Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nabycie prawa własności użytkowanego lokalu mieszkalnego musi nastąpić przed upływem ustawowego terminu; brak spełnienia tego warunku prowadzi do wykluczenia prawa do ulgi.
Podatnik, który dokonał sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, musi faktyczne nabycie nowej nieruchomości potwierdzić przeniesieniem jej własności w ustawowym terminie, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Przychód uzyskany z cesji praw wynikających z umowy deweloperskiej jest przychodem z praw majątkowych podlegającym opodatkowaniu, który można pomniejszyć o proporcjonalne koszty uzyskania, co może skutkować brakiem obowiązku podatkowego.
Odpłatna cesja praw z umowy deweloperskiej oraz poniesionych nakładów na lokale stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Sprzedaż lokali po ich wyodrębnieniu może być zwolniona z VAT, jeśli od pierwszego zasiedlenia upłynie minimum 2 lata. Korekta podatku naliczonego od nakładów dotyczy 10-letniego okresu korekty.
Dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od osób fizycznych z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, konieczne jest przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, a także faktyczne przeniesienie własności do końca okresu przewidzianego ustawą, niezależnie od okoliczności uniemożliwiających realizację tego transferu.
Podatnik, który nie zawarł aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości w terminie określonym w art. 21 ust. 25a ustawy o PIT, nie jest uprawniony do ulgi mieszkaniowej, niezależnie od przyczyn opóźnienia.
Wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na podstawie umowy deweloperskiej, bez przeniesienia własności w terminie trzech lat od zbycia, nie stanowi wydatkowania na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uprawniającego do zwolnienia z opodatkowania uzyskanego dochodu.
Zwolnienie z podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości jest możliwe, jeżeli w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, podatnik nabędzie tytuł własności innej nieruchomości, na którą przeznaczono uzyskany przychód.
Dochód ze sprzedaży nieruchomości korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli cała kwota uzyskana ze sprzedaży zostanie wydatkowana na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie. Brak zawarcia umowy przenoszącej własność do końca trzeciego roku od sprzedaży skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
W przypadku skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, decydujące znaczenie ma faktyczne nabycie własności nieruchomości w terminie zgodnym z ustawą, a nie samo dokonanie wpłat z tytułu umowy deweloperskiej.
Wydatki poniesione na zakup lokalu mieszkalnego, które nie pochodzą bezpośrednio z przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości, nie kwalifikują się jako poniesione na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie spełniają przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości.
Darowizna dokonana jako cesja praw majątkowych przez matkę niebędącą rezydentem Polski na rzecz syna zamieszkującego w Polsce podlega podatkowi od spadków i darowizn, lecz korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ustawy, z racji aktu notarialnego. Nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W sytuacji, gdy dochód ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, ale przeniesienie własności nowej nieruchomości nastąpi po upływie trzech lat od zbycia, podatnik nie kwalifikuje się do ulgi na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOFizU.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 i 25a ustawy o PIT, skorzystanie z ulgi mieszkaniowej na zbycie nieruchomości wymaga, aby zarówno wydatkowanie środków, jak i nabycie prawa własności nowej nieruchomości zostały zakończone przed upływem trzech lat od końca roku podatkowego zbycia, inaczej nie jest możliwe zwolnienie z opodatkowania.
Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości uznany jest za wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, wyłącznie jeśli nabycie własności nastąpi przed upływem ustawowego trzyletniego terminu.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. warunkiem uzyskania ulgi mieszkaniowej jest skuteczne przeniesienie tytułu własności nieruchomości w wyznaczonym terminie; brak spełnienia tego warunku nie daje prawa do zwolnienia, niezależnie od przyczyn zewnętrznych.
Cesja praw i obowiązków z umowy deweloperskiej dotyczącej nieruchomości mieszkalnej o powierzchni nieprzekraczającej 150 m² w ramach budownictwa społecznego podlega opodatkowaniu jako dostawa towarów, a nie świadczenie usług, jeżeli przenosi ona ekonomiczne władztwo nad lokalem.
Nie dochodzi do zwolnienia podatkowego z związku z niezachowaniem trzech lat na przeniesienie własności nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 i 25a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mimo wcześniejszych wpłat na cele mieszkaniowe.
Spłata kredytu hipotecznego, dokonana przed podpisaniem umowy przyrzeczonej, ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości, uprawnia do ulgi podatkowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem przeznaczenia środków na własne cele mieszkaniowe, co odbyło się w granicach czasowych przewidzianych przez ustawę.
Zastosowanie zwolnienia podatkowego w ramach ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga dokonania wszystkich czynności skutkujących nabyciem prawa własności w terminie trzech lat od sprzedaży nieruchomości. Niedopełnienie tego wymogu w postaci zawarcia aktu notarialnego po upływie tego okresu wyklucza możliwość skorzystania z ulgi
Przychód z odpłatnej cesji praw z umowy deweloperskiej stanowi przychód z praw majątkowych, opodatkowany na zasadach ogólnych według skali podatkowej, zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy o PIT.
Dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości korzystają ze zwolnienia podatkowego, jeśli przychód zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe w formie nabycia własności w terminie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie nieruchomości. Brak spełnienia tego warunku skutkuje brakiem możliwości zastosowania ulgi podatkowej.
Sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu, chyba że dochód zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy. Przychód ze sprzedaży po pięciu latach nie podlega opodatkowaniu, a wynagrodzenie pośrednika może być uznane za koszt przy sprzedaży opodatkowanej.