Wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na cele mieszkaniowe musi nastąpić z faktycznie uzyskanych środków z tej sprzedaży, nie zaś z innych źródeł finansowych.

Sprzedaż nieruchomości w cenie obejmującej środki na wygaszenie służebności osobistej nie pomniejsza opodatkowanego przychodu o tę kwotę, gdyż nie jest to koszt uzyskania przychodu. Całość przychodu jest przychodem do opodatkowania, a proporcjonalne zwolnienie przysługuje tylko w zakresie rzeczywiście wydatkowanych środków na własne cele mieszkaniowe.

Wydatek poniesiony na nabycie roszczeń przez umowę cesji nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe uprawniającego do ulgi, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT; tylko bezpośrednie nabycie lokalu mieszkalnego kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego.

Wydatki na spłatę byłego małżonka oraz kredytu hipotecznego, poniesione w związku z uzyskaniem wyłącznej własności lokalu mieszkalnego służącego zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe w kontekście zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwolnieniem podatkowym, określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, objęta jest spłata całości kredytu hipotecznego, w tym odsetek, przez dłużnika solidarnego, nawet jeśli jest współwłaścicielem lokalu. Warunkiem jest przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele mieszkaniowe w terminie określonym w ustawie.

Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wymaga, by środki ze sprzedaży nieruchomości były wydatkowane na cele mieszkaniowe po ich uzyskaniu; wydatkowanie oszczędności przed sprzedażą nie uprawnia do zwolnienia.

Spłata pożyczki udzielonej przez rodziców na zakup mieszkania, mimo celu mieszkaniowego, nie kwalifikuje się jako wydatek uprawniający do zwolnienia z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Darowizna nieruchomości nabytej na cele mieszkaniowe, dokonana przed upływem pięciu lat, nie pozbawia prawa do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dowód zakupu na cele mieszkaniowe).

Sprzedaż nieruchomości nabytej jako realizacja własnych celów mieszkaniowych przed upływem pięciu lat od zakupu nie prowadzi do utraty zwolnienia podatkowego, jeżeli przychód z wcześniejszego odpłatnego zbycia został w pełni przeznaczony na cele mieszkaniowe w terminie określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawczyni, przeznaczając środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości na zakup dwóch mieszkań, z których jedno będzie częściowo wynajmowane, spełnia warunki zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez spłatę kredytu hipotecznego i zakup nowego lokalu ze środków ze sprzedaży nieruchomości nabytej przed 1 stycznia 2026 roku pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Termin „nabycie” dla potrzeb art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza uzyskanie prawa własności przez podatnika, a zwolnienie z podatku możliwe jest przy przeznaczeniu przychodu na wskazane cele mieszkaniowe w okresie trzech lat.

Przeznaczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego oraz wydatki na budowę domu, będącego współwłasnością podatnika i służącego zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Gdy podatnik wydatkuje przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup nowego lokalu mieszkalnego przed sprzedażą, w okresie trzech lat od sprzedaży, dochód ten podlega zwolnieniu z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje w związku z nabyciem elementów ruchomych wyposażenia nieruchomości, jeśli te elementy są sprzedawane odrębnie od nieruchomości, również w przypadku udzielenia na nie rabatu przedsprzedażowego, przy założeniu braku negatywnych przesłanek z art. 88 ustawy o VAT.

Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości zakupionej do majątku osobistego, przy przeznaczeniu całości przychodu na cele mieszkaniowe w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej, korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przez inną osobę niż podatnik na nabycie nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe podatnika, wyłączając możliwość stosowania zwolnienia od podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wydatki na wkłady w inwestycje mieszkaniowe i remontowe oraz spłatę kredytów pierwotnych przed uzyskaniem przychodu z odpłatnego zbycia podlegają zwolnieniu podatkowemu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z ust. 25 ustawy o PIT, natomiast koszty usług wspomagających i kredytów refinansowych nie są objęte zwolnieniem.

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nabycie prawa własności użytkowanego lokalu mieszkalnego musi nastąpić przed upływem ustawowego terminu; brak spełnienia tego warunku prowadzi do wykluczenia prawa do ulgi.

Środki ze sprzedaży mieszkania należącego do majątku osobistego, przekazane do majątku wspólnego i przeznaczone na zakup działki budowlanej oraz budowę domu, uprawniają do ulgi podatkowej na cele mieszkaniowe, jeśli wydatkowano je w przewidzianym terminie.

Dochody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości mogą podlegać zwolnieniu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, tylko jeśli wydatkowano je na własne cele mieszkaniowe po uzyskaniu przychodu, nie później niż w ciągu 3 lat od końca roku sprzedaży, przy czym wydatki muszą spełniać cel mieszkaniowy oraz być właściwie udokumentowane.

Wydatkowanie środków uzyskanych ze sprzedaży mieszkania na budowę domu jednorodzinnego na działce rodziców, z nabyciem jej własności w terminie trzech lat, stanowi realizację własnych celów mieszkaniowych w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uprawniając do zwolnienia podatkowego.

Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, przeznaczony na spłatę hipotecznych kredytów mieszkaniowych, uzyskanych przed sprzedażą, korzysta ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli spełnione są wymogi czasowe i celowe art. 21 ust. 25 tej ustawy.