Dla celów preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci konieczne jest prawomocne orzeczenie rozwodowe; sam fakt faktycznego wychowywania dzieci bez wsparcia współmałżonka przy trwającym małżeństwie i postępowaniu rozwodowym nie spełnia przesłanek z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.

Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Podatnik, który w trakcie roku podatkowego nie pozostawał przez cały rok w związku małżeńskim, ma prawo do odliczenia 100% ulgi prorodzinnej, o ile jego indywidualny dochód nie przekracza 56 000 zł, a podział proporcji ulgi został ustalony w sposób dowolny przez rodziców.

Dochody małoletnich dzieci z tytułu renty rodzinnej od 2022 roku nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, lecz powinny być opodatkowywane na imię dziecka, niezależnie od statusu rodzica jako osoby samotnie wychowującej dziecko.

Osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po uzyskaniu statusu jedynego opiekuna prawnego, można skorzystać z tej ulgi od roku, w którym status ten został nadany, pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie warunków.

Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.

Podatnicy rozliczający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym nie mogą skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowujące dziecko, jeśli działalność ta generuje przychody lub koszty, przez co nie można złożyć tzw. zerowego zeznania podatkowego.

Osoba będąca rozwódką, która samotnie wychowuje małoletnie dziecko, zapewniając mu niezbędne warunki bytowe i opiekuńcze, spełnia przesłanki uznania za osobę samotnie wychowującą dziecko i ma prawo do preferencyjnego opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 4 i 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba nie kwalifikuje się do statusu samotnie wychowującej dzieci w przypadku, gdy drugi rodzic ma istotny udział w wychowywaniu dziecka, niezależnie od braku formalizowania tych obowiązków prawnie; istotne jest faktyczne wspólne wychowywanie, które wyklucza prawo do preferencyjnego opodatkowania według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zastosowanie preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest niemożliwe, jeśli podatnik uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od sądowych zakazów kontaktów nałożonych na małżonka, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu "osoby samotnie wychowującej dziecko" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, jeśli brak prawomocnego rozwodu, separacji sądowej lub pozbawienia małżonka wolności.

Podatniczka może rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli spełnia przesłanki wskazane w art. 6 ust. 4c i nie dotyczy jej żadne z wyłączeń. Organ podatkowy potwierdził, że w 2025 r. warunki te były spełnione, mimo że ojciec dziecka uczestniczył sporadycznie w jego życiu.

Podatnik, który realnie wykonuje władzę rodzicielską oraz obowiązek alimentacyjny wobec czworga dzieci, w tym dzieci pełnoletnich uczących się, ma prawo do ulgi rodzinnej 4+ na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 153 ustawy o PIT, niezależnie od wspólnego zamieszkiwania z dziećmi.

Osoba samotnie wychowująca dziecko, uprawniona do preferencyjnego rozliczenia podatkowego, to osoba, która faktycznie i samodzielnie sprawuje pełne wychowanie przez cały rok podatkowy, bez udziału drugiego rodzica, niezależnie od ustalonego harmonogramu opieki nad dzieckiem.

Uprawnienie do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko przysługuje również podatnikowi, który zawarł związek małżeński w trakcie roku podatkowego, o ile przed tą datą spełniał ustawowe warunki samotnego wychowywania dziecka.

Osoba będąca w związku małżeńskim, bez orzeczenia rozwodu, separacji lub pozbawienia współmałżonka praw rodzicielskich, nie spełnia wymogów dla uznania jej za osobę samotnie wychowującą dzieci na potrzeby preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych według art. 6 ust. 4c ustawy PIT.

Osoba będąca stanu wolnego, faktycznie samotnie wychowująca dziecko, tj. sprawująca nad nim samodzielnie ciągłą opiekę i zabezpieczająca główne potrzeby dziecka, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet przy nieeliminowanym udziale drugiego rodzica.

Osoba rozwiedziona, sprawująca przeważającą opiekę nad dzieckiem oraz wykonująca bieżące obowiązki wychowawcze, spełnia warunki do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku braku porozumienia między rodzicami co do podziału ulgi prorodzinnej, faktyczne rozliczenie ulgi w zeznaniach podatkowych uznawane jest za dorozumiane porozumienie stron, co wyklucza roszczenia o pełne odliczenie przez jednego z rodziców.

Nie można uznać jednego z rodziców za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli oboje rodzice współpracują w wychowywaniu dzieci i ponoszą wydatki na ich utrzymanie, nawet jeśli odbywa się to w różnych miejscach i okresach.

Rodzic rozwodnik, który faktycznie samodzielnie i w przeważającej mierze wychowuje dzieci, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile nie mają do niego zastosowania wyłączenia przewidziane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba w związku małżeńskim, której małżonek nie jest pozbawiony praw rodzicielskich ani nie odbywa kary pozbawienia wolności, nie kwalifikuje się do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rozwodnikowi, który w 2025 r. sprawował naprzemienną opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz nie pobierał świadczeń wychowawczych, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), z wyłączeniem sytuacji wskazanej w art. 6 ust. 4f tej ustawy.

Rozwodnik, który faktycznie wychowuje dziecko bez aktywnego udziału drugiego rodzica, może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko, uprawnioną do ulgi podatkowej, niezależnie od formalnej władzy rodzicielskiej posiadanej przez oboje rodziców.