Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości opodatkowuje się jako różnicę między przychodem ze sprzedaży, a kosztami uzyskania przychodu, obejmującymi nabycie i udokumentowane nakłady na nieruchomość poniesione podczas jej posiadania, zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychody ze sprzedaży nieruchomości uzyskane przez podatnika wykazują cechy działalności gospodarczej, co wyklucza możliwość zwolnienia z opodatkowania dochodów w ramach ulgi na własne cele mieszkaniowe.

Sprzedaż nieruchomości z inwestycją budowlaną stanowi przychód z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a nie przychód ze sprzedaży majątku prywatnego, z uwagi na zorganizowany, ciągły i zarobkowy charakter podjętych działań.

Spłata pożyczki z przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe, jeśli pożyczka dotyczy nabycia gruntu z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową. Wydatki na spłatę gruntów przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe nie spełniają wymogów ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.

Wydatki na nabycie i budowę nieruchomości przeznaczone na własne cele mieszkaniowe, poniesione w terminie i zgodnie z warunkami art. 21 ust. 25 ustawy o PIT, kwalifikują się do zwolnienia podatkowego od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy.

Przychód ze sprzedaży wydzielonej działki nieruchomości, zorganizowany w sposób wskazujący na aktywność profesjonalną, zalicza się do źródeł przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dla skorzystania ze zwolnienia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT, przychód musi być wydatkowany na cele mieszkaniowe, takie jak zakup mieszkania czy działki pod budowę domu; nie dotyczy to jednak działek rekreacyjnych nie przeznaczonych na cele mieszkaniowe.

Spłata kredytu gotówkowego zaciągniętego na zakup działki budowlanej, z przychodów ze sprzedaży nieruchomości, kwalifikuje się jako wydatek na cele mieszkaniowe według art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, gdy kredyt faktycznie służył realizacji celu mieszkaniowego, nawet jeśli umowa kredytu nie wskazywała formalnie tego celu.

Wydatki poniesione na cele mieszkaniowe przez podatnika przed formalnym uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości nie spełniają przesłanek tzw. ulgi mieszkaniowej, gdyż ulga dotyczy jedynie wartości przychodu faktycznie wydatkowanego na cele mieszkaniowe po jego uzyskaniu.

Budynek w stanie surowym zamkniętym, nieukończony i bez pozwolenia na użytkowanie, nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na potrzeby art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, co umożliwia skorzystanie z przysługującego zwolnienia dla nabycia lokalu mieszkalnego.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze darowizny, przeznaczony na budowę własnego domu w ramach zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131, podlega zwolnieniu podatkowemu, jeśli środki wydatkowano zgodnie z przepisanymi celami mieszkaniowymi.

Przychody uzyskane ze sprzedaży wybudowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego na własnym gruncie, w ramach działalności gospodarczej, można opodatkować ryczałtem ewidencjonowanym 5,5% jako przychody z działalności wytwórczej, jeśli nie mają one charakteru deweloperskiego.

Sprzedaż nieruchomości, obejmująca grunt oraz budynek jako jego część składową, po upływie 5 lat od daty nabycia gruntu, nie stanowi źródła przychodu zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli budowa budynku zakończyła się w późniejszym czasie.

Właścicielka działki nie jest podatnikiem VAT w zakresie sprzedaży nieruchomości, która wspólnie z mężem była wykorzystywana w działalności gospodarczej. Wobec tego transakcja nie podlega przepisom ustawy o VAT i zwolnieniu z art. 43 ust. 1 pkt 10.

Przychód ze sprzedaży nieruchomości powstałych z podziału działki 1/95 i 1/94, nabytych w drodze darowizny do majątku prywatnego, nie jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli sprzedaż ta następuje przed upływem pięciu lat od nabycia i ma wyłącznie charakter rozporządzenia majątkiem prywatnym.

Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest możliwe w odniesieniu do wydatków bezpośrednio związanych z zakupu gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Grunty rolne, częściowo przeznaczone na inne cele niż mieszkalne, oraz grunty z możliwością zabudowy zagrodowej uprawnione są do ulgi tylko w zakresie faktycznej budowy domu mieszkalnego.

Przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., uprawnia do zwolnienia, jeśli środki są wydatkowane na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w państwach UE, w tym na zakup domu w Niemczech. Wydatki muszą spełniać kryteria czasowe określone przez ustawę.

Sprzedaż działek nabytych ponad pięć lat temu, nie stanowiąca działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Data nabycia gruntu, na którym później wybudowano budynek, jest decydująca dla określenia pięcioletniego okresu wyłączenia z opodatkowania dochodu z jego sprzedaży. Zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat oraz wybudowanie budynku nie stanowią nowego nabycia, podlegającego opodatkowaniu.

Dostawa działek w drodze zamiany na rzecz gminy, zabudowanych obiektami będącymi własnością gminy, podlega opodatkowaniu VAT. Nie można zastosować zwolnień z art. 43 ust. 1 pkt 2, 9, 10 i 10a ustawy o VAT, ze względu na brak spełnienia przesłanek dotyczących charakteru gruntu i użycia do działalności zwolnionej z podatku.

Kwota przekazana w ramach ugody cywilnoprawnej, przewyższająca poniesione nakłady inwestycyjne na cudzym gruncie, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, przy czym przychód powstaje w momencie każdorazowego otrzymania raty zgodnie z zasadą kasową.

Wydatek poniesiony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę domu, niezależnie od solidarnej odpowiedzialności kredytowej z małżonkiem i przy współwłasności nieruchomości, jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uprawniającym do ulgi.

Zakup nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem mieszkalnym w trakcie budowy, która nie została formalnie oddana do użytkowania, nie kwalifikuje się do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Sprzedaż niezabudowanych działek przez osobę fizyczną, niewykonującą działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli brak jest działań profesjonalnych czy zawodowych w obrocie tymi nieruchomościami. Czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności pozostają poza zakresem VAT.