Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, nabycie mieszkania przez osobę fizyczną, która przed dniem sprzedaży nie posiadała na własność lub współwłasność więcej niż 50% udziałów w nieruchomościach mieszkaniowych nabytych jedynie w drodze dziedziczenia, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z podatku PCC.

Zniesienie współwłasności nieruchomości i spłata udziału mieszcząca się w przysługującym spadkobiercy udziale w spadku, dokonane po pięciu latach od nabycia, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Pięcioletni termin dla nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w drodze spadku liczy się od daty pierwotnego nabycia przez spadkodawcę do majątku wspólnego małżonków. Przychód ze sprzedaży takiego udziału nie podlega opodatkowaniu, jeśli zbycie następuje po tym okresie.

Odpłatne zbycie rzeczy nabytej do majątku wspólnego małżonków przed upływem pół roku od zakupu nie stanowi źródła przychodu podatkowego, nawet po ustaleniu jedynego właściciela po zgonie jednego ze współmałżonków i zniesieniu współwłasności.

Nabycie majątku w wyniku nieodpłatnego działu spadku, bez spłat ani dopłat, nie stanowi odrębnego tytułu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z zamkniętym katalogiem czynności określonych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dział spadku ze spłatą powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jeśli spadkobierca nabywa majątek przewyższający jego pierwotny udział w spadku, bez względu na wartość przyznanej spłaty.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku nie stanowi źródła przychodu, gdy następuje po upływie pięciu lat od roku nabycia przez spadkodawcę. Jednakże, sprzedaż udziału ponad pierwotny przypadający w spadku, nabytego w ramach działu spadku, przed upływem pięciu lat od daty działu, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku, pięcioletni okres determinujący obowiązek podatkowy liczony jest od końca roku kalendarzowego, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT. Dział spadku nie powoduje nowego nabycia, jeżeli wartość otrzymanego majątku nie przekracza pierwotnego udziału spadkowego.

Zbycie nieruchomości nabytych w drodze działu spadku nie generuje źródła przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wartość nabytych nieruchomości nie przekracza udziału spadkowego spadkobiercy; w takim przypadku pięcioletni okres opodatkowania liczy się od nabycia nieruchomości przez spadkodawcę.

Sprzedaż nieruchomości rolnej nabytej w drodze spadku przed ponad 60 laty nie stanowi dochodu do opodatkowania, jeżeli odpłatne zbycie miało miejsce po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego poprzez spadek po ojcu nie stanowi źródła przychodu, gdy upłynęło pięć lat od nabycia przez spadkodawcę. Natomiast przychód ze sprzedaży pozostałych części nabytych w drodze darowizny i działu spadku, dokonanych przed upływem pięcioletniego terminu, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Nabycie własności w wyniku działu spadku, w tym jego nieodpłatnego dokonania, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie jest ujęte w zamkniętym katalogu czynności opodatkowanych zawartym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Nabycie dodatkowego udziału w nieruchomości w wyniku nieodpłatnego działu spadku, przekraczające pierwotny udział dziedziczonego majątku, stanowi przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Działa spadku skutkujące nabyciem udziału w składnikach majątkowych przekraczającego pierwotny udział spadkowy uznawane są jako nowe nabycie do celów podatku dochodowego od osób fizycznych, co w przypadku odpłatnego zbycia przed upływem pięciu lat skutkuje koniecznością zapłaty podatku PIT od części tego przychodu.

Odpłatne zbycie udziału w nieruchomości nabytej w drodze spadku, dokonane po upływie 5 lat od daty nabycia przez spadkodawcę i do wysokości przysługującego udziału w spadku, nie skutkuje opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku po rodzicach, nabytej przed upływem pięciu lat od daty nabycia przez spadkodawców, nie podlega opodatkowaniu. Natomiast przychód z odpłatnego zbycia udziału nabytego w wyniku działu spadku podlega opodatkowaniu, gdyż do jego zbycia doszło przed upływem pięciu lat od daty działu spadku.

Pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, należy liczyć odrębnie dla każdego nabytego udziału w nieruchomości, co uzasadnia zwolnienie z opodatkowania dochodu ze zbycia udziałów, których nabycie nastąpiło przez darowiznę lub spadek przed upływem tego terminu.

Zwolnienie z podatku dochodowego w ramach ulgi mieszkaniowej obejmuje jedynie dochody ze sprzedaży udziałów w nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawców, zaś sprzedaż udziałów nabytych w drodze darowizny oraz działu spadku przed tym okresem podlega opodatkowaniu (art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT).

Dział spadku ze spłatą nie powoduje nowego nabycia do celów podatkowych. Nieruchomości i ruchomości nabyte do wspólności małżeńskiej uznaje się za nabyte przez małżonków w całości od daty ich pierwotnego nabycia. Sprzedaż po upływie odpowiednich terminów podatkowych, tj. pięciu lat dla nieruchomości i pół roku dla ruchomości, nie generuje obowiązku podatkowego z tytułu PIT.

Dział spadku, polegający na przyznaniu jednemu ze spadkobierców całości nieruchomości za ekwiwalentną spłatę, nie stanowi odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT. W konsekwencji, nie prowadzi to do powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Kwoty spłat dokonane przez podatnika na rzecz innych spadkobierców w ramach działu spadku mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli są one związane z nabyciem majątku ponad pierwotny udział w spadku.

W przypadku nabycia nieruchomości w drodze rozszerzenia wspólności majątkowej małżeńskiej, datą nabycia dla celów podatkowych jest data nabycia przez małżonka, który nieruchomość włączył. Sprzedaż udziału ponad spadkowy nabytego w drodze działu spadku przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu.

Odpłatne zbycie nieruchomości, podlegającej działowi spadku bez spłat i dopłat, nie stanowi nowego nabycia i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli zbycie nastąpiło po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nieruchomość nabył spadkodawca.

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego częściowo w drodze dziedziczenia (zwolnienie podatkowe) oraz częściowo w wyniku odpłatnego zniesienia współwłasności (opodatkowanie) wymaga określenia proporcji wpływów podatkowych. Koszty nabycia uznawane są wyłącznie za uregulowaną część odpłatności.