Rodzic, który faktycznie sprawuje pieczę nad dziećmi, pomimo posiadania przez oboje rodziców władzy rodzicielskiej, ma pełne prawo do ulgi prorodzinnej, jeśli drugi rodzic nie angażuje się aktywnie w codzienne wychowanie dzieci. Brak porozumienia w podziale ulgi nie wpływa na to uprawnienie, gdy dzieci zamieszkują z jednym z rodziców.

Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.

Ulga prorodzinna na małoletnie dziecko przysługuje tylko wtedy, gdy rodzic faktycznie wykonuje władzę rodzicielską i w przypadku braku porozumienia odliczenie przysługuje rodzicowi, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania. System opieki naprzemiennej oraz uzgodnienia rodziców mogą zmieniać tę sytuację.

Matka, która po rozwodzie faktycznie wykonuje władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi, jest uprawniona do skorzystania z ulgi prorodzinnej, o ile spełnia ustawowe warunki, niezależnie od ograniczonego kontaktu dzieci z ojcem i jego zobowiązań alimentacyjnych.

Zaginięcie małżonka nie tworzy domniemania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile osoba wnioskująca nie spełnia przesłanek art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. nie jest rozwódką, wdową, czy inną osobą enumeratywnie wymienioną w ustawie.

Podatnik, który sprawuje faktyczną władzę rodzicielską nad dziećmi mieszkającymi za granicą i spełnia inne ustawowe kryteria, ma prawo do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na mocy art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od miejsca zamieszkania dzieci.

Osobie samotnie wychowującej pełnoletnie dziecko niepełnosprawne, które uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny, przysługuje prawo do preferencyjnego sposób opodatkowania oraz odliczeń w ramach ulg podatkowych, niezależnie od wysokości dochodów dziecka. Znaczenie mają spełnione kryteria wynikające z ustawowych przepisów związanych z opieką oraz obowiązkiem alimentacyjnym.

Osoba, która nie samotnie sprawuje opiekę rodzicielską, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia jako samotnie wychowująca dzieci, lecz może odliczyć pełną ulgę prorodzinną, jeśli dzieci mieszkają z nią i brak porozumienia z drugim rodzicem. (Dot. art. 6 ust. 4c i art. 27f ustawy o PIT).

W świetle art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik posiadający dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności jest uprawniony do ulgi prorodzinnej niezależnie od osiągniętego dochodu, co umożliwia korektę zeznań podatkowych za wcześniejsze lata, jeśli niepełnosprawność istnieje od urodzenia.

Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnikowi, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, przysługuje prawo do całości ulgi prorodzinnej, nawet jeśli oboje rodziców formalnie mają pełnię władzy rodzicielskiej, ale tylko jedno z nich realizuje codzienną pieczę nad dziećmi.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej oraz gdy miejsce zamieszkania dzieci jest u jednej z rodziców, ulga prorodzinna przysługuje temu rodzicowi, u którego dzieci mają miejsce zamieszkania, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku rozdzielenia rodziców bez formalnej zgody na podział ulgi prorodzinnej, oraz braku opieki naprzemiennej, ulgę podatkową w pełnej wysokości może odliczyć jedynie rodzic, u którego dzieci mają ustalone miejsce zamieszkania (art. 27f ust. 4 ustawy o PDOF).

Podatnik, utrzymujący pełnoletnie dziecko uczące się w publicznej szkole artystycznej, któremu nie przysługuje dochód podlegający opodatkowaniu, jest uprawniony do ulgi prorodzinnej zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy PIT, niezależnie od trybu kształcenia.

W przypadku braku porozumienia rodziców co do podziału ulgi prorodzinnej, ulga w całości przysługuje rodzicowi, przy którym dziecko ma ustalone miejsce zamieszkania i który faktycznie sprawuje nad nim opiekę codzienną, zgodnie z art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku, gdy dzieci stale zamieszkują z jednym z rodziców, który faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, a drugi nie wykonuje stałej pieczy, ten rodzic jest uprawniony do pełnego odliczenia ulgi prorodzinnej na dzieci.

Podatnik, u którego dzieci nie mają miejsca zamieszkania ustalonego przez sąd, nie jest uprawniony do odliczenia ulgi prorodzinnej, mimo braku porozumienia z drugim rodzicem i faktycznego wykonywania władzy rodzicielskiej, w sytuacji gdy miejsce zamieszkania dzieci ustalono przy drugim rodzicu (art. 27f ust. 4 ustawy o PIT).

W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.

Jeżeli rodzice formalnie razem sprawują władzę rodzicielską, ale faktyczna opieka jest wykonywana przez jednego z rodziców, prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje temu rodzicowi w pełnej wysokości. W przypadku pełnoletnich dzieci, podział ulgi zależy od faktycznego wykonywania obowiązku alimentacyjnego przez każdego z rodziców w danym okresie.

Prawo do ulgi prorodzinnej, zgodnie z art. 27f ustawy o PIT, przysługuje rodzicowi faktycznie wykonującemu władzę rodzicielską nad dzieckiem, w sytuacji, gdy dziecko zamieszkuje z tym rodzicem, niezależnie od formalnej przynależności tej władzy obojgu rodzicom.

W sytuacji rozwodu rodziców i faktycznego wypełniania wszystkich obowiązków wychowawczych oraz alimentacyjnych przez jednego z nich, podatnikowi temu przysługuje pełna ulga prorodzinna na małoletnie dziecko, a także 50% ulgi na dziecko pełnoletnie, gdy brak ustalenia odmiennych proporcji podziału ulgi z drugim rodzicem.

Ojciec ma prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej na młodszą córkę w wysokości 50% za okres od stycznia do grudnia 2025 r., a na starszą córkę: 50% za okres styczeń-maj oraz 100% za okres czerwiec-grudzień 2025 r.

Prawo do 100% ulgi prorodzinnej przysługuje pełnoprawnie temu z rodziców, który faktycznie wykonuje władzę rodzicielską poprzez codzienną stabilną pieczę nad dzieckiem, nawet jeśli władza rodzicielska formalnie przysługuje obojgu rodzicom, z których jeden nie realizuje jej aktywnie.