W kontekście zbycia wierzytelności objętych ulgą na złe długi, wierzyciel jest zobowiązany do pełnego zwiększenia podstawy opodatkowania i VAT należnego. Proporcjonalna korekta nie znajduje zastosowania bez względu na cenę zbycia, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy o VAT, wierzyciel rezygnuje z praw wierzytelności i traci prawo do ulgi.

Ulga na złe długi, o której mowa w art. 26i ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może być uwzględniona przy obliczaniu podstawy daniny solidarnościowej, gdyż katalog odliczeń przy jej ustalaniu wynikający z art. 30h ust. 2 ustawy jest zamknięty.

Wierzyciel nie jest uprawniony do korekty podatku należnego na podstawie art. 89a ustawy o VAT, jeśli upłynął termin dwóch lat od końca roku, w którym wystawiono faktury, niezależnie od długotrwałości postępowań upadłościowych zakończonych bez zaspokojenia. Okoliczność ta nie zmienia terminu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.

Podatnik, który przewidując opóźnione płatności, nie odliczył VAT, ma prawo do późniejszego odliczenia podatku naliczonego dotyczącego faktur zakupowych po faktycznym uregulowaniu zobowiązania, bez obowiązku korekty wcześniejszych okresów rozliczeniowych, w granicach pięcioletniego terminu przedawnienia prawa do odliczenia.

Wierzyciel, który zrzekł się roszczeń i zwolnił dłużnika z długu na podstawie ugody, ma prawo do skorygowania podstawy opodatkowania oraz podatku należnego w ramach ulgi na złe długi, pod warunkiem spełnienia pozostałych przesłanek z art. 89a ustawy o VAT.

Art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT interpretuje się w ten sposób, iż trzyletni termin na skorzystanie z ulgi na złe długi liczy się od końca roku, w którym wystawiono fakturę, niezależnie od późniejszego uprawomocnienia się roszczenia wskutek sądowego wyroku.

Podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z faktury wyłącznie za okres, w którym nastąpiło faktyczne uregulowanie należności, bez konieczności korekty za wcześniejsze okresy, o ile odliczenie nie miało miejsca przed uregulowaniem.

Wierzyciel może zastosować ulgę na złe długi poprzez korektę VAT zgodnie z art. 89a ustawy, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 90 dni, a dłużnik zmarł bez spadkobierców.

Podatnik ma prawo do korekty podatku należnego w mechanizmie ulgi na złe długi, pomimo wcześniejszego postępowania restrukturyzacyjnego i obecnego wniosku o upadłość dłużnika, zgodnie z art. 89a ustawy o VAT i w świetle wyroku TSUE C-335/19.

Podatnik rozliczający przychody z działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie jest uprawniony do skorzystania z ulgi na złe długi w odniesieniu do wierzytelności wobec dłużnika mającego siedzibę za granicą, jeśli dłużnik nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jest objęty postępowaniem upadłościowym.

Weryfikacja prawa do zastosowania ulgi na złe długi w VAT wymaga spełnienia wszystkich przesłanek z art. 89a ustawy o VAT, w tym zachowania statusu czynnego podatnika VAT przed korektą i nieprzekroczenia trzyletniego terminu od wystawienia faktury.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 u.p.t.u., podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny w przypadku nieściągalnych wierzytelności, które nie zostały uregulowane w ciągu 90 dni od upływu terminu płatności, nawet gdy dłużnik nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym na terytorium Polski.

Śmierć dłużnika nie wpływa na możliwość skorzystania z ulgi na złe długi przez wierzyciela, o ile spełnione są ustawowe przesłanki, tj. brak przedawnienia wierzytelności oraz ich nieuregulowanie ani zbycie do momentu złożenia zeznania podatkowego.

Spółka A. Sp. z o.o. nie jest uprawniona do korekty podstawy opodatkowania VAT oraz podatku należnego od opłat dodatkowych za świadczenie usług parkingowych, jeżeli dłużnik nie jest ustalony, a wierzytelności nie są udokumentowane fakturami. Warunki korekty nie zostały spełnione zgodnie z art. 89a ustawy o VAT, co uniemożliwia skorzystanie z ulgi na złe długi.

Wierzycielowi przysługuje prawo do ulgi na złe długi w VAT w przypadku śmierci dłużnika, o ile spełnione są warunki z art. 89a ustawy, niezależnie od momentu uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności.

Obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania, zgodnie z art. 18f ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, dotyczy tylko tej części nieuregulowanych zobowiązań, które były zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, a nie wydatków powiązanych z działalnością objętą zwolnieniem podatkowym.

Prawo do dokonania korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego z tytułu nieściągalnych wierzytelności, po upływie trzech lat od końca roku wystawienia faktur, wygasa, niezależnie od utrudnień wynikających z postępowania upadłościowego dłużnika.

W przypadku zbycia wierzytelności uprzednio objętej korektą w formie ulgi na złe długi, podatnik jest obowiązany do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego o uzyskaną kwotę ze zbycia, a nie wartość nominalną wierzytelności, co wynika z zasady proporcjonalności i neutralności VAT.

Przepisy krajowe statuujące trzyletni termin od wystawienia faktury jako warunek dokonania korekty podatku VAT należnego w ramach ulgi na złe długi nie są niezgodne z dyrektywą 2006/112/WE, a niewykonanie tej korekty w przewidzianym terminie uniemożliwia dokonanie późniejszej korekty, mimo istniejącej restrukturyzacji dłużnika.

Organ podatkowy stwierdza, że spółka w restrukturyzacji jest obowiązana do korekty podatku naliczonego wynikającej z art. 89b ustawy o VAT, mimo postępowania sanacyjnego, gdyż przepisy krajowe zapewniają zachowanie neutralności VAT, nie stojąc w sprzeczności z Dyrektywą 2006/112/WE.

Dłużnik będący jednostką samorządu terytorialnego, której dochody podlegają zwolnieniu podatkowemu, nie spełnia warunku opodatkowania transakcji, co wyklucza możliwość zastosowania ulgi na złe długi przez wierzyciela, zgodnie z art. 18f ust. 10 pkt 3 ustawy o CIT.

Zastosowanie ulgi na złe długi w VAT jest dopuszczalne, gdy podatnik spełnia wymogi z art. 89a ustawy VAT dotyczące uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności, nawet w przypadku cesji wierzytelności na inny podmiot.

W przypadku otrzymania faktury korygującej „in minus”, korektę podstawy opodatkowania dla ulgi na złe długi należy rozliczać przy użyciu ogólnych zasad korygowania zobowiązań podatkowych, poprzez korektę złożonego zeznania – art. 81 Ordynacji podatkowej. Bieżące rozliczenie powinno uwzględniać efekt w okresie otrzymania faktury korygującej.

Kwoty zasądzone wyrokiem sądu, w tym odsetki i zwrot kosztów procesu, stanowią przychody z działalności gospodarczej, które u podatnika powstają z chwilą ich faktycznego otrzymania, uwzględniając odpowiednie przepisy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie tzw. ulgi na złe długi. Ulga ta jest możliwa tylko przed uregulowaniem wierzytelności.