Od 1 stycznia 2023 r. nie jest możliwe zaliczanie odpisów amortyzacyjnych od lokali mieszkalnych, nabytych przed zmianą przepisów, do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 22c pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podatnik nie ma prawa kontynuować amortyzacji lokali mieszkalnych nabytych przed 1 stycznia 2022 r. oraz zaliczać odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów po 31 grudnia 2022 r., zgodnie z art. 22c pkt 2 ustawy o PIT i art. 71 ust. 2 ustawy zmieniającej.

Dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przed upływem pięciu lat od nabycia, przeznaczony na spłatę kredytów hipotecznych zaciągniętych na cele mieszkaniowe, może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dla oceny skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości odziedziczonej po rodzicach pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej, pięcioletni okres nabycia należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nabycie nastąpiło do majątku wspólnego spadkodawców. Zbycie takiej nieruchomości po upływie tego okresu nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze spadku przez spadkobiercę nie rodzi obowiązku podatkowego w PIT, jeśli sprzedaż następuje po pięciu latach od nabycia przez spadkodawcę, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym to nabycie nastąpiło (art. 10 ust. 5 PIT).

Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczone na spłatę kredytu na mieszkanie oraz modernizację nowego domu, mogą być uznane za własne cele mieszkaniowe, uprawniające do zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem ich wydatkowania po uzyskaniu przychodu ze sprzedaży.

Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) przy zakupie lokalu mieszkalnego na współwłasność podlega zwolnieniu jedynie wtedy, gdy wszyscy nabywcy spełniają warunki przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy PCC, w tym nie byli wcześniej właścicielami nieruchomości mieszkalnej. Brak spełnienia przez jednego z nabywców tych warunków wyklucza możliwość zwolnienia od podatku transakcji w całości.

Odliczenie podatku naliczonego VAT od wydatków na najem lokalu mieszkalnego jest częściowo dopuszczalne, pod warunkiem że lokal służy wyłącznie działalności gospodarczej. Wydatek na lokal użytkowany zarówno do celów gospodarczych, jak i prywatnych, wymaga proporcjonalnego odliczenia zgodnie z udziałem użytkowania w działalności opodatkowanej.

Zwolnieniem podatkowym, określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, objęta jest spłata całości kredytu hipotecznego, w tym odsetek, przez dłużnika solidarnego, nawet jeśli jest współwłaścicielem lokalu. Warunkiem jest przeznaczenie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele mieszkaniowe w terminie określonym w ustawie.

Podatnikowi prowadzącemu działalność gospodarczą w mieszkaniu wykorzystywanym również prywatnie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do tych zakupów, które wykorzystywane są wyłącznie do działalności gospodarczej. Odliczenie nie obejmuje wydatków poniesionych na wspólne przestrzenie mieszkalne, służące celom osobistym.

Zadatek uzyskany w ramach umowy przedwstępnej przed faktycznym zbyciem nieruchomości może uprawniać do zwolnienia podatkowego z tytułu poniesienia wydatków na cele mieszkaniowe, o ile wydatki te odpowiadają przychodowi uzyskanemu na cele określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zniesienie współwłasności poprzez wyodrębnienie lokalu mieszkalnego, o ile nie zmienia udziału w nieruchomości i następuje bez spłat i dopłat, nie skutkuje nowym nabyciem nieruchomości. Zbycie lokalu po upływie 5-letniego okresu od pierwotnego nabycia udziału w nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez spłatę kredytu hipotecznego i zakup nowego lokalu ze środków ze sprzedaży nieruchomości nabytej przed 1 stycznia 2026 roku pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.

Użyczenie lokalu mieszkalnego przez osobę niespokrewnioną skutkuje powstaniem przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przeznaczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego oraz wydatki na budowę domu, będącego współwłasnością podatnika i służącego zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych, uprawnia do skorzystania ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zwolnienie z podatku PCC, określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przysługuje przy nabyciu lokalu mieszkalnego, jeżeli w dniu sprzedaży i przed tym dniem nabywcy nie przysługiwało prawo własności budynku mieszkalnego, nawet jeżeli wcześniej posiadał on niezakończoną budowę takiego budynku.

Dochody ze sprzedaży nieruchomości mogą być zwolnione z opodatkowania, o ile równowartość przychodu zostanie wydatkowana na cele mieszkaniowe, zgodnie z zamkniętym katalogiem określonym w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; spłata pożyczek od osób fizycznych nie kwalifikuje się do tego zwolnienia.

Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje w związku z nabyciem elementów ruchomych wyposażenia nieruchomości, jeśli te elementy są sprzedawane odrębnie od nieruchomości, również w przypadku udzielenia na nie rabatu przedsprzedażowego, przy założeniu braku negatywnych przesłanek z art. 88 ustawy o VAT.

Koszty najmu mieszkania wykorzystywanego częściowo do działalności gospodarczej mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów w części przypadającej proporcjonalnie na powierzchnię wykorzystaną w celach działalności gospodarczej, zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o PIT.

Sprzedaż lokalu mieszkalnego przez Wnioskodawczynię nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż dokonana jest w ramach zarządu majątkiem osobistym, bez aktywności charakterystycznej dla działalności gospodarczej, tym samym nie występuje ona jako podatnik VAT.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w drodze spadku po osobie, która posiadała ją w ramach wspólności majątkowej, nie rodzi obowiązku podatkowego, pod warunkiem, że odbywa się po pięcioletnim okresie od nabycia przez spadkodawcę.

Nieodpłatne udostępnienie mieszkania służbowego leśniczemu przez PGL LP stanowi przychód opodatkowany PIT jako nieodpłatne świadczenie, gdyż przynosi wymierną korzyść majątkową pracownikowi w postaci zaoszczędzenia wydatków na zakwaterowanie.

Ustanowienie nieodpłatnej służebności osobistej mieszkania przez córkę na rzecz ojca, przy wyrażonej zgodzie małżonka w trybie art. 37 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz skutkującej zastosowaniem art. 4a ustawy, nie zobowiązuje notariusza do poboru podatku od spadków i darowizn.

Udostępnienie członkom zarządu banku samochodów służbowych i kart paliwowych do celów prywatnych stanowi przychód z nieodpłatnych świadczeń, zobowiązując bank do obowiązków płatnika podatku dochodowego. Natomiast udostępnienie narzędzi pracy i ubezpieczeń związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych nie skutkuje powstaniem takiego przychodu.