W ramach art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania pod warunkiem, że przychód uzyskany ze sprzedaży zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z określonymi w ustawie warunkami i w przewidzianym terminie.

Wydatki na zakup nieruchomości poprzez umowę deweloperską uznaje się za poniesione na cele mieszkaniowe, gdy przed upływem trzech lat od zbycia poprzedniej nieruchomości dojdzie do faktycznego przeniesienia własności na podstawie aktu notarialnego; brak przeniesienia własności wyklucza prawo do ulgi.

Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dotyczy wyłącznie kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką, co wymaga wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Brak wpisu uniemożliwia skorzystanie z tego zaniechania.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości nie korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli do trzech lat od końca roku, w którym zbyto nieruchomość, nie nastąpi przeniesienie jej własności na podatnika w sposób zgodny z art. 21 ust. 1 pkt 131 i art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Zakup działki budowlanej z zamiarem realizacji inwestycji deweloperskiej przez spółkę celową nie kwalifikuje się jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, co wyklucza zastosowanie zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Umorzenie kredytu hipotecznego niedostatecznie zabezpieczonego przez wpis hipoteczny nie spełnia warunków zaniechania poboru podatku dochodowego, określonych w rozporządzeniu z dnia 11 marca 2022 r. Literalne brzmienie przepisów wymaga zabezpieczenia w formie hipoteki ujawnionej w księgach wieczystych.

Wydatki poniesione na podstawie umowy deweloperskiej nie stanowią wydatków na własne cele mieszkaniowe, uprawniających do zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli umowa przeniesienia własności nieruchomości nie została zawarta w ustawowym terminie trzech lat od końca roku podatkowego zbycia nieruchomości.

Dla zastosowania ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT kluczowe jest przeniesienie własności nieruchomości w terminie 3 lat od zbycia, niezależnie od winy po stronie dewelopera.

Koszty nabycia lokalu mieszkalnego od dewelopera, finansowane przychodem ze sprzedaży nieruchomości, spełniają warunki uznania za wydatki na własne cele mieszkaniowe, kwalifikujące do zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, nawet przy etapowym wykańczaniu i użytkowaniu lokalu.

Wydatkowanie przez podatnika przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na wskazane ustawowo własne cele mieszkaniowe, w szczególności remont własnego lokalu i nabycie nowego mieszkania od dewelopera, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego, o ile wydatki te zostaną poniesione w pełnej wysokości przychodu oraz w ustawowym terminie.

Aby skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nabycie prawa własności użytkowanego lokalu mieszkalnego musi nastąpić przed upływem ustawowego terminu; brak spełnienia tego warunku prowadzi do wykluczenia prawa do ulgi.

Podatnik, który dokonał sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, musi faktyczne nabycie nowej nieruchomości potwierdzić przeniesieniem jej własności w ustawowym terminie, aby skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Przychód uzyskany z cesji praw wynikających z umowy deweloperskiej jest przychodem z praw majątkowych podlegającym opodatkowaniu, który można pomniejszyć o proporcjonalne koszty uzyskania, co może skutkować brakiem obowiązku podatkowego.

Odpłatna cesja praw z umowy deweloperskiej oraz poniesionych nakładów na lokale stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Sprzedaż lokali po ich wyodrębnieniu może być zwolniona z VAT, jeśli od pierwszego zasiedlenia upłynie minimum 2 lata. Korekta podatku naliczonego od nakładów dotyczy 10-letniego okresu korekty.

Dla skorzystania ze zwolnienia z podatku od osób fizycznych z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, konieczne jest przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, a także faktyczne przeniesienie własności do końca okresu przewidzianego ustawą, niezależnie od okoliczności uniemożliwiających realizację tego transferu.

Podatnik, który nie zawarł aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości w terminie określonym w art. 21 ust. 25a ustawy o PIT, nie jest uprawniony do ulgi mieszkaniowej, niezależnie od przyczyn opóźnienia.

Wydatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na podstawie umowy deweloperskiej, bez przeniesienia własności w terminie trzech lat od zbycia, nie stanowi wydatkowania na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uprawniającego do zwolnienia z opodatkowania uzyskanego dochodu.

Zwolnienie z podatku dochodowego od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości jest możliwe, jeżeli w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie, podatnik nabędzie tytuł własności innej nieruchomości, na którą przeznaczono uzyskany przychód.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości korzysta ze zwolnienia podatkowego, jeśli cała kwota uzyskana ze sprzedaży zostanie wydatkowana na własne cele mieszkaniowe w ustawowym terminie. Brak zawarcia umowy przenoszącej własność do końca trzeciego roku od sprzedaży skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W przypadku skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, decydujące znaczenie ma faktyczne nabycie własności nieruchomości w terminie zgodnym z ustawą, a nie samo dokonanie wpłat z tytułu umowy deweloperskiej.

Wydatki poniesione na zakup lokalu mieszkalnego, które nie pochodzą bezpośrednio z przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości, nie kwalifikują się jako poniesione na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie spełniają przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Darowizna dokonana jako cesja praw majątkowych przez matkę niebędącą rezydentem Polski na rzecz syna zamieszkującego w Polsce podlega podatkowi od spadków i darowizn, lecz korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ustawy, z racji aktu notarialnego. Nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacji, gdy dochód ze sprzedaży nieruchomości zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe, ale przeniesienie własności nowej nieruchomości nastąpi po upływie trzech lat od zbycia, podatnik nie kwalifikuje się do ulgi na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOFizU.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 i 25a ustawy o PIT, skorzystanie z ulgi mieszkaniowej na zbycie nieruchomości wymaga, aby zarówno wydatkowanie środków, jak i nabycie prawa własności nowej nieruchomości zostały zakończone przed upływem trzech lat od końca roku podatkowego zbycia, inaczej nie jest możliwe zwolnienie z opodatkowania.