W art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnienie dotyczy wyłącznie nabycia odrębnych nieruchomości mieszkalnych lub spółdzielczych praw do lokali mieszkalnych; nabycie udziału we współwłasności nieruchomości mieszkalnej nie kwalifikuje się do tego zwolnienia.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, przeznaczony na spłatę kredytów hipotecznych zaciągniętych na cele mieszkaniowe, może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości odziedziczonej po rodzicach pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej, pięcioletni okres nabycia należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nabycie nastąpiło do majątku wspólnego spadkodawców. Zbycie takiej nieruchomości po upływie tego okresu nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w Polsce, przeznaczonego na zakup mieszkania w Hiszpanii, może być zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeśli zakupione lokum służy rzeczywiście zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych małżonków.
Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy sprzedaży lokalu mieszkalnego, przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy, możliwe jest wyłącznie, gdy każdy z kupujących spełnia ustawowe warunki zwolnienia.
W przypadku współwłasności nieruchomości, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przysługuje tylko wtedy, gdy wszyscy nabywcy spełniają wymagania określone w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC; brak spełnienia warunków przez jednego współnabywcę skutkuje brakiem prawa do zwolnienia.
Sprzedaż lokali mieszkalnych, ujętych jako towary handlowe, po poniesieniu wydatków przekraczających 30% ich wartości, korzysta ze zwolnienia od VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, jako że nie stanowią one ulepszenia w rozumieniu przepisów podatkowych i są poza zakresem definicji pierwszego zasiedlenia.
Nabycie wierzytelności dotyczącej wkładu mieszkaniowego związanej ze spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu, nabyte w drodze działu spadku i darowizny, nie podlega zwolnieniu na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako że przepis ten dotyczy wyłącznie nabycia określonych praw mieszkaniowych w drodze umowy sprzedaży.
Sprzedaż nieruchomości w cenie obejmującej środki na wygaszenie służebności osobistej nie pomniejsza opodatkowanego przychodu o tę kwotę, gdyż nie jest to koszt uzyskania przychodu. Całość przychodu jest przychodem do opodatkowania, a proporcjonalne zwolnienie przysługuje tylko w zakresie rzeczywiście wydatkowanych środków na własne cele mieszkaniowe.
Podatnik, który kiedykolwiek posiadał nieruchomość mieszkalną za granicą, nie może korzystać ze zwolnienia z PCC, gdy kupuje swoją pierwszą nieruchomość mieszkalną w Polsce, niezależnie od tego, że na dzień transakcji takiego prawa nie posiada.
Wydatek poniesiony na nabycie roszczeń przez umowę cesji nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe uprawniającego do ulgi, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT; tylko bezpośrednie nabycie lokalu mieszkalnego kwalifikuje się do zwolnienia podatkowego.
Wynajem mieszkania i miejsca postojowego klasyfikowany jako PKWiU 68.20.1 uprawnia do zwolnienia z ewidencjonowania sprzedaży przy użyciu kas rejestrujących, pod warunkiem spełnienia warunków wskazanych w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2024 r., przy braku rejestracji wpływów na kasie w świetle uznania najmu za usługę zarządzania nieruchomościami.
Wydatkowanie całej wartości przychodu ze sprzedaży nieruchomości na nabycie dwóch lokali mieszkalnych, przeznaczonych na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych, kwalifikuje się jako wydatek, który uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku przez spadkobiercę nie rodzi obowiązku podatkowego w PIT, jeśli sprzedaż następuje po pięciu latach od nabycia przez spadkodawcę, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym to nabycie nastąpiło (art. 10 ust. 5 PIT).
Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na spłatę kredytu na mieszkanie oraz modernizację nowego domu, mogą być uznane za własne cele mieszkaniowe, uprawniające do zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem ich wydatkowania po uzyskaniu przychodu ze sprzedaży.
Czasowy wynajem lokalu mieszkalnego nabytego na własne cele mieszkaniowe, finansowanego ze środków uzyskanych ze sprzedaży innej nieruchomości, nie powoduje utraty ulgi podatkowej określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli lokal ten został zakupiony z zamiarem jego wykorzystania na własne cele mieszkaniowe.
Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC przysługuje tylko wtedy, gdy wszyscy kupujący spełniają warunki określone w tym przepisie. Przy wspólnym nabyciu nieruchomości, każdy z nabywców musi spełniać warunki zwolnienia, aby umowa mogła zostać zwolniona z opodatkowania.
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zakupie lokalu mieszkalnego na współwłasność podlega zwolnieniu jedynie wtedy, gdy wszyscy nabywcy spełniają warunki przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy PCC, w tym nie byli wcześniej właścicielami nieruchomości mieszkalnej. Brak spełnienia przez jednego z nabywców tych warunków wyklucza możliwość zwolnienia od podatku transakcji w całości.
Wydatki na spłatę byłego małżonka oraz kredytu hipotecznego, poniesione w związku z uzyskaniem wyłącznej własności lokalu mieszkalnego służącego zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe w kontekście zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwolnieniem podatkowym, określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, objęta jest spłata całości kredytu hipotecznego, w tym odsetek, przez dłużnika solidarnego, nawet jeśli jest współwłaścicielem lokalu. Warunkiem jest przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele mieszkaniowe w terminie określonym w ustawie.
Nabycie przez osobę fizyczną lokalu mieszkalnego w Polsce nie jest zwolnione z PCC, jeśli uprzednio posiadała ona udział w prawie do mieszkania nabyty inną drogą niż dziedziczenie, niezależnie od lokalizacji nieruchomości.
Przeniesienie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości dziedziczonej na nabycie nowego lokalu mieszkalnego, zmotywowane koniecznością zmiany warunków zamieszkania wynikającą z trwałej zmiany sytuacji zawodowej, może pozwalać na zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej, zgodnie z art. 16 ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zwolnienie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych obejmuje zakup budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jeśli kupujący nie posiadał wcześniej praw do nieruchomości mieszkalnej, przy czym posiadanie działki rekreacyjnej nie wyklucza takiego zwolnienia (art. 9 pkt 17 ustawy o PCC).