Zniesienie współwłasności nieruchomości i spłata udziału mieszcząca się w przysługującym spadkobiercy udziale w spadku, dokonane po pięciu latach od nabycia, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Pięcioletni termin dla nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w drodze spadku liczy się od daty pierwotnego nabycia przez spadkodawcę do majątku wspólnego małżonków. Przychód ze sprzedaży takiego udziału nie podlega opodatkowaniu, jeśli zbycie następuje po tym okresie.

Dział spadku ze spłatą powoduje powstanie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o PCC, jeśli spadkobierca nabywa majątek przewyższający jego pierwotny udział w spadku, bez względu na wartość przyznanej spłaty.

Nabycie własności w wyniku działu spadku, w tym jego nieodpłatnego dokonania, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie jest ujęte w zamkniętym katalogu czynności opodatkowanych zawartym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Zwolnienie z podatku dochodowego w ramach ulgi mieszkaniowej obejmuje jedynie dochody ze sprzedaży udziałów w nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawców, zaś sprzedaż udziałów nabytych w drodze darowizny oraz działu spadku przed tym okresem podlega opodatkowaniu (art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT).

Sprzedaż udziału w nieruchomości nabytego częściowo w drodze dziedziczenia (zwolnienie podatkowe) oraz częściowo w wyniku odpłatnego zniesienia współwłasności (opodatkowanie) wymaga określenia proporcji wpływów podatkowych. Koszty nabycia uznawane są wyłącznie za uregulowaną część odpłatności.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy stanowi opodatkowane źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, o ile sprzedaż następuje przed upływem pięciu lat od działu spadku, z możliwością uzyskania zwolnienia w przypadku przeznaczenia przychodu na własne cele mieszkaniowe.

Umowa nieodpłatnego działu spadku, zawierana bez wzajemnych spłat ani dopłat pomiędzy spadkobiercami, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze nieodpłatnego działu spadku, dokonanego bez spłat i dopłat, gdy wartość uzyskanego majątku nie przekracza udziału pierwotnie posiadanego w spadku, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przy nieodpłatnym nabyciu składników majątku spadkowego od osób z I grupy podatkowej, mimo powiększenia się jej majątku, spadkobierca-krewny (macocha) jest beneficjentem zwolnienia z podatku dochodowego na mocy art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.

Sprzedaż nieruchomości nabytej przez małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej nie tworzy obowiązku podatkowego po śmierci jednego z nich, jeżeli 5-letni termin liczymy od wspólnego nabycia, a nie dziedziczenia. Nabycie do majątku wspólnego wyklucza powtórne nabycie przy dziale spadku.

Przeniesienie przedsiębiorstwa w spadku do jednoosobowej działalności przez sukcesora powoduje przejęcie praw i obowiązków podatkowych zmarłego przedsiębiorcy, lecz zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów jest niedopuszczalne przy opodatkowaniu ryczałtem; podział spadku bez spłat pozostaje neutralny podatkowo z uwagi na zwolnienia dla osób z I grupy podatkowej.

Odpłatne zbycie po upływie pięciu lat spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego do majątku wspólnego małżonków, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Okres pięcioletni liczy się od końca roku nabycia prawa do majątku wspólnego, a nie od daty późniejszego działu spadku.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w spadku po upływie 5 lat od nabycia przez spadkodawcę nie generuje obowiązku podatkowego. Natomiast sprzedaż nieruchomości nabytej w wyniku działu spadku, przekraczającej pierwotnie posiadany udział, generuje przychód podlegający opodatkowaniu, gdy dokonana przed upływem 5 lat od jej nabycia.

Zbycie nieruchomości nabytej w spadku, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, upłynęło pięć lat, nie rodzi obowiązku podatkowego. Natomiast zbycie nieruchomości nabytej w wyniku nieodpłatnego działu spadku ponad pierwotny udział, przed upływem pięciu lat od końca roku nabycia, skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego.

Kupujący nabywający lokal mieszkalny może skorzystać ze zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli uprzednio nabyty udział w nieruchomości do 50% pochodził wyłącznie z dziedziczenia. Nabycie dodatkowego udziału w drodze działu spadku uniemożliwia zastosowanie zwolnienia.

Sprzedaż nieruchomości wydzielonej ze spadku przed upływem pięciu lat od działu spadku nie będzie podlegała podatkowi dochodowemu od osób fizycznych, jeżeli pięcioletni okres liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie przez spadkodawcę, minął.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w ramach wspólności małżeńskiej po upływie pięciu lat od jej nabycia, liczonych od końca roku nabycia, nie stanowi źródła przychodów podlegającego opodatkowaniu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nabycie składników majątku przekraczających udział spadkowy w wyniku nieodpłatnego działu spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy, ale nabycie udziału w majątku wspólnym od żyjącego współmałżonka zmarłego jest opodatkowane jako nieodpłatne zniesienie współwłasności z możliwością skorzystania ze zwolnienia przy zgłoszeniu SD-Z2.

Nabycie rzeczy w drodze nieodpłatnego działu spadku, nieprzewidzianego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, z uwagi na brak jego uwzględnienia w zamkniętym katalogu opodatkowanych tytułów nabycia.

Sprzedaż działek i udziałów powstałych z podziału odziedziczonej działki, jeśli nie przekracza wartości udziału wcześniej posiadanego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, o ile do jej nabycia doszło w drodze spadkobrania. W przypadku nabycia udziału ponad posiadany udział w drodze działu spadku, opodatkowanie następuje, gdy sprzedaż ma miejsce przed upływem 5 lat od nabycia.

Nie dochodzi do powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych na skutek częściowego działu spadku, polegającego na równościowym podziale majątku mieszczącego się w ramach dotychczasowego udziału spadkobierców.

Nieodpłatny dział spadku, na skutek którego spadkobierca nabywa składniki majątku o wartości przewyższającej jego uprzedni udział w masie spadkowej, generuje przychód z innych źródeł, który podlega zwolnieniu od podatku dochodowego, jeżeli nabycie następuje od osoby zaliczonej do II grupy podatkowej.

Przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości odziedziczonej w spadku, w zakresie przewyższającym pierwotny udział, stanowi przychód z odpłatnego zbycia, a nie z działalności gospodarczej, jeżeli nie został dokonany w ramach działalności zorganizowanej i ciągłej.