Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nabytej nieodpłatnie, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, mimo iż nabycie miało miejsce w ciągu 2 lat przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Przeniesienie prawa własności garażu z nakazu organu władzy publicznej, za które wypłacono odszkodowanie, stanowi dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT, jednak korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, ze względu na spełnienie warunków dotyczących odstępu od pierwszego zasiedlenia.

Przychody ze sprzedaży nieruchomości oraz przeniesienia prawa własności działki wydzielonej po upływie pięciu lat od ich nabycia nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie wystąpiły w ramach działalności gospodarczej.

Odszkodowanie wypłacane stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomości nabyte ponad 20 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, może być zwolnione z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przy niespełnionym warunku wykluczającym zwolnienie.

Przychód z tytułu odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości na cele publiczne, uzyskany zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile nie spełnia negatywnych przesłanek określonych w art. 21 ust. 1 pkt 29 tej ustawy.

Wywłaszczenie działek nabytych przed 2015 rokiem nie rodzi obowiązku zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, lecz uszczuplenie gospodarstwa rolnego na mocy umowy sprzedaży w okresie 5 lat od nabycia, nawet z rąk instytucji publicznych, skutkuje zwrotem pomocy de minimis w zakresie zwolnień warunkowych.

Przeniesienie własności działek ewidencyjnych na Skarb Państwa w trybie wywłaszczenia za odszkodowaniem stanowi dostawę towarów podlegającą przepisom ustawy o VAT, jednakże korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, jako dostawa terenów niezabudowanych innych niż budowlane.

Odszkodowanie uzyskane przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną za wywłaszczenie mieszczące się w gospodarce nieruchomościami jest zwolnione z podatku dochodowego według art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT, o ile spełnione są określone przesłanki czasowe i wartościowe dotyczącą nabycia nieruchomości.

Dostawa nieruchomości wywłaszczonej w zamian za odszkodowanie jest opodatkowana VAT jako odpłatna dostawa towarów, gdy nieruchomość na moment dostawy jest zabudowana. Artykuł 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT nie znajduje w takim przypadku zastosowania.

Dostawa działek nr 1 i 2 w drodze wywłaszczenia korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, przy zrealizowanym pierwszym zasiedleniu. Dostawa działki nr 3 nie korzysta ze zwolnień określonych w art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 i 2, gdyż naniesienia stanowią własność użytkowników wieczystych, a działka przeznaczona jest pod zabudowę.

Zwrot części wywłaszczonej nieruchomości w zamian za zwaloryzowane odszkodowanie, na rzecz poprzedniego właściciela, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Dostawa działki numer 1 wraz z budowlami w drodze wywłaszczenia podlega zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, gdyż pierwsze zasiedlenie miało miejsce ponad 2 lata przed dostawą, a nie poniesiono istotnych nakładów ulepszeniowych.

Odszkodowanie uzyskane za wywłaszczenie nieruchomości nabytych nieodpłatnie w drodze spadku i działu spadku korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, niezależnie od przyszłego zwiększenia udziału w tej nieruchomości.

Przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie jest zwolniony z podatku dochodowego, o ile zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat od darowizny, gdy spełnione są warunki przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odszkodowanie przyznane za wywłaszczenie nieruchomości na podstawie specustawy o transporcie kolejowym może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania, o ile spełnione są przesłanki dotyczące nabycia nieruchomości oraz jej ceny w odniesieniu do wartości odszkodowania, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przeniesienie z mocy prawa prawa własności działki zabudowanej w zamian za odszkodowanie podlega opodatkowaniu VAT. Działka uznawana jest za teren zabudowany, co wyklucza zwolnienie z VAT, zatem transakcja ta podlega opodatkowaniu stawką 23%.

Odszkodowanie uzyskane z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, zgodnie z przepisami art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, korzysta ze zwolnienia podatkowego, o ile nie zostały spełnione warunki wyłączające to zwolnienie, takie jak nabycie nieruchomości przed upływem 2 lat od wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego i różnica w wartości nabycia.

Zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi nowego nabycia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; pięcioletni okres należy liczyć od daty nabycia przez pierwotnego właściciela.

Dostawa nieruchomości wraz z budowlami, której własność przechodzi z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowanie, korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jeśli między pierwszym zasiedleniem, a dostawą upłynęły co najmniej 2 lata – art. 29a ust. 8 rozszerza to na grunt związany z budowlami.

Miasto dokonując dostawy działek nr 1 i 2 podlega opodatkowaniu VAT ze względu na status terenów budowlanych, natomiast dostawa działek nr 3 i 4 wraz z naniesieniami korzysta ze zwolnienia z VAT według art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT ze względu na upływ ponad dwóch lat od ich pierwszego zasiedlenia.

Przeniesienie własności działek o charakterze obiektów liniowych (dróg) w zamian za odszkodowanie, na rzecz podmiotu publicznego, korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, przy spełnieniu warunków zwolnienia dotyczących pierwszego zasiedlenia i braku znaczących ulepszeń.

Dostawa działki nr X zabudowanej budowlami na rzecz Miasta w zamian za odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jako że pierwsze zasiedlenie budowli nastąpiło przed rokiem 2009, a od tego momentu do dostawy minęły ponad dwa lata.

Odszkodowanie za bezpośrednie wywłaszczenie nieruchomości podlega zwolnieniu z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, natomiast odszkodowanie pozyskane w drodze cesji przez zrzeczenie nie może korzystać z tego zwolnienia i stanowi przychód z innych źródeł.

Sprzedaż nieruchomości zamiennej, otrzymanej w ramach odszkodowania za wywłaszczenie, dokonana przed upływem pięciu lat od jej nabycia, stanowi źródło przychodu podatkowego zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przykładowe dochody z takiej sprzedaży podlegają opodatkowaniu na mocy art. 30e tejże ustawy.