Zniesienie współwłasności nieruchomości i spłata udziału mieszcząca się w przysługującym spadkobiercy udziale w spadku, dokonane po pięciu latach od nabycia, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Odpłatne zbycie rzeczy nabytej do majątku wspólnego małżonków przed upływem pół roku od zakupu nie stanowi źródła przychodu podatkowego, nawet po ustaleniu jedynego właściciela po zgonie jednego ze współmałżonków i zniesieniu współwłasności.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku, pięcioletni okres determinujący obowiązek podatkowy liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT. Dział spadku nie powoduje nowego nabycia, jeżeli wartość otrzymanego majątku nie przekracza pierwotnego udziału spadkowego.

Zbycie nieruchomości nabytych w drodze działu spadku nie generuje źródła przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wartość nabytych nieruchomości nie przekracza udziału spadkowego spadkobiercy; w takim przypadku pięcioletni okres opodatkowania liczy się od nabycia nieruchomości przez spadkodawcę.

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku po rodzicach, nabytej przed upływem pięciu lat od daty nabycia przez spadkodawców, nie podlega opodatkowaniu. Natomiast przychód z odpłatnego zbycia udziału nabytego w wyniku działu spadku podlega opodatkowaniu, gdyż do jego zbycia doszło przed upływem pięciu lat od daty działu spadku.

Pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, należy liczyć odrębnie dla każdego nabytego udziału w nieruchomości, co uzasadnia zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia udziałów, których nabycie nastąpiło przez darowiznę lub spadek przed upływem tego terminu.

Zwolnienie z podatku dochodowego w ramach ulgi mieszkaniowej obejmuje jedynie dochody ze sprzedaży udziałów w nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawców, zaś sprzedaż udziałów nabytych w drodze darowizny oraz działu spadku przed tym okresem podlega opodatkowaniu (art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT).

Kwoty spłat dokonane przez podatnika na rzecz innych spadkobierców w ramach działu spadku mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli są one związane z nabyciem majątku ponad pierwotny udział w spadku.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego częściowo w drodze dziedziczenia (zwolnienie podatkowe) oraz częściowo w wyniku odpłatnego zniesienia współwłasności (opodatkowanie) wymaga określenia proporcji wpływów podatkowych. Koszty nabycia uznawane są wyłącznie za uregulowaną część odpłatności.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy stanowi opodatkowane źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, o ile sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat od działu spadku, z możliwością uzyskania zwolnienia w przypadku przeznaczenia przychodu na własne cele mieszkaniowe.

Dział spadku, niewymieniony w katalogu czynności opodatkowanych ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie niweczy zwolnienia przewidzianego w art. 4a tej ustawy, bez względu na zmianę udziałów spadkobierców.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku nie podlega opodatkowaniu, jeśli została dokonana po upływie pięciu lat od jej nabycia przez spadkodawcę; dział spadku, który nie zmienia wartości nabytego majątku, nie stanowi nowego nabycia.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze nieodpłatnego działu spadku, dokonanego bez spłat i dopłat, gdy wartość uzyskanego majątku nie przekracza udziału pierwotnie posiadanego w spadku, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości, w wyniku którego udział spadkowy nie przekracza wartości nieruchomości nabytej w spadku ponad pięć lat wcześniej, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przy nieodpłatnym nabyciu składników majątku spadkowego od osób z I grupy podatkowej, mimo powiększenia się jej majątku, spadkobierca-krewny (macocha) jest beneficjentem zwolnienia z podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.

Odpłatne zniesienie współwłasności oraz dział spadku, dokonane za spłatą, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Katalog przypadków opodatkowanych jest zamknięty i wyłącznie nieodpłatne zniesienie współwłasności znajduje się w jego zakresie.

Czynności działu spadku i zniesienia współwłasności przedsiębiorstwa, dokonane bez spłat na rzecz pozostałych spadkobierców, jako mające za przedmiot przeniesienie całości przedsiębiorstwa, nie kreują obowiązku podatkowego w podatku VAT, z uwagi na zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zapewniając neutralność podatkową na gruncie VAT.

Dział spadku oraz zniesienie współwłasności przedsiębiorstwa skutkujące objęciem całego majątku przez jednego ze spadkobierców, z zamiarem kontynuacji działalności, jest czynnością wyłączoną spod opodatkowania podatkiem VAT zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Sprzedaż nieruchomości nabytej przez małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej nie tworzy obowiązku podatkowego po śmierci jednego z nich, jeżeli 5-letni termin liczymy od wspólnego nabycia, a nie dziedziczenia. Nabycie do majątku wspólnego wyklucza powtórne nabycie przy dziale spadku.

Odpłatne zbycie nieruchomości przez osobę fizyczną w ramach majątku prywatnego, której udział w nieruchomości został nabyty częściowo w drodze spadku, a częściowo w wyniku podziału majątku wspólnego bez przekroczenia pierwotnego udziału, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, o ile transakcja nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej

Sprzedaż udziałów w nieruchomości, nabytych w spadku i przekraczających pierwotny udział, przed upływem pięciu lat od działu spadku, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT.

Dochody z odsprzedaży części nieruchomości uzyskane przed upływem pięciu lat od nabycia w wyniku zniesienia współwłasności podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak, wydatkowanie tych dochodów na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym, umożliwia skorzystanie z dostępnego zwolnienia podatkowego.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytego w drodze zwiększenia udziałów w dziale spadku stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 uPIT, podlegające opodatkowaniu dochodowemu, jeśli nastąpi przed upływem 5 lat od tego działu.