Odliczenie podatkowe przysługujące osobom samotnie wychowującym dzieci może być przyznane wyłącznie osobom o ściśle określonym statusie cywilnym, obejmującym rozwody lub separacje prawne, nie zaś separacje faktyczne.

Podatnik, który faktycznie samotnie wychowuje dzieci bez udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c-4d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakty z dziećmi.

Osoba rozwiedziona, faktycznie samotnie wychowująca dziecko, która spełnia przesłanki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.

Osoba rozwiedziona samotnie wychowująca dziecko ma prawo do preferencyjnego opodatkowania na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci, jeśli faktycznie sprawuje wychowanie bez udziału drugiego rodzica, niezależnie od formalnego pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom.

Wnioskodawczyni, jako osoba samotnie wychowująca dzieci, wyłączona jest z prawa do preferencyjnego opodatkowania dochodów na podstawie art. 6 ust. 4d ustawy o PIT, gdy osiąga przychody i ponosi koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem liniowym. Sam fakt poniesienia straty nie uprawnia do zastosowania preferencyjnego rozliczenia podatkowego.

Przekroczenie dochodów przez dziecko nieobjęte samotnym wychowaniem nie wpływa na prawo podatnika do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca inne dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, samodzielnie wychowująca dziecko, przy spełnieniu ustawowych warunków, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca oraz do ulgi prorodzinnej, jeżeli faktycznie sprawuje samodzielną pieczę nad dzieckiem i nie ma miejsca współdzielenia opieki z drugim rodzicem.

Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.

Osoba fizyczna jako rozwódka faktycznie samotnie wychowująca dziecko, spełniająca formalne i faktyczne przesłanki art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania, jeśli brak wspólnego, codziennego wychowywania przez drugiego rodzica.

Osoba, która zawarła związek małżeński w trakcie roku podatkowego, może rozliczać za ten rok PIT jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli spełnia pozostałe warunki. Jednakże, jeśli pozostaje w związku małżeńskim, od następnego roku nie przysługuje jej ta preferencja podatkowa, nawet w przypadku faktycznego samotnego wykonywania władzy rodzicielskiej.

Osoba rozwiedziona, która od połowy roku podatkowego nie pobiera świadczenia wychowawczego, a sprawuje naprzemienną opiekę nad dziećmi, może rozliczać się jako rodzic samotnie wychowujący dzieci, na zasadach art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osobie rozwiedzionej przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoby samotnie wychowującej dzieci, gdy faktycznie samotnie sprawuje stałą, codzienną pieczę nad dziećmi, przy braku wspólnego gospodarstwa z drugim rodzicem.

Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.

Preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje rodzicowi samotnie sprawującemu opiekę nad dzieckiem, jednak od 2022 r. wyłączone jest dla osób wychowujących dzieci wspólnie z partnerem, niezależnie od uczestnictwa w wychowaniu konkretnego dziecka.

Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca pełnoletnie dziecko uczące się, spełniające kryteria ustawowe, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, nawet przy jedynie alimentacyjnej roli drugiego rodzica oraz prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego.

Osoba rozwiedziona, sprawująca opiekę nad dzieckiem wspólnie z drugim rodzicem na podstawie porozumienia rodzicielskiego, nie kwalifikuje się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykluczając możliwość preferencyjnego rozliczenia podatku.

Osoba rozwiedziona, sprawująca naprzemienną opiekę nad dzieckiem, która nie pobierała świadczenia wychowawczego, może uchodzić za osobę samotnie wychowującą dziecko i skorzystać z preferencyjnego opodatkowania za rok 2025, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z możliwością korekty zeznania podatkowego.

Rodzic samotnie wychowujący dziecko, którego drugi z rodziców jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, nawet przy umieszczeniu dziecka w placówce opiekuńczej, przy spełnieniu wszystkich kryteriów, może korzystać z preferencyjnego sposobu opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.

Rodzic, który w systemie opieki naprzemiennej, bez współudziału drugiego rodzica, wychowuje dziecko, spełnia kryterium samotnego wychowywania w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., co uprawnia do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile spełnione są inne wymagania ustawowe.

Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, pełniąca codzienną, samodzielną opiekę nad dzieckiem, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca, zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje minimalne kontakty wychowawcze.

Osoba samotnie wychowująca dziecko traci prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, jeśli dziecko uzyskało przychód opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o PIT. Spełnienie warunków wiekowych i edukacyjnych w części roku nie wystarcza, gdyż decydujący jest wybór formy opodatkowania przez dziecko.