Nabycie przez osobę fizyczną wyodrębnionego lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym, jako pierwszej nieruchomości, spełnia przesłanki do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, mimo uprzedniego posiadania częściowego udziału w nieruchomości nabytego w drodze dziedziczenia, pod warunkiem, że ten udział nie przekraczał 50%.

Sprzedaż udziału w prawie własności nieruchomości, jeśli nie podlega opodatkowaniu VAT lub jest z tego podatku zwolniona, będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy nie obejmuje sprzedaży, której przedmiotem jest wyłącznie udział w prawie własności nieruchomości, nawet jeśli stanowi pierwsze nabycie mieszkania, o ile taki udział nie został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie lokalu mieszkalnego wymaga, by żaden z nabywców nie posiadał wcześniej prawa do innej nieruchomości; brak spełnienia tego warunku wyklucza możliwość skorzystania z zwolnienia, niezależnie od udziałów w prawie własności.

Podatnik nie jest uprawniony do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy współwłasności nieruchomości, jeśli którykolwiek z nabywców już wcześniej posiadał prawa do innej nieruchomości mieszkalnej, niezależnie od rozdzielności majątkowej małżonków.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o PCC dotyczy jedynie użytków rolnych w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Lasy i nieużytki, jako sklasyfikowane poza użytkami rolnymi, nie korzystają z tego zwolnienia.

Nabycie udziału w nieruchomości nieprzekraczającego 50% w drodze dziedziczenia upoważnia nabywcę do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy nabyciu mieszkania, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy. Fakturyczna wielkość nabytego tytułem dziedziczenia udziału nie stanowi przeszkody dla zastosowania zwolnienia.

Zbycie działek rolnych, na których zastosowano zwolnienie z art. 9 pkt 2 Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, skutkuje utratą zwolnienia, gdyż dochodzi do uszczuplenia powiększonego gospodarstwa rolnego, które winno być prowadzone przez 5 lat od dnia nabycia. Wynajem budynku mieszkalnego nie narusza zwolnienia, gdyż nie stanowi części gospodarstwa rolnego.

Nabycie udziału w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o tym podatku, który odnosi się wyłącznie do sprzedaży całej nieruchomości.

Nabycie lokalu mieszkalnego przez współmałżonków, z których jeden wcześniej posiadał nieruchomość, wyklucza zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych dla całej umowy sprzedaży; zwolnienie to odnosi się do czynności jako całości.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy nie ma zastosowania do transakcji dotyczących wyłącznie udziałów w nieruchomości. Zwolnienie obejmuje jedynie sprzedaż całego budynku mieszkalnego lub jego odrębnej własności.

Transakcja zbycia nieruchomości, jako opodatkowana podatkiem od towarów i usług, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, pod warunkiem rezygnacji z przysługującego zwolnienia z VAT.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, przewidziane w art. 2 pkt 4 ustawy o tym podatku, nie obejmuje części transakcji dotyczącej naniesień będących własnością podmiotu trzeciego, jako że z punktu widzenia przepisów VAT nie są one traktowane jako dostawa towarów.

Czynności cywilnoprawne zbywania nieruchomości Skarbu Państwa przez Agencję Mienia Wojskowego, jako transakcji regulowanych przepisami o gospodarce nieruchomościami, są wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o PCC.

Podlegającemu opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, określonemu w art. 9 pkt 17 ustawy, zwolnieniu nie podlega nabycie udziałów w nieruchomości dokonane w kilku odrębnych czynnościach, nawet jeśli łącznie prowadzą do nabycia całej nieruchomości. Każda z tych czynności winna być rozpatrywana oddzielnie.

Zawarta umowa sprzedaży dotycząca nabycia udziału w prawie własności nieruchomości nie podlega zwolnieniu podatkowemu przewidzianemu w art. 9 pkt 17 ustawy, ponieważ zwolnienie obejmuje wyłącznie całkowite prawa własności lokalu mieszkalnego lub budynku jednorodzinnego, a nie jedynie udziały w tych prawach.

Przeniesienie wierzytelności w drodze subrogacji, dokonane według art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jako że czynność ta nie została wymieniona w zamkniętym katalogu opodatkowanych czynności.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, określone w art. 9 pkt 17 ustawy, nie ma zastosowania do umowy sprzedaży dotyczącej udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego. Zwolnienie przysługuje wyłącznie przy nabyciu całości prawa własności lokalu przez osoby uprzednio nieposiadające udziału przekraczającego 50%, nabytego w drodze dziedziczenia.

Nabycie przez osobę fizyczną lokalu mieszkalnego ze środków pochodzących z jej majątku osobistego kwalifikuje się do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, o ile osoba ta uprzednio nie posiadała tytułu własności w nieruchomości mieszkaniowej, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Nabycie pierwszego lokalu mieszkalnego uprawnia do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli wcześniej posiadany domek letniskowy nie zaspokajał potrzeb mieszkaniowych i nie spełniał wymogów budynku mieszkalnego.

Zbycie udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż art. 9 pkt 17 ustawy wymaga przeniesienia pełnego prawa własności, nie zaś jego części. Zwolnienie nie obejmuje udziałów nabywanych przez sprzedaż.

Zakup pierwszej nieruchomości jednorodzinnej przez małżonków na zasadzie wspólności majątkowej jest zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeśli przed zakupem nie posiadali oni praw określonych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Umowa sprzedaży budynku mieszkalnego jednorodzinnego, będącego pierwszą nieruchomością nabywcy, korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli nabywcy nie posiadali wcześniej innych praw do nieruchomości zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy. Nadpłata podatku podlega zwrotowi.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy nie przysługuje w przypadku zakupu nieruchomości z więcej niż jednym budynkiem mieszkalnym, niezależnie od technicznego stanu jednego z budynków, chyba że istnieje decyzja administracyjna o zakazie jego użytkowania.