Odpłatne zniesienie współwłasności, przy którym jeden ze współwłaścicieli nabywa rzeczy lub prawa majątkowe ponad swój dotychczasowy udział, skutkuje obowiązkiem podatkowym wyłącznie dla tego nabywcy. Osoba przekazująca udział, która otrzymuje spłatę, nie jest zobowiązana do uiszczenia PCC, o ile nie zwiększa swojego udziału majątkowego.
Otrzymanie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu zniesienia współwłasności nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia udziału tantamount do odpłatnego zbycia, co w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat za rozliczenie kredytu hipotecznego stanowi nieodpłatne zniesienie współwłasności podlegające podatkowi od spadków i darowizn, lecz obowiązek ten nie tworzy z uwagi na równość wartości udziału i hipoteki. Nie występuje obowiązek podatkowy w PIT z tytułu przychodu, gdyż nie ma odpłatnej czynności.
Zniesienie współwłasności nieruchomości, które odbyło się bez spłat oraz w ramach posiadanych udziałów, nie jest uznawane za nabycie nowego prawa w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, co skutkuje, że pięcioletni okres zwolnienia od podatku liczony jest od pierwotnego nabycia.
Przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków przed upływem pięciu lat od zniesienia współwłasności nie podlega opodatkowaniu, jeżeli okres ten liczony jest od daty pierwotnego nabycia prawa do lokalu przez zmarłego spadkodawcę w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości nie skutkuje nowym nabyciem, jeśli wartość uzyskanej części nie przekracza wartości pierwotnego udziału. W takiej sytuacji pięcioletni okres, po którym zbycie nieruchomości zwolnione jest z opodatkowania, liczy się od daty pierwotnego nabycia udziału.
Dochody z odsprzedaży części nieruchomości uzyskane przed upływem pięciu lat od nabycia w wyniku zniesienia współwłasności podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak, wydatkowanie tych dochodów na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym, umożliwia skorzystanie z dostępnego zwolnienia podatkowego.
Zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przyznanie jej jednej osobie fizycznej z obowiązkiem spłaty dla drugiego współwłaściciela, stanowi opodatkowaną VAT dostawę towaru w postaci gruntu, a transakcja nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w ustawie o VAT.
Sprzedaż nieruchomości podlegającej częściowemu zniesieniu współwłasności, której wartość nie odbiegała od pierwotnie nabytego udziału, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli odpłatne zbycie nastąpi po upływie pięcioletniego okresu liczonego od daty pierwotnego nabycia udziałów.
Sprzedaż nieruchomości odziedziczonej po spadkodawcach nie podlega opodatkowaniu, jeśli upłynęło pięć lat od nabycia przez spadkodawcę. Natomiast sprzedaż części nieruchomości nabytej w wyniku zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu od nadwyżki, według stawki 19%, z zaliczeniem na koszty spłat współwłaścicielek.
Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi odpłatne zbycie, rodzące obowiązek zapłaty podatku dochodowego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez podatnika, stanowiąca czynność jednorazową i dokonywana z majątku osobistego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako działalność gospodarcza. Przeznaczenie przychodu ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe uprawnia do zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Sprzedaż lokali mieszkalnych nr 2 i nr 3 przez Wnioskodawczynię nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z działalności gospodarczej, gdyż sprzedaż następowała jako rozporządzanie majątkiem prywatnym po upływie pięciu lat od nabycia nieruchomości. Podobnie nie podlega opodatkowaniu sprzedaż lokalu nr 4, jako że segment ten wyłoniony z istniejącego budynku w 2019
Odpłatne zbycie nieruchomości pozyskanych w wyniku zniesienia współwłasności może stanowić podlegające opodatkowaniu źródło przychodu, jeżeli wartość uzyskanych nieruchomości przekroczy wartość udziału pierwotnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.
Zniesienie współwłasności nie stanowi nowego nabycia dla celów PIT, jeżeli otrzymana wartość nieruchomości odpowiada posiadanym udziałom. Sprzedaż działki powstałej z takiej nieruchomości po upływie 5 lat od pierwotnego nabycia nie generuje obowiązku podatkowego.
Podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przy zniesieniu współwłasności nieruchomości stanowi rynkowa wartość udziału nabywanego ponad posiadany dotychczas udział we współwłasności, niezależnie od faktu, czy spłata dotyczy wartości faktycznie poniesionych nakładów.
Sprzedaż działki nr 10 i udziałów w działkach 2, 3, 4, 5 stanowi czynność opodatkowaną VAT jako część działalności gospodarczej, mimo że nieruchomości nie były ostatecznie wykorzystywane w działalności po ich nabyciu do celów inwestycyjnych.
Sprzedaż działek i udziałów powstałych z podziału odziedziczonej działki, jeśli nie przekracza wartości udziału wcześniej posiadanego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, o ile do jej nabycia doszło w drodze spadkobrania. W przypadku nabycia udziału ponad posiadany udział w drodze działu spadku, opodatkowanie następuje, gdy sprzedaż ma miejsce przed upływem 5 lat od nabycia.
Zniesienie współwłasności poprzez podział nieruchomości bez spłat nie jest nowym nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, jeśli wartość nowo przydzielonej części nie przekracza dotychczasowego udziału. Pięcioletni okres zwolnienia z opodatkowania liczy się od pierwotnego nabycia.
Dokonanie nieodpłatnego zniesienia współwłasności, w wyniku którego następuje wzrost udziału w nieruchomości, skutkuje nowym "nabyciem" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co powoduje opodatkowanie przychodu ze zbycia tej części, jeżeli nastąpi przed upływem pięciu lat od końca roku nabycia.
Sprzedaż nieruchomości, nabytych w drodze spadku, po upływie pięciu lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie przez spadkodawcę, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli zniesienie współwłasności dokonane zostało bez spłat i dopłat, a wartość otrzymanego majątku nie przekraczała pierwotnego udziału w masie spadkowej.
Odpłatne zbycie działki nie generuje obowiązku zapłaty podatku dochodowego, jeżeli wartość działki po zniesieniu współwłasności nie przekraczała wartości pierwotnego udziału, a zbycie nastąpiło po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia udziału współwłasności.
Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym, jeśli jego wartość nie przekracza pierwotnego udziału, zatem sprzedaż po jego upływie nie podlega podatkowi.
Przekazana przez byłego partnera kwota za odpłatne zniesienie współwłasności stanowi przychód podlegający opodatkowaniu na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, jednak koszty związane z nabyciem nieruchomości nie są uznawane za koszty odpłatnego zbycia.