasowym udziałom, nie stanowi nowego nabycia, a sprzedaż takich lokali po upływie pięciu lat nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w PIT.

Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat, dokonane na mocy umowy cywilnoprawnej, nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT, jednakże stanowi czynność podlegającą przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Odpłatne zbycie nieruchomości mieszkalnej, które nastąpi po upływie 5 lat od nabycia przez spółkę cywilną, nie stanowi źródła przychodu podatkowego. Natomiast odpłatne zniesienie współwłasności w nieruchomości niemieszkalnej, dokonane przed upływem 6 lat od jej wycofania z działalności gospodarczej, generuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako działalność gospodarcza.

Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką, której wartość przekracza wartość udziału, nie skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn, gdyż podstawą opodatkowania jest nadwyżka wartości udziału po potrąceniu długów i ciężarów, która w analizowanym przypadku wynosi zero.

Nabycie dodatkowej powierzchni lokalu, zwiększające udział w nieruchomości wspólnej, stanowi nowe nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT i wymaga odrębnego rozliczenia podatkowego, jeśli odpłatne zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat od daty rozszerzenia lokalu.