Umorzenie kredytu hipotecznego zaciągniętego przed 2015 rokiem na jedną inwestycję mieszkaniową podlega zaniechaniu poboru PIT, a zwrócone nienależnie wpłacone kwoty nie są przychodem podlegającym opodatkowaniu.
Umorzenie wierzytelności oraz zwrot części odsetek od kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe przed 15 stycznia 2015 r., zabezpieczonego hipoteką, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r.
Wypłata Kwoty Dodatkowej, będącej następstwem ugody pozasądowej banku z kredytobiorcami, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy PIT i podlega opodatkowaniu, gdyż jest wynagrodzeniem za zrzeczenie się roszczeń. Natomiast Kwota z Przeliczenia jako zwrot dokonanych wpłat nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego.
Zwrot odliczonych odsetek od kredytu na cele mieszkaniowe w ramach ugody z bankiem, nawet bez wyodrębnienia w ugodzie, rodzi obowiązek doliczenia zwróconej kwoty do dochodu podatnika w zeznaniu rocznym na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o PIT.
Wydatki na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zbywaną nieruchomość oraz na nabycie lokalu mieszkalnego mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe, z wyjątkiem nadpłaty kredytu zaciągniętego po sprzedaży, co wyklucza zwolnienie z opodatkowania dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.
Nie można skorzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od umorzonego kredytu hipotecznego dla więcej niż jednej inwestycji mieszkaniowej. Zaniechanie to jest ograniczone do jednej inwestycji, a decyzja co do jej wyboru jest w gestii podatnika.
Umorzenie kredytu hipotecznego powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, lecz zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie części kredytu przeznaczonej na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT; reszta umorzenia podlega opodatkowaniu.
Środki zwrócone przez bank w ramach ugody jako zwrot nadpłaconych rat kredytowych, które były nienależne, nie stanowią opodatkowanego przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż ich otrzymanie nie wiąże się z przysporzeniem majątkowym.
Przychód wynikający z częściowego umorzenia kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe, podlega zaniechaniu poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, o ile spełnione są przesłanki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów, w tym brak wcześniejszego korzystania z analogicznych zaniechań poboru podatku.
Umorzenie kredytu hipotecznego i odsetek, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdy kredyt przeznaczony był na cele mieszkaniowe, zaciągnięty przed 15 stycznia 2015 r. i spełniono inne wymagane warunki.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od umorzenia kredytu na cele mieszkaniowe oraz zwrot nadpłaconych środków nie skutkują powstaniem przychodu podatkowego, jeśli spełnione są przesłanki rozporządzenia MF o zaniechaniu poboru, a zwracane środki nie przynoszą przysporzenia majątkowego.
Dochody ze sprzedaży nieruchomości mogą być zwolnione z opodatkowania, o ile równowartość przychodu zostanie wydatkowana na cele mieszkaniowe, zgodnie z zamkniętym katalogiem określonym w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; spłata pożyczek od osób fizycznych nie kwalifikuje się do tego zwolnienia.
Zwrot nadpłaty kredytu nie stanowi opodatkowanego przychodu, lecz odsetki odliczone w ramach ulgi odsetkowej muszą być doliczone do dochodu w momencie ich zwrotu, niezależnie od czasu ich oryginalnego odliczenia.
Odsetki ustawowe naliczone z tytułu nieterminowej wypłaty nadpłaty kredytu hipotecznego, które są wolne od opodatkowania, nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zmienione zdarzenie prawne na skutek umowy ugody pozasądowej, polegające na umorzeniu kredytu hipotecznego oraz zwrocie kosztów procesu, spełnia kryteria pozwalające zastosować zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych, a zwrot poniesionych kosztów nie stanowi przychodu. Interpretacja ta jest zgodna z art. 11 i 20 ustawy o PIT oraz rozporządzeniem z 11 marca 2022 r. Ministerstwa Finansów
Umorzenie kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe jest zwolnione z opodatkowania jedynie w części spełniającej warunki rozporządzenia, czyli dotyczącej lokalu mieszkalnego, a nie obejmuje indywidualnych nieruchomości niemieszkalnych, jak garaże, posiadających odrębne księgi wieczyste.
Zwrot środków przez bank na rzecz kredytobiorców w ramach ugody, dotyczącej rozliczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego, nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż owe kwoty są zwrotem uprzednio spłaconych środków, tym samym mając charakter neutralny podatkowo.
Kwota zwrotu środków nienależnie wpłaconych na rzecz banku w wyniku ugody kredytowej nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje definitywnego przysporzenia majątkowego podatnika.
Zwrot kwoty nadpłaty z tytułu spłaty kredytu nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie prowadzi do definitywnego przysporzenia majątkowego, a jedynie przywraca stan sprzed niesłusznej nadpłaty.
Restytucja nienależnie pobranych przez bank środków w ramach ugody dotyczącej kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż nie jest to przysporzenie majątkowe, a jedynie zwrot kapitału.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w części, w jakiej środki kredytowe zostały przeznaczone na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej - budowy własnego budynku mieszkalnego.
Zwrot nienależnie spełnionych świadczeń na podstawie nieważnej umowy kredytu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego. Jednakże zwrot kwot, które zostały uprzednio odliczone jako ulga odsetkowa, powinien zostać rozliczony w roku, w którym ten zwrot nastąpił, a wypłacone odsetki ustawowe są wolne od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
Kwota zwrócona kredytobiorcom w wyniku ugody z bankiem, będąca zwrotem wpłaconych środków, nie jest przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.
Umorzenie zadłużenia kredytu hipotecznego, zaciągniętego na cele mieszkaniowe i spełniającego warunki Rozporządzenia MF, korzysta z zaniechania poboru podatku PIT, nawet gdy nieruchomość incydentalnie służy działalności gospodarczej.