Zwolnienie od podatku VAT w przypadku dostawy nieruchomości zabudowanych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT przysługuje w sytuacji, gdy od pierwszego zasiedlenia upłynął okres ponad 2 lat, a dla nieruchomości niezabudowanych brak zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT, jeśli są one terenami budowlanymi.

Dostawa budowli w drodze wywłaszczenia, spełniająca warunki art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT, gdyż nie została dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, a od zasiedlenia upłynęły ponad 2 lata. Dostawa gruntu, na którym znajduje się taka budowla, również jest zwolniona z VAT.

Odszkodowanie wypłacone zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz na podstawie decyzji administracyjnej ustalającej wywłaszczenie nieruchomości podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, o ile nie są spełnione negatywne przesłanki wskazane w tym przepisie.

Odszkodowanie z tytułu przymusowego wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ani art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, gdyż nie jest to przychód z działalności rolniczej ani dochód z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Zwrot nieruchomości, uprzednio wywłaszczonej, nie stanowi nabycia dla celów podatku dochodowego; nie powoduje ono powstania obowiązku podatkowego przy zbyciu nieruchomości po upływie pięciu lat od momentu pierwotnego nabycia przez spadkodawców.

Przeniesienie własności działek zabudowanych na rzecz Skarbu Państwa, dokonane po upływie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia, w zamian za odszkodowanie, podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Przychód uzyskany z tytułu odszkodowania z decyzji administracyjnej za nieruchomość nabytej przez dziedziczenie, wywłaszczonej na cel publiczny, korzysta z podatkowego zwolnienia przedmiotowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Transakcje zakupu nieruchomości dokonane przed formalnym wywłaszczeniem na cele publiczne nie są objęte zwolnieniem z podatku od czynności cywilnoprawnych, nawet jeśli zostaną przeznaczone dla zaspokojenia przyszłych potrzeb mieszkaniowych po utracie dotychczasowego lokum.

Wywłaszczenie nieruchomości jako elementu zorganizowanej części przedsiębiorstwa, stanowiące dostawę towarów w zamian za odszkodowanie, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT mimo niewykorzystywania danej nieruchomości w prowadzonej działalności gospodarczej.

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele publiczne, uzasadniające jej wywłaszczenie, jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych, mimo braku formalnego wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, zgodnie z art. 21 pkt 29 PDOFizU.

Przekazanie nieruchomości gruntowych niezabudowanych przez jednostkę samorządową na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów, która, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, korzysta ze zwolnienia z podatku VAT, gdyż nieruchomości te są terenami rolnymi, niebędącymi terenami budowlanymi.

Przychód ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu, jeżeli odpłatne zbycie nastąpiło po upływie pięciu lat, licząc od jej nabycia przez spadkodawcę, co wyłącza zastosowanie zwolnienia przedmiotowego z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.

Przeniesienie własności niezabudowanej nieruchomości przez jednostkę samorządową na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie, nawet przy wykorzystywaniu wyłącznie dla działalności zwolnionej z VAT, nie kwalifikuje się do zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, gdy nabycie nieruchomości pierwotnie nie podlegało opodatkowaniu VAT.

Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nabytej nieodpłatnie, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, mimo iż nabycie miało miejsce w ciągu 2 lat przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Ostatecznie sprzedaż nieruchomości odzyskanej na mocy decyzji zwrotowej po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż jej odzyskanie nie stanowi nowego nabycia, lecz przywrócenie prawa własności.

Przeniesienie własności nieruchomości w ramach wywłaszczenia za odszkodowanie przez zarejestrowanego podatnika VAT podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, mimo że nieruchomość była wykorzystywana do celów statutowych niegospodarczych.

Nabycie lokalu mieszkalnego ze środków pochodzących z odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, dokonane w ciągu pięciu lat od otrzymania odszkodowania i do jego wysokości, przez uprawnionego byłego właściciela, jest zwolnione z podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 9 pkt 3 lit. a ustawy.

Przeniesienie prawa własności garażu z nakazu organu władzy publicznej, za które wypłacono odszkodowanie, stanowi dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT, jednak korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, ze względu na spełnienie warunków dotyczących odstępu od pierwszego zasiedlenia.

Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości nabytej w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania, przy cenie nabycia niższej o co najmniej 50% od odszkodowania, nie korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.

Przeniesienie z mocy prawa prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli działa ono jako właściciel nieruchomości, a nie jako organ władzy publicznej.

Odszkodowania zasądzone wnioskodawczyni za szkody związane z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości oraz wywłaszczenie podlegają, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b i 29 u.p.d.o.f., zwolnieniu z opodatkowania, o ile nie spełniają warunków wykluczających to zwolnienie.

Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości używanej w działalności gospodarczej, uzyskane w ramach realizacji inwestycji drogowej na podstawie spec ustawy, jest wolne od podatku dochodowego, o ile transakcje nie spełniają warunków wyłączających zwolnienie określonych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT.

Przeniesienie własności działki nr A/6 z budynkiem letniskowym z nakazu organu w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą VAT. Dostawa ta jest jednak zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ze względu na upływ czasu od pierwszego zasiedlenia.

Dostawa gruntów niezabudowanych, które nie stanowią terenów budowlanych w rozumieniu ustawy o VAT, podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem VAT, gdyż ich przeznaczenie na dzień wywłaszczenia było zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego inne niż budowlane.