Osoba rozwiedziona, sprawująca opiekę nad dzieckiem wspólnie z drugim rodzicem na podstawie porozumienia rodzicielskiego, nie kwalifikuje się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykluczając możliwość preferencyjnego rozliczenia podatku.

Ulgę prorodzinną na dziecko pełnoletnie nabywa rodzic faktycznie wykonujący władzę rodzicielską, przy czym w przypadku pełnoletniego uczącego się dziecka, prawo do ulgi przysługuje obydwojgu rodzicom w częściach równych, o ile oboje wykonują ciążący obowiązek alimentacyjny.

Rodzic samotnie wychowujący dziecko, którego drugi z rodziców jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, nawet przy umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczej, przy spełnieniu wszystkich kryteriów, może korzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rodzic, który faktycznie sprawuje pieczę nad dziećmi, pomimo posiadania przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej, ma pełne prawo do ulgi prorodzinnej, jeśli drugi rodzic nie angażuje się aktywnie w codzienne wychowanie dzieci. Brak porozumienia w podziale ulgi nie wpływa na to uprawnienie, gdy dzieci zamieszkują z jednym z rodziców.

Podatnik nie spełnia warunków do uznania go za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c oraz 4f ustawy PIT, gdyż nie wychowuje dzieci bez wsparcia drugiego rodzica, co uniemożliwia skorzystanie z preferencyjnego opodatkowania.

Podatnik prowadzący samodzielną działalność gospodarczą i wychowujący co najmniej czworo dzieci, przy spełnieniu wymogów art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest uprawniony do skorzystania z ulgi dla rodzin 4+ za 2024 r., w tym poprzez złożenie korekty rozliczenia PIT.

Rodzic świadczący naprzemienną opiekę nad dzieckiem, bez obecności drugiego rodzica, może skorzystać z ulgi podatkowej dla osoby samotnie wychowującej dziecko, przy spełnieniu pozostałych warunków prawnych, z wyłączeniem lat, w których wniosek o ulgi podatkowe nie został złożony w terminie określonym prawem.

Osoba wspólnie zamieszkująca z drugim rodzicem dzieci, mimo organizacyjnej separacji gospodarstw domowych, nie jest uznawana za samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o PIT. Status ten wymaga faktycznego, wyłącznego udziału w wychowywaniu dzieci.

Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.

Rozliczenie jako osoba samotnie wychowująca dzieci przysługuje również rodzicowi sprawującemu opiekę naprzemienną, gdy dzieci wychowywane są naprzemiennie, lecz nie we wspólnym gospodarstwie domowym z drugim rodzicem; oboje rodzice mogą być uprawnieni do tej ulgi w sytuacji wychowywania dziecka osobno.

Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.

Osoba rozwiedziona, która nie wychowuje dzieci wspólnie z drugim rodzicem i samodzielnie ponosi koszty ich utrzymania, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w sytuacji gdy drugi rodzic pobiera świadczenie wychowawcze.

Matka, która po rozwodzie faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi, jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej, o ile spełnia ustawowe warunki, niezależnie od ograniczonego kontaktu dzieci z ojcem i jego zobowiązań alimentacyjnych.

Zaginięcie małżonka nie tworzy domniemania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile osoba wnioskująca nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie jest rozwódką, wdową, czy inną osobą enumeratywnie wymienioną w ustawie.

Osoba, która wspólnie z drugim rodzicem uczestniczy w wychowywaniu co najmniej jednego dziecka, nie może być uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko i tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania.

Osoba ubiegająca się o ulgę dla rodzin 4+ w podatku dochodowym od osób fizycznych musi formalnie wykonywać władzę rodzicielską lub pełnić funkcję opiekuna prawnego nad czworgiem dzieci; samo zamieszkiwanie w jednym gospodarstwie domowym nie wystarcza.

Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.

W świetle art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik posiadający dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności jest uprawniony do ulgi prorodzinnej niezależnie od osiągniętego dochodu, co umożliwia korektę zeznań podatkowych za wcześniejsze lata, jeśli niepełnosprawność istnieje od urodzenia.

Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).