Dochód uzyskany z przedterminowego zbycia nieruchomości poprzez zamianę, podlega częściowemu zwolnieniu podatkowemu w zakresie, w jakim przychód ten został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Współwłasność lokalu mieszkalnego w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej nie wyklucza zastosowania ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli osoba należy do III grupy podatkowej i spełnia pozostałe wymogi, w tym sprawowanie opieki nad spadkodawcą przez wymagany okres.
Zamiana nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia części udziałów stanowi źródło przychodu, jednak przychód przeznaczony na cele mieszkaniowe w całości zwalnia dochód z podatku, o ile spełnione są warunki ustawy PIT.
Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku przed upływem pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę nie podlega opodatkowaniu, jeśli okres ten minął od momentu nabycia przez spadkodawcę. Przychody ze sprzedaży udziałów nabytych w drodze umowy kupna/sprzedaży podlegają opodatkowaniu, lecz mogą być zwolnione od podatku dochodowego, gdy przeznaczy się je w ciągu trzech lat na własne cele mieszkaniowe
W przypadku zbycia nabytego w spadku mieszkania, które nie wynika z uzasadnionej konieczności zmiany warunków mieszkaniowych, sprzeczne z wymogami art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej nie jest możliwe.
W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, potrącenie wzajemnych wierzytelności z tytułu sprzedaży udziału w nieruchomości, dokonane na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, należy uznać za równoważne poniesieniu wydatku na cele mieszkaniowe, uprawniając do ulgi z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, gdy przychód ze zbycia zostanie przeznaczony na nabycie nieruchomości na własne cele mieszkaniowe
W przypadku przeznaczenia przychodu ze sprzedaży odziedziczonej nieruchomości, nabytej do majątku odrębnego, na cele mieszkaniowe w ramach wspólności małżeńskiej, ulga mieszkaniowa przysługuje, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, o ile nieruchomość wykorzystywana jest choć częściowo na własne cele mieszkaniowe.
Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego przez inną osobę niż podatnik na nabycie nieruchomości nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe podatnika, wyłączając możliwość stosowania zwolnienia od podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wydatkowanie przez podatnika przychodu ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na wskazane ustawowo własne cele mieszkaniowe, w szczególności remont własnego lokalu i nabycie nowego mieszkania od dewelopera, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku dochodowego, o ile wydatki te zostaną poniesione w pełnej wysokości przychodu oraz w ustawowym terminie.
Pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 5 ustawy PIT, liczy się od nabycia nieruchomości przez bezpośredniego spadkodawcę podatnika, nie zaś od pierwotnego spadkodawcy. W konsekwencji zbycie nieruchomości przed upływem tego okresu stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu.
Wydatki poniesione na spłatę kredytu hipotecznego dotyczącego sprzedanej nieruchomości oraz zakup udziału w nowym lokalu są uznane za wydatki na cele mieszkaniowe kwalifikujące do zwolnienia z podatku określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zwolnione od podatku są dochody ze sprzedaży nieruchomości, jeśli środki te są przeznaczone na budowę zagwarantowanego prawnie budynku mieszkalnego, z zaspokojeniem własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, w okresie trzyletnim od końca roku podatkowego sprzedaży.
Zawarcie umowy o dożywocie, skutkujące przeniesieniem własności nieruchomości, na którą przysługiwała ulga mieszkaniowa, nie stanowi podstawy do utraty tej ulgi, jeśli beneficjent umowy nadal zamieszkuje tę nieruchomość, niezależnie od zmiany właściciela.
Wydatki na zakup/montaż ogrodzenia działki, kostki brukowej i wolnostojących mebli na wymiar, nie stanowią wydatków na własne cele mieszkaniowe, tym samym nie uprawniają do skorzystania z ulgi mieszkaniowej zgodnie z art. 21 ustawy PIT.
Nie przysługuje zwolnienie podatkowe na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeśli przeniesienie własności nowej nieruchomości nie nastąpiło w terminie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym doszło do odpłatnego zbycia nieruchomości.
Nadpłata kredytu solidarnego dla ulgi mieszkaniowej, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, musi wynikać z indywidualnego celu mieszkaniowego podatnika, proporcjonalnie do posiadanych praw majątkowych, a ulga obejmuje tylko część przychodu związanej z własnym wydatkowaniem na nabycie nieruchomości.
Zrealizowanie celu mieszkaniowego poprzez nabycie lokalu mieszkalnego, finansowanego ze sprzedaży nieruchomości, uprawnia do ulgi podatkowej zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a późniejsze prawne uregulowanie stosunków majątkowych między współmałżonkami, jak darowizna bądź służebność, nie pozbawia tego prawa.
Dokonanie wydatków na cele mieszkaniowe przed uzyskaniem przychodu ze sprzedaży nieruchomości wyklucza możliwość skorzystania z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, chyba że wydatki te są pokryte zaliczką, zadatkiem lub środkami uzyskanymi na poczet ceny sprzedaży.
Zachowanie prawa do ulgi mieszkaniowej w podatku od spadków i darowizn wymaga przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży odziedziczonego mieszkania w całości na zakup nowego lokalu mieszkalnego, bez możliwości alokacji części środków na spłatę kredytu mieszkaniowego.
Skorzystanie z ulgi mieszkaniowej z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga spełnienia warunku nabycia prawa własności w ustawowym terminie trzech lat od odpłatnego zbycia. Brak aktu notarialnego przenoszącego własność w tym czasie wyklucza możliwość ulgi.
Zwolnienie z podatku PCC z art. 9 pkt 17 ustawy nie przysługuje, jeśli kupujący posiadł wcześniej udział w nieruchomości na podstawie tytułu innego niż dziedziczenie.
Spłata kredytu hipotecznego zaciągniętego na zakup nieruchomości przeznaczonej na cele mieszkaniowe, finansowana przychodem ze sprzedaży innej nieruchomości, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawnia do zastosowania ulgi mieszkaniowej, zwalniającej ten dochód z opodatkowania.
Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat, przeznaczony na realizację własnych celów mieszkaniowych poprzez nabycie lub spłatę kredytu hipotecznego na zakup domu, korzysta ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba nabywająca lokal mieszkalny w drodze spadku od dalszego krewnego może skorzystać z ulgi mieszkaniowej przewidzianej w art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeśli spełnia warunki dotyczące zameldowania i wyłączności własności, a nabyte mieszkanie stanowi jej jedyne miejsce stałego zamieszkania przez 5 lat.