Przychód ze sprzedaży w 2026 r. działki A/4 w części nabytej ponad udział w spadku, w wyniku zniesienia współwłasności w 2025 r., podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jako że pięcioletni okres posiadania części tej nieruchomości upływa od daty zniesienia współwłasności.

Sprzedaż nieruchomości odziedziczonej przed upływem pięciu lat od nabycia przez ostatniego spadkodawcę stanowi źródło przychodu w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Okres posiadania wcześniejszych spadkodawców nie jest wliczany do tego okresu.

Przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności, gdy hipoteka zabezpieczająca została całkowicie spłacona, podstawą opodatkowania jest wartość nieruchomości przekraczająca udział we współwłasności nabywcy, bez pomniejszenia o wysokość wygasłej hipoteki.

Przyznanie spadkobiercy, w ramach nieodpłatnego działu spadku połączonego ze zniesieniem współwłasności, lokalu na wyłączną własność nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, jeżeli wartość wszystkich przyznanych mu składników nie przekracza wartości jego praw w dzielonym majątku, a czynności nie towarzyszą spłaty ani dopłaty. Sprzedaż takiego lokalu po upływie pięciu lat

Podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych w przypadku zniesienia współwłasności orzeczonej sądowo jest wartość rynkowa nabytego udziału ponad poprzedni udział, a nie wartość zasądzonej spłaty.

Odpłatne zbycie nieruchomości w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze dożywocia po upływie pięciu lat od nabycia nie podlega opodatkowaniu, natomiast zbycie ponad wartość pierwotnego udziału, nabytego w drodze zniesienia współwłasności, podlega opodatkowaniu, gdyż pięcioletni okres nie minął.

Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów w nieruchomości w ramach zniesienia współwłasności nie podlega zwolnieniu podatkowemu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przychód w wyniku zniesienia współwłasności nie spełnia warunku uzyskania konkretnych środków pieniężnych przeznaczonych na własne cele mieszkaniowe.

Z punktu widzenia art. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn, przejęcie przez nabywcę długu hipotecznego w wysokości równej lub przekraczającej wartość nabywanego udziału skutkuje ustaleniem podstawy opodatkowania na poziomie zerowym, co eliminuje obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.

Nieodpłatne zniesienie współwłasności, które ma na celu porządkowanie bez przysporzeń majątkowych, nie jest nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ust. o PIT. Sprzedaż części udziału nabytego ponad pięć lat wcześniej nie jest źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu.

Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości, którego wartość pozostaje ekwiwalentna do uprzedniego udziału, nie stanowi nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, a dochód ze sprzedaży nieruchomości zbytej przed upływem pięciu lat od pierwotnego nabycia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Nabycie udziału w nieruchomości w drodze datio in solutum jest neutralne podatkowo z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych, a sprzedaż nieruchomości spowoduje opodatkowanie tylko w zakresie udziału nabytego od współwłaściciela, z możliwością zwolnienia dzięki wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe.

Nabycie spadku podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn tylko w zakresie rzeczywistego udziału w nabytym majątku. Dział spadku i zniesienie współwłasności, dokonane bez spłat i dopłat, nie powoduje obowiązku podatkowego, chyba że prowadzi do zwiększenia udziału w majątku. Środki z IKE przekazane na mocy dyspozycji na wypadek śmierci nie są objęte podatkiem od spadków i darowizn.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku nie podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, jeżeli nabycie nieruchomości przez spadkodawcę miało miejsce ponad pięć lat przed transakcją sprzedaży, a zniesienie współwłasności nie skutkowało przysporzeniem majątkowym.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w wyniku zniesienia współwłasności małżeńskiej, odpowiadająca wartości pierwotnego udziału, nie stanowi nabycia ponad ten udział i nie podlega PIT, jeżeli nastąpi po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia do majątku wspólnego małżonków.

Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat między współwłaścicielami nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest to czynność wymieniona w katalogu opodatkowanych czynności określonym w art. 1 ustawy o PCC.

Przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności opodatkowaniu podlega przyrost wartości majątku podatnika. Jeśli podstawa opodatkowania, po uwzględnieniu długów i ciężarów, wynosi zero, nie powstanie zobowiązanie podatkowe.

Sprzedaż nieruchomości oraz udziałów we współwłasności, nabytych w wyniku darowizny i następnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat, po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości na skutek zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat od daty nabycia, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Koszty uzyskania przychodu obejmują jedynie nakłady zwiększające wartość nieruchomości i zapłacony podatek od darowizny.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku nie skutkuje powstaniem przychodu, gdy pięcioletni okres, liczony od daty nabycia lub wybudowania nieruchomości przez spadkodawcę, minął przed zbyciem. Podstawa prawną stanowi art. 10 ust. 5 ustawy PIT.

Pięcioletni termin liczenia dla celów podatku dochodowego od zbycia nieruchomości nabytej w spadku, w przypadku nieruchomości będącej wcześniej w majątku wspólnym małżeńskim, biegnie od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do tego majątku (tj. od końca 2009 r.), niezależnie od późniejszych czynności prawnych między małżonkami.

Nabycie udziału przez wnioskodawcę poprzez zniesienie współwłasności nieruchomości, wraz z przejęciem długu oraz spłatą współwłaściciela, nie stanowi przychodu w rozumieniu ustawy o PIT i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zniesienie współwłasności, w ramach której podatnik nie uzyskuje przysporzenia majątkowego ponad posiadany udział, nie konstytuuje nowego nabycia dla celów art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności nie stanowi źródła przychodu podatkowego w zakresie udziału odpowiadającego pierwotnemu nabyciu spadkowemu. Natomiast nowo nabyta wartość w wyniku zniesienia współwłasności stanowi nową formę nabycia podlegającą opodatkowaniu, jeżeli sprzedaż nastąpi w ciągu pięciu lat od tej daty.