Osoba rozwiedziona faktycznie i samodzielnie wychowująca małoletnie dziecko ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli spełnia ustawowe przesłanki i nie podlega przesłankom wyłączającym.
Dochody małoletnich dzieci z tytułu renty rodzinnej od 2022 roku nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, lecz powinny być opodatkowywane na imię dziecka, niezależnie od statusu rodzica jako osoby samotnie wychowującej dziecko.
Osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po uzyskaniu statusu jedynego opiekuna prawnego, można skorzystać z tej ulgi od roku, w którym status ten został nadany, pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie warunków.
Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.
Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.
Osoba rozwiedziona, będąca rodzicem dziecka, które mieszka z nią na stałe i przez nią utrzymywane, ma prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje jedynie określone przez sąd kontakty z dzieckiem.
Osoba rozwiedziona, której dziecko jest wychowywane naprzemiennie z drugim rodzicem, nie jest uznawana na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT za "samotnie wychowującą dzieci", gdyż proces wychowawczy nie jest prowadzony całkowicie i wyłącznie przez jednego z rodziców.
Rodzic rozwiedziony, który wspólnie z drugim rodzicem realizuje opiekę naprzemienną nad dziećmi i jednocześnie pobiera świadczenie wychowawcze, nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Preferencyjne rozliczenie podatkowe dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje rodzicowi, który faktycznie sprawuje nad dzieckiem całoroczną opiekę, przy braku istotnego zaangażowania drugiego rodzica w proces wychowawczy, nawet jeśli ten płaci alimenty.
Osoba rozwiedziona, która w trakcie roku podatkowego przeszłą na faktyczne samotne wychowywanie dziecka, spełnia kryterium uprawniające do preferencyjnego opodatkowania na zasadach osoby samotnie wychowującej dziecko, o ile całkowicie przejęła opiekę i utrzymanie dziecka od drugiego rodzica.
Podatnicy rozliczający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym nie mogą skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowujące dziecko, jeśli działalność ta generuje przychody lub koszty, przez co nie można złożyć tzw. zerowego zeznania podatkowego.
Osoba pozostająca w związku małżeńskim nie może korzystać z ulgi dla osoby samotnie wychowującej dziecko, jeśli nie posiada orzeczenia sądu o separacji lub rozwodzie, nawet gdy faktycznie samodzielnie wychowuje dziecko w wyniku trwałego rozkładu pożycia.
Osoba nie kwalifikuje się do statusu samotnie wychowującej dzieci w przypadku, gdy drugi rodzic ma istotny udział w wychowywaniu dziecka, niezależnie od braku formalizowania tych obowiązków prawnie; istotne jest faktyczne wspólne wychowywanie, które wyklucza prawo do preferencyjnego opodatkowania według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 6 ustawy o PIT, osoba wychowująca wspólnie z partnerem co najmniej jedno dziecko nie korzysta z preferencji dla osób samotnie wychowujących dziecko, nawet jeśli dziecko z poprzedniego związku faktycznie wychowuje samodzielnie.
Osoba rozwiedziona, samotnie wychowująca dzieci bez faktycznego udziału drugiego rodzica, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet w przypadku narodzin trzeciego dziecka z innym partnerem.
Osoba wychowująca dziecko samotnie, przy której dziecko zamieszkuje i która ponosi główny ciężar wychowania oraz zaspokajania potrzeb dziecka, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów przy zastosowaniu art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakt z dzieckiem.
Podatnik, który zawiera nowy związek małżeński w trakcie roku podatkowego, zachowuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, pod warunkiem, że nowy małżonek nie uczestniczy w wychowaniu dzieci, a podatnik wypełnia pozostałe ustawowe przesłanki określone w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba będąca w związku małżeńskim, bez orzeczonej separacji przez sąd, nie jest uprawniona do rozliczania podatku dochodowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od faktycznych warunków wychowania dziecka.
Preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko może przysługiwać tylko, jeżeli podatnik formalnie nabył status rozwodnika na skutek prawomocnego wyroku sądu. Klauzula prawomocności, przy niewłaściwym doręczeniu, nie powoduje prawomocności wyroku.
Preferencyjne opodatkowanie dochodów przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który faktycznie samotnie wychowuje dziecko, a drugi rodzic jedynie sporadycznie uczestniczy w życiu dziecka, świadcząc alimenty i utrzymując rekreacyjne kontakty.
Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od sądowych zakazów kontaktów nałożonych na małżonka, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu "osoby samotnie wychowującej dziecko" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, jeśli brak prawomocnego rozwodu, separacji sądowej lub pozbawienia małżonka wolności.
Osoba wspólnie wychowująca z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko traci prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo spełnienia innych warunków preferencji. Interpretacja literalna art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wykładnię rozszerzającą.
Uprawnienie do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje również podatnikowi, który zawarł związek małżeński w trakcie roku podatkowego, o ile przed tą datą spełniał ustawowe warunki samotnego wychowywania dziecka.
Podatnik, który w roku podatkowym pozostaje w związku małżeńskim i nie spełnia warunków określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może rozliczać się jako rodzic samotnie wychowujący dziecko, mimo faktycznego spełniania przesłanek samotnego wychowywania dzieci.