Dostawa nieruchomości w ramach planowanej transakcji między stronami, nie będąca zbyciem przedsiębiorstwa ani ZCP, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT. Strony mogą zrezygnować ze zwolnienia z VAT, a nabywca po spełnieniu warunków ma prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz zwrotu nadwyżki podatku VAT.

Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat, przeznaczony na realizację własnych celów mieszkaniowych poprzez nabycie lub spłatę kredytu hipotecznego na zakup domu, korzysta ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Środki ze sprzedaży mieszkania należącego do majątku osobistego, przekazane do majątku wspólnego i przeznaczone na zakup działki budowlanej oraz budowę domu, uprawniają do ulgi podatkowej na cele mieszkaniowe, jeśli wydatkowano je w przewidzianym terminie.

Zwolnienie podatkowe z tytułu wydatków na własne cele mieszkaniowe wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT nie przysługuje, jeśli przeniesienie własności nieruchomości, której dotyczy nabycie, nastąpiło po trzech latach od końca roku podatkowego, w którym dokonano odpłatnego zbycia, mimo spełnienia innych formalności w wyznaczonym czasie.

Nabycie w 2026 r. budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przez osoby posiadające wcześniej nieruchomość zabudowaną budynkiem formalnie uznanym za mieszkalny, nie stanowi pierwszego nabycia w rozumieniu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli brak jest formalno-prawnych przeszkód do użytkowania wcześniej posiadanego budynku.

Zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat nabytej w drodze darowizny podlega opodatkowaniu, lecz przychód przeznaczony na własne cele mieszkaniowe, w tym zakup mieszkania i budowę domu, uprawnia do zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Umorzenie przez bank zobowiązań kredytowych zaciągniętych na wyłącznie jedną inwestycję mieszkaniową nie skutkuje powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w świetle rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. dotyczącym zaniechania poboru podatku od takich wierzytelności.

Transakcja sprzedaży nieruchomości wraz z budowlami, podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie podlega dodatkowo opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o PCC, gdyż opodatkowanie VAT wyłącza opodatkowanie PCC.

Umorzenie kredytu hipotecznego przeznaczonego na cele mieszkaniowe, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w rozporządzeniu resortu finansów, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu dochodu od osób fizycznych. Pojęcie inwestycji mieszkaniowej nie jest zależne od faktycznego rozpoczęcia budowy.

Osoba fizyczna dokonująca sprzedaży nieruchomości w ramach zarządu majątkiem prywatnym, bez cech działalności gospodarczej, nie występuje jako podatnik VAT, wadliwie zaliczając transakcję do dokonywanych incydentalnie, co wyklucza opodatkowanie tej transakcji podatkiem od towarów i usług.

Umowa na roboty budowlane z załącznikiem potwierdzającym przyjęcie płatności może stanowić wystarczający dowód poniesienia wydatków na cele mieszkaniowe w kontekście ulgi podatkowej określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Obiekt całkowicie zdegradowany, formalnie wpisany jako budynek mieszkalny, nie wypełnia przesłanek budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co umożliwia zastosowanie zwolnienia podatkowego przy nabyciu pierwszego mieszkania.

Sprzedaż nieruchomości o charakterze prywatnym, przy braku profesjonalnych działań marketingowych i inwestycyjnych sprzedającego, nie kwalifikuje sprzedającego jako podatnika VAT i wyłącza tę transakcję spod opodatkowania podatkiem VAT w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Pięcioletni okres podatkowy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość gruntowa została nabyta, niezależnie od późniejszej daty wybudowania na niej budynku mieszkalnego.

Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego oraz zakup nowej nieruchomości odpowiada wydatkom na własne cele mieszkaniowe i korzysta ze zwolnienia podatkowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż nieruchomości nabytych w drodze darowizny w 2018 roku przed upływem 5 lat stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, lecz koszty uzyskania przychodów mogą obejmować udokumentowane nakłady, a przychód przeznaczony na cele mieszkaniowe może korzystać z ulgi mieszkaniowej zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f.

Sprzedaż nieruchomości komercyjnych, niedokonująca transferu kluczowych składników definiujących przedsiębiorstwo, choć spełnia warunki zwolnienia z VAT, może być opodatkowana, jeżeli strony transakcji przed jej dokonaniem dokonają zgodnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia na mocy art. 43 ust. 10 ustawy o VAT. Kupującemu przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego jeśli nieruchomość

Sam zakup działki budowlanej nie uznaje się za wydatek poniesiony na własne cele mieszkaniowe podlegający zwolnieniu podatkowemu, jeżeli zaniechano faktycznej budowy domu. Kluczowe jest rzeczywiste zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych, a nie deklarowany zamiar.

Sprzedający, dokonujący dostawy nieruchomości oznaczonej działką gruntu, w której udzielił kupującemu prawa do użytkowania na cele budowlane, podlega opodatkowaniu VAT jako dostawca terenów budowlanych, co skutkuje obowiązkiem wystawienia faktury VAT. Kupujący jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego przy transakcji.

Umowa sprzedaży nieruchomości opodatkowana podatkiem VAT, na skutek rezygnacji ze zwolnienia przez strony transakcji, nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o PCC.

W przypadku wydatkowania uzyskanego przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na nabycie udziału w nieruchomości od małżonka, o ile nieruchomość ta będzie wykorzystywana na własne cele mieszkaniowe, podatnik uprawniony jest do zwolnienia z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Sprzedaż niezabudowanej działki nieobjętej planem zagospodarowania przestrzennego ani decyzją o warunkach zabudowy korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, co wyłącza możliwość odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.

Wydatek z tytułu nabycia nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny przeznaczony na własne potrzeby mieszkaniowe, uprawnia do zastosowania zwolnienia podatkowego, jednakże zakup działki przeznaczonej docelowo dla potrzeb mieszkaniowych innych osób nie spełnia przesłanek zwolnienia, określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.