Prawomocne uznanie przez ZUS umowy o pracę za pozorną, a zatem nieważną od chwili jej zawarcia, pozbawia wypłacone wynagrodzenie oraz finansowane przez pracodawcę składki ZUS statusu kosztów uzyskania przychodów. Korekta kosztów ma charakter retroaktywny i wymaga złożenia korekty zeznania CIT-8 za rok, w którym wydatki te zostały pierwotnie rozliczone.

W razie zwrotu przez bank odsetek uprzednio odliczonych przez podatnika w ramach ulgi odsetkowej, będącego następstwem nieważności umowy kredytu, zastosowanie znajduje art. 45 ust. 3a ustawy o PIT. Podatnik nie koryguje zeznań za lata dokonania odliczeń, lecz dolicza zwróconą część uprzednio odliczonych odsetek do dochodu w zeznaniu za rok, w którym otrzymał zwrot.

Zwrot przez bank świadczeń uprzednio spełnionych przez kredytobiorców w ramach rozliczenia nieważnej umowy kredytu hipotecznego, nieprzewyższający ich wpłat, nie stanowi przychodu w PIT jako niemający charakteru definitywnego przysporzenia. Odsetki ustawowe za opóźnienie są przychodem z innych źródeł, jednak podlegają zwolnieniu z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT, a nie zaniechaniu poboru podatku

Świadczenia uzyskane z unieważnienia umowy kredytowej po śmierci spadkodawcy nie wchodzą do masy spadkowej ani nie są objęte przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli roszczenie powstało po śmierci spadkodawcy.

Otrzymana przez podatnika kwota równoważna wpłaconym uprzednio ratom kredytowym jest neutralna podatkowo i nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu, natomiast odsetki ustawowe od tej kwoty są zwolnione z PIT jako przychód z innych źródeł związany z nieterminową wypłatą nieopodatkowanej należności.

Unieważnienie umowy kredytowej powoduje obowiązek doliczenia przez podatnika uprzednio odliczonych odsetek do dochodu za rok, w którym nastąpił zwrot. Dotyczy to również odliczeń wspólnych małżonków, implementując zasadę samoopodatkowania i proporcjonalnie dzieląc obowiązki podatkowe.

Kwota zwrotu dokonana przez bank na rzecz podatnika z tytułu unieważnionej umowy kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jako że nie prowadzi do definitywnego przyrostu majątkowego po stronie podatnika.

Zwrot świadczeń w wyniku unieważnienia umowy kredytu nie stanowi przychodu, gdyż służy jedynie restytucji majątku. Odsetki ustawowe za opóźnienie od takich należności są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

W przypadku unieważnienia umowy kredytowej hipoteka nie stanowi ciężaru pomniejszającego podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn. Ponadto, spłata zadłużenia solidarnie przez jednego współkredytobiorcę nie pomniejsza podstawy opodatkowania darowizny udziału w nieruchomości.

Odsetki ustawowe zasądzone z tytułu opóźnienia w zwrocie świadczeń wynikających z nieważnej umowy kredytu hipotecznego są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Zwrócone przez bank odsetki, uprzednio odliczone w ramach ulgi odsetkowej, podlegają doliczeniu do dochodu w zeznaniu podatkowym za rok otrzymania zwrotu, niezależnie od przedawnienia zobowiązań podatkowych, zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o PIT.

Zwrócone kwoty odsetek, które uprzednio zostały odliczone w ramach ulgi odsetkowej od kredytu hipotecznego, stanowią dochód podlegający opodatkowaniu i powinny zostać wykazane w formularzu PIT-36 jako "inne źródła" zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku unieważnienia umowy kredytowej ex tunc i dokonania zwrotu odsetek, które były wcześniej odliczone, podatnik zobowiązany jest do doliczenia odpowiadającej kwoty do dochodu w zeznaniu za rok, w którym nastąpił zwrot, zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o PIT, mimo ich uprzedniego zgodnego z prawem odliczenia.

Zwrot przez bank na rzecz kredytobiorców kwot uprzednio zapłaconych w wykonaniu nieważnej umowy kredytu, oraz należnych odsetek za opóźnienie, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Kwota otrzymana w wyniku unieważnienia umowy kredytowej oraz dokonania kompensaty, zwracająca świadczenia nienależne, stanowi zwrot pieniędzy, a nie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zaś odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku stwierdzenia nieważności umowy kredytu, podatnik jest zobowiązany doliczyć do dochodu kwoty uprzednio odliczone od dochodu jako ulga odsetkowa, jeśli zwrot tych kwot nastąpił w wyniku wyroku unieważniającego umowę (art. 45 ust. 3a ustawy PIT), niezależnie od restytucyjnej natury wyroku.

Różnice kursowe wynikające z unieważnienia umowy kredytowej nie mogą być uznane za różnice kursowe w rozumieniu art. 9b ust. 2 ustawy o CIT, ponieważ brak jest składnika aktywów podlegającego wycenie w walucie obcej, co wyklucza ich rozpoznanie jako różnic kursowych dla celów podatkowych.

W przypadku otrzymania zwrotu odliczonych odsetek od kredytu hipotecznego w ramach ulgi odsetkowej, podatnik dolicza do rocznego dochodu jedynie faktycznie zwrócone odsetki, które uprzednio obniżyły podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy PIT.

Odsetki ustawowe zasądzone z tytułu unieważnienia umowy kredytowej, jako naliczane od świadczeń niepodlegających opodatkowaniu, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.

Podatnik, który korzystał z ulgi odsetkowej, jest zobowiązany do doliczenia zwróconej kwoty odsetek do podstawy opodatkowania w zeznaniu podatkowym składanym za rok, w którym nastąpił zwrot, jako wynagrodzenie zamykające odliczenia przeszłych ulg.

Zwrot nienależnie zapłaconych rat kredytu oraz umorzenie odsetek związanych z nieważną umową kredytu w ramach zawartej ugody sądowej, jak również zwrot kosztów zastępstwa procesowego, nie stanowią przychodu podatkowego, wobec czego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadkach gdy nie doszło do faktycznego zwrotu odliczonych odsetek, brak jest podstaw do doliczania tych kwot do dochodu na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o PIT; korekty wsteczne w takiej sytuacji są bezzasadne.

Zwrot przez bank należności oraz odsetek zasądzonych po unieważnieniu umowy kredytowej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a odsetki zwolnione są z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy.

Unieważnienie umowy kredytu hipotecznego nie obliguje do korekty ulgi odsetkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych; obowiązek doliczenia uprzednio odliczonych odsetek powstaje wyłącznie w momencie ich faktycznego zwrotu przez bank, za rok w którym zwrot ten nastąpił.