W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.
Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.
Osoba rozwiedziona, pełniąca codzienną, samodzielną opiekę nad dzieckiem, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca, zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje minimalne kontakty wychowawcze.
Podatnik będący samotnym rodzicem, prowadzący samodzielnie gospodarstwo domowe oraz faktycznie wychowujący dzieci bez współudziału drugiego rodzica w codziennych obowiązkach, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko według art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, uprawniając się do preferencyjnego rozliczenia podatku.
Dochody małoletniego syna uzyskiwane jako tantiemy za twórczość literacką publikowaną na platformie, stanowią przychody z jego praw majątkowych i nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, nawet jeśli wypłacane są technicznie na konto matki.
Prawo do ulgi prorodzinnej przysługuje w 100% wnioskodawczyni na małoletnie dzieci, o ile faktycznie wykonuje władzę rodzicielską, z uwagi na nieregularne kontakty ojca. W przypadku pełnoletniego dziecka, ulgę można odliczyć proporcjonalnie z ojcem, chyba że rodzice ustalą inaczej.
Podatnik zobowiązany jest do wykazania w zeznaniu rocznym rzeczywiście osiągniętych przychodów, nawet w przypadku niewystawienia przez płatnika informacji PIT-11 oraz niepobrania zaliczek na podatek dochodowy.
Matka rozwiedzionego małoletniego, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo regularnych alimentów i sporadycznych wizyt ojca, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rodzic, który w przeważającym stopniu samotnie wychowuje dziecko, spełnia przesłanki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem braku stosowania przez niego i jego dziecko przepisów wykluczających tę preferencję.
Rodzic rozwiedziony sprawujący opiekę nad dzieckiem w systemie naprzemiennym może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile świadczenie wychowawcze nie jest przyznane obojgu rodzicom.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, spełniając warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania, nawet jeśli jest związana nieformalnie z osobą dorosłą, która nie jest ojcem ani opiekunem prawnym jej dzieci, a dzieci faktycznie wychowuje bez udziału drugiego rodzica.
Osoba rozwiedziona, samotnie faktycznie wychowująca dziecko, realizująca wobec niego pełne obowiązki rodzicielskie, mimo kontaktów dziecka z drugim rodzicem, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT.
Osoba rozwiedziona, faktycznie sprawująca dominującą opiekę nad małoletnim dzieckiem, w sytuacji ograniczonego udziału drugiego rodzica, spełnia warunki do zastosowania preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT.
Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, małżonkowie będący we wspólności majątkowej mają prawo do wspólnego opodatkowania dochodów. Istnienie rozdzielności majątkowej wyklucza możliwość wspólnego rozliczenia podatkowego.
Dochody małoletnich dzieci z tytułu renty rodzinnej od 2022 roku nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, lecz powinny być opodatkowywane na imię dziecka, niezależnie od statusu rodzica jako osoby samotnie wychowującej dziecko.
Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.
Podatnicy rozliczający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym nie mogą skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowujące dziecko, jeśli działalność ta generuje przychody lub koszty, przez co nie można złożyć tzw. zerowego zeznania podatkowego.
Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od sądowych zakazów kontaktów nałożonych na małżonka, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu "osoby samotnie wychowującej dziecko" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, jeśli brak prawomocnego rozwodu, separacji sądowej lub pozbawienia małżonka wolności.
Osoba wspólnie wychowująca z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko traci prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo spełnienia innych warunków preferencji. Interpretacja literalna art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wykładnię rozszerzającą.
Uprawnienie do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje również podatnikowi, który zawarł związek małżeński w trakcie roku podatkowego, o ile przed tą datą spełniał ustawowe warunki samotnego wychowywania dziecka.
Osoba w związku małżeńskim, której małżonek nie jest pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozwodnikowi, który w 2025 r. sprawował naprzemienną opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz nie pobierał świadczeń wychowawczych, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), z wyłączeniem sytuacji wskazanej w art. 6 ust. 4f tej ustawy.
Opodatkowanie dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jest możliwe, gdy faktycznie jeden z rodziców w przeważającej mierze sprawuje nad nimi opiekę, przy założeniu spełnienia stanu cywilnego, a kontakty drugiego rodzica są doraźne, co potwierdza prawo do złożenia korekty zeznania podatkowego w celu uzyskania tej formy rozliczenia.
W przypadku braku porozumienia rodziców i umiejscowienia dzieci na stałe u jednego z nich, ulga prorodzinna przysługuje wyłącznie temu rodzicowi, u którego dzieci mieszkają, niezależnie od realnego wykonywania władzy rodzicielskiej przez drugiego rodzica.