Sprzedaż udziału w prawie własności nieruchomości i budowli, która nie jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jeżeli transakcja sprzedaży nieruchomości podlega opodatkowaniu VAT, wyłączone jest jej opodatkowanie podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. a ustawy o PCC, nawet jeśli strony transakcji nie są na dzień jej zawarcia podatnikami VAT.

Zbycie prawa użytkowania wieczystego wraz z budynkiem podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie rezygnacji ze zwolnienia z tego podatku, co wyklucza obowiązek opodatkowania takiej transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o PCC.

Sprzedaż nieruchomości przez osoby fizyczne działające w sferze majątku osobistego, niebędące podatnikami VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o PCC, niezależnie od ewentualnego zwolnienia z podatku VAT.

Zakup lokalu mieszkalnego na współwłasność przez małżonków, w którym jeden współmałżonek wcześniej posiadał pełne prawo własności innej nieruchomości, nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o PCC.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, ustanowione w art. 9 pkt 17 ustawy, nie obejmuje zakupu budynku w stanie surowym zamkniętym, ponieważ taki budynek nie spełnia warunków użytkowania niezbędnych do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Zakup spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na współwłasność przez osoby niemające wcześniejszych praw do nieruchomości zwalnia z PCC.

Nabycie przez osobę fizyczną wyodrębnionego lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym, jako pierwszej nieruchomości, spełnia przesłanki do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych, mimo uprzedniego posiadania częściowego udziału w nieruchomości nabytego w drodze dziedziczenia, pod warunkiem, że ten udział nie przekraczał 50%.

Sprzedaż udziału w prawie własności nieruchomości, jeśli nie podlega opodatkowaniu VAT lub jest z tego podatku zwolniona, będzie opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy nie obejmuje sprzedaży, której przedmiotem jest wyłącznie udział w prawie własności nieruchomości, nawet jeśli stanowi pierwsze nabycie mieszkania, o ile taki udział nie został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych przy zakupie lokalu mieszkalnego wymaga, by żaden z nabywców nie posiadał wcześniej prawa do innej nieruchomości; brak spełnienia tego warunku wyklucza możliwość skorzystania z zwolnienia, niezależnie od udziałów w prawie własności.

Podatnik nie jest uprawniony do zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy współwłasności nieruchomości, jeśli którykolwiek z nabywców już wcześniej posiadał prawa do innej nieruchomości mieszkalnej, niezależnie od rozdzielności majątkowej małżonków.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 2 ustawy o PCC dotyczy jedynie użytków rolnych w rozumieniu przepisów o podatku rolnym. Lasy i nieużytki, jako sklasyfikowane poza użytkami rolnymi, nie korzystają z tego zwolnienia.

Nabycie udziału w nieruchomości nieprzekraczającego 50% w drodze dziedziczenia upoważnia nabywcę do skorzystania ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przy nabyciu mieszkania, zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy. Fakturyczna wielkość nabytego tytułem dziedziczenia udziału nie stanowi przeszkody dla zastosowania zwolnienia.

Zbycie działek rolnych, na których zastosowano zwolnienie z art. 9 pkt 2 Ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, skutkuje utratą zwolnienia, gdyż dochodzi do uszczuplenia powiększonego gospodarstwa rolnego, które winno być prowadzone przez 5 lat od dnia nabycia. Wynajem budynku mieszkalnego nie narusza zwolnienia, gdyż nie stanowi części gospodarstwa rolnego.

Nabycie udziału w prawie własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych przewidzianego w art. 9 pkt 17 ustawy o tym podatku, który odnosi się wyłącznie do sprzedaży całej nieruchomości.

Nabycie lokalu mieszkalnego przez współmałżonków, z których jeden wcześniej posiadał nieruchomość, wyklucza zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych dla całej umowy sprzedaży; zwolnienie to odnosi się do czynności jako całości.

Transakcja zbycia nieruchomości, jako opodatkowana podatkiem od towarów i usług, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, pod warunkiem rezygnacji z przysługującego zwolnienia z VAT.

Zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy nie ma zastosowania do transakcji dotyczących wyłącznie udziałów w nieruchomości. Zwolnienie obejmuje jedynie sprzedaż całego budynku mieszkalnego lub jego odrębnej własności.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, przewidziane w art. 2 pkt 4 ustawy o tym podatku, nie obejmuje części transakcji dotyczącej naniesień będących własnością podmiotu trzeciego, jako że z punktu widzenia przepisów VAT nie są one traktowane jako dostawa towarów.

Czynności cywilnoprawne zbywania nieruchomości Skarbu Państwa przez Agencję Mienia Wojskowego, jako transakcji regulowanych przepisami o gospodarce nieruchomościami, są wyłączone z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 1 lit. g ustawy o PCC.

Podlegającemu opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, określonemu w art. 9 pkt 17 ustawy, zwolnieniu nie podlega nabycie udziałów w nieruchomości dokonane w kilku odrębnych czynnościach, nawet jeśli łącznie prowadzą do nabycia całej nieruchomości. Każda z tych czynności winna być rozpatrywana oddzielnie.

Zawarta umowa sprzedaży dotycząca nabycia udziału w prawie własności nieruchomości nie podlega zwolnieniu podatkowemu przewidzianemu w art. 9 pkt 17 ustawy, ponieważ zwolnienie obejmuje wyłącznie całkowite prawa własności lokalu mieszkalnego lub budynku jednorodzinnego, a nie jedynie udziały w tych prawach.

Przeniesienie wierzytelności w drodze subrogacji, dokonane według art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jako że czynność ta nie została wymieniona w zamkniętym katalogu opodatkowanych czynności.