Preferencyjna stawka VAT 0% przysługuje wyłącznie na dostawę sprzętu komputerowego wymienionego w załączniku nr 8 do ustawy VAT, realizowaną na rzecz placówek oświatowych. Przy transakcjach na kwotę powyżej 15.000 zł za zakupy sprzętu i oprogramowania ujętego w załączniku 15, istnieje obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności.

Płatności realizowane z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, mimo dokonania kwoty netto na rachunek spoza Białej Listy, nie wyłączają prawa do kosztów podatkowych w formie odpisów amortyzacyjnych, jak określono w art. 15d ust. 4 pkt 3 ustawy o CIT, o ile VAT uregulowany jest na dedykowany rachunek VAT.

Na gruncie przepisów przejściowych ustawy z 9 sierpnia 2019 r., w odniesieniu do usług budowlanych zakończonych przed dniem 1 listopada 2019 r., obowiązuje mechanizm odwrotnego obciążenia, a faktury nie zawierają podatku VAT. Usługi zakończone po tej dacie podlegają mechanizmowi podzielonej płatności i właściwej stawce VAT.

Jeżeli należność z faktury, zawierającej towary lub usługi z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, uiszcza się po potrąceniu kar umownych, mechanizm podzielonej płatności obowiązuje dla pozostałej kwoty, a VAT należy wyliczyć proporcjonalnie.

Mechanizm podzielonej płatności jest obligatoryjny dla transakcji przekraczających 15 000 zł, dokumentowanych fakturą obejmującą towary z załącznika nr 15 do ustawy o VAT, niezależnie od formy płatności i rodzaju faktury (jednostkowa bądź zbiorcza).

Ponowne dokonanie zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności likwiduje ograniczenia zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów, wynikające z początkowego błędnego pominięcia takiego mechanizmu, pod warunkiem, że korekta płatności ma charakter "techniczej naprawy". Art. 15d ustawy o CIT nie stosuje się po dokonanej korekcie.

Zapłata przez podatnika kwotą podatku VAT w ramach mechanizmu podzielonej płatności (MPP) na rachunek VAT kontrahenta w złotych, przy jednoczesnej elastyczności w rozliczaniu kwoty netto, spełnia wymogi art. 108a ust. 2 ustawy o VAT i wyłącza solidarną odpowiedzialność podatkową względem kontrahenta zgodnie z art. 117ba § 3 pkt 4 Ordynacji podatkowej.

Usługa zarządzania zapasem węgla, z wyłączeniem sprzedaży węgla B, nie stanowi usługi kompleksowej. Dla zarządzania zapasami obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 3 ustawy o VAT. Sprzedaż węgla B nie stanowi świadczenia pomocniczego i jest opodatkowana odrębnie zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT. Sprzedaż podlega oznaczeniu „mechanizm podzielonej płatności”, gdy spełnione są przesłanki

Wydatek poniesiony przed rozpoczęciem działalności gospodarczej na cel prywatny, który później planuje się wykorzystać w działalności gospodarczej, nie spełnia przesłanek uznania go za koszt uzyskania przychodu ze względu na brak pierwotnego związku z przychodami działalności gospodarczej.

Ponowne uregulowanie należności z zachowaniem mechanizmu podzielonej płatności umożliwia zaliczenie części netto faktury do kosztów uzyskania przychodów, jeżeli pierwotnie płatności dokonano wadliwie, bez zastosowania wymaganego mechanizmu.

Potrącenie wierzytelności w formie kompensaty umownej nie wymaga stosowania mechanizmu podzielonej płatności, gdyż 'płatność' w rozumieniu art. 108a ustawy o VAT nie obejmuje takich rozliczeń. Tym samym, mechanizm podzielonej płatności nie znajdzie zastosowania do kompensaty wynikającej z faktur dotyczących towarów/usług z załącznika nr 15 do ustawy, o ile dokonywane jest potrącenie.

Zastosowanie stawki VAT 0% możliwe jest wyłącznie dla towarów wymienionych w załączniku nr 8 ustawy, w tym dla serwerów i komputerów PC. Dostawa laptopów i oprogramowania wymaga pełnej stawki 23%. Mechanizm podzielonej płatności ma zastosowanie dla zakupów z załącznika nr 15 przekraczających 15 000 zł.

Należności wynikające z faktur kwalifikujących się do mechanizmu podzielonej płatności, rozliczane poprzez system nettingu, nie naruszają wymogu art. 108a ust. 1a ustawy o VAT, kiedy są poddane wzajemnemu potrąceniu wierzytelności.

Rozliczenia w ramach systemu nettingu, które dotyczą faktur z obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności, nie mogą być zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast inne rozliczenia w nettingu są uznawane za koszty podatkowe, również przy przelewach na rachunek nieujęty na 'białej liście' VAT.

Zapłata przez Gminę za nabyte towary lub usługi objęte obligatoryjnym mechanizmem podzielonej płatności nie wymaga zastosowania tego mechanizmu w zakresie płatności zajmowanej egzekucyjnie, natomiast pozostałą część kwoty brutto należy uiścić z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności. Potrącenie lub kompensata wyłączają obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności proporcjonalnie

1. Mechanizm podzielonej płatności stosowany przy "Fakturze Proforma" zapewnia ochronę przed sankcjami z kks oraz art. 108a ust. 7 VAT. 2. Bez zastosowania tego mechanizmu ochrona przed sankcjami nie obowiązuje, jeżeli dotyczą one towarów lub usług wymienionych w załączniku nr 15 ustawy o VAT.

Nie jest dopuszczalne zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków opłaconych z pominięciem MPP w okresach pierwotnych. Zaliczenie takie możliwe jest dopiero po ponownym ich uregulowaniu z zastosowaniem MPP, w okresie, w którym dokonano tej drugiej, prawidłowej płatności.

Podatnik, który dokonał płatności z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności, może uznać związane z transakcją koszty uzyskania przychodów dopiero w momencie ponownej płatności zgodnej z wymogami MPP, zgodnie z art. 22p ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.

Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności przy transakcjach w walutach obcych, z przekazywaniem kwoty netto na zagraniczne konta oraz kwoty VAT na polski rachunek VAT w złotówkach, jest zgodne z przepisami ustawy o VAT, pod warunkiem wykonania przelewu VAT w walucie krajowej poprzez dedykowany komunikat przelewu.

W przypadku śmierci dostawcy wykreślonego z rejestru podatników VAT, obowiązek zastosowania mechanizmu podzielonej płatności nie ma zastosowania, wobec braku technicznej możliwości dokonania płatności MPP do nieistniejącego podatnika.

W przypadku gdy dochodzi do potrącenia wierzytelności na mocy umowy stron, zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności przewidzianego w art. 108a ustawy o VAT nie jest obowiązkowe w zakresie obejmującym potrącane kwoty, co jest zgodne z zasadą swobody umów.

W przypadku śmierci kontrahenta skutkującej wykreśleniem z rejestru podatników VAT i brakiem warunków technicznych do realizacji mechanizmu podzielonej płatności, obowiązek nabywcy uiszczenia płatności zgodnie z art. 108a ustawy o VAT nie powstaje, gdyż nie istnieje czynny podatnik VAT ani środki techniczne umożliwiające MPP.

Po potrąceniu wzajemnych wierzytelności, podatnik jest zobowiązany do zastosowania mechanizmu podzielonej płatności jedynie w stosunku do pozostałej niepotrąconej kwoty wynikającej z faktury, kalkulując należny VAT na podstawie proporcji niepotrąconej kwoty do całkowitej kwoty należności na fakturze.

Zniesienie odpowiedzialności solidarnej na podstawie art. 108a ust. 6 jest możliwe, gdy inkasent dokonuje niezwłocznego przelewu środków przy użyciu mechanizmu podzielonej płatności ze wskazaniem okresu obejmującego faktury od jednego dostawcy, co jest zgodne z regulacjami art. 108a ust. 3a-c VAT.