Odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, nabytej nieodpłatnie, podlega zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o PIT, mimo iż nabycie miało miejsce w ciągu 2 lat przed rozpoczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

Wartość roszczeń odszkodowawczych, z których dochodzenia zrezygnowano nie jest kosztem uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Natomiast wydatki związane z przygotowaniem nieruchomości do przekazania gminom mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, o ile są definitywne i racjonalnie uzasadnione gospodarczo.

Przeniesienie prawa własności garażu z nakazu organu władzy publicznej, za które wypłacono odszkodowanie, stanowi dostawę towaru w rozumieniu ustawy o VAT, jednak korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, ze względu na spełnienie warunków dotyczących odstępu od pierwszego zasiedlenia.

Przeniesienie z mocy prawa prawa własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli działa ono jako właściciel nieruchomości, a nie jako organ władzy publicznej.

Wywłaszczenie działek rolnych stanowi dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy wykonane jest przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, niezależnie od woli właściciela, a odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia.

Przychody ze sprzedaży nieruchomości oraz przeniesienia prawa własności działki wydzielonej po upływie pięciu lat od ich nabycia nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nie wystąpiły w ramach działalności gospodarczej.

Wywłaszczenie działek nabytych przed 2015 rokiem nie rodzi obowiązku zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych, lecz uszczuplenie gospodarstwa rolnego na mocy umowy sprzedaży w okresie 5 lat od nabycia, nawet z rąk instytucji publicznych, skutkuje zwrotem pomocy de minimis w zakresie zwolnień warunkowych.

Przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa na podstawie decyzji ZRID za odszkodowaniem stanowi odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż dokonuje jej podatnik prowadzący działalność gospodarczą, choć formalnie działający jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.

Zbycie działek na rzecz Gminy A. za odszkodowaniem, będące elementem majątku osobistego niewykorzystywanego do działalności rolniczej, nie podlega opodatkowaniu VAT, w braku przesłanek do uznania Wnioskodawcy za podatnika VAT w tej transakcji.

Przeniesienie na rzecz Skarbu Państwa własności gruntów w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy dokonuje jej czynny podatnik prowadzący działalność gospodarczą, nawet jeśli wywłaszczenie następuje z mocy decyzji administracyjnej.

Odszkodowanie uzyskane przez Wnioskodawcę i Zainteresowaną za wywłaszczenie mieszczące się w gospodarce nieruchomościami jest zwolnione z podatku dochodowego według art. 21 ust. 1 pkt 29 Ustawy o PIT, o ile spełnione są określone przesłanki czasowe i wartościowe dotyczącą nabycia nieruchomości.

Sprzedaż udziału w nieruchomości, odzyskanej po stwierdzeniu nieważności wywłaszczenia, nie powoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego, jeśli nabycie przez spadkodawców nastąpiło ponad pięć lat przed tą transakcją, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 oraz art. 10 ust. 5 ustawy o PIT.

Zgodnie z art. 9 pkt 3 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwolnione z PCC jest nabycie nieruchomości, jeśli nastąpi w ciągu pięciu lat od otrzymania odszkodowania za wywłaszczenie, do wysokości tego odszkodowania, niezależnie od rynku, na którym zakup zostanie dokonany.

Przeniesienie własności nieruchomości przez Województwo w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT, a Województwu nie przysługuje zwolnienie wynikające z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości stanowi wynagrodzenie za dostawę towarów, podlegającą zwolnieniu z VAT na gruncie ustawy, gdy upłynął ponad 2-letni okres od pierwszego zasiedlenia bez inwestycji wpływających na znaczne ulepszenie wartości nieruchomości.

Dostawa działek nr 1 i 2 w drodze wywłaszczenia korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, przy zrealizowanym pierwszym zasiedleniu. Dostawa działki nr 3 nie korzysta ze zwolnień określonych w art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 i 2, gdyż naniesienia stanowią własność użytkowników wieczystych, a działka przeznaczona jest pod zabudowę.

Zwrot części wywłaszczonej nieruchomości w zamian za zwaloryzowane odszkodowanie, na rzecz poprzedniego właściciela, stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Przeniesienie prawa własności nieruchomości przez wywłaszczenie, będącej wcześniej wykorzystywaną w działalności rolniczej, stanowi dostawę towarów opodatkowaną podatkiem VAT, gdyż osoba wywłaszczona działa jako zarejestrowany podatnik VAT.

Nieodpłatna cesja roszczenia o odszkodowanie za bezprawne przejęcie nieruchomości, uzależniona od warunku prawomocnego wyroku, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, z powstaniem obowiązku podatkowego w momencie ziszczenia się warunku, według wartości rynkowej nabytego prawa.

W przypadku wygaśnięcia prawa użytkowania wieczystego w związku z decyzją o wywłaszczeniu na potrzeby drogi, całość odszkodowania stanowi wynagrodzenie za dostawę towaru i podlega opodatkowaniu VAT jako czynność odpłatna na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Przeniesienie własności nieruchomości w drodze wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie, gdzie nieruchomości były wykorzystywane w działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa, a art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 ustawy o VAT nie mają zastosowania, gdy grunt jest zabudowany i nie spełnia przesłanek zwolnienia.

Dostawa działki numer 1 wraz z budowlami w drodze wywłaszczenia podlega zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, gdyż pierwsze zasiedlenie miało miejsce ponad 2 lata przed dostawą, a nie poniesiono istotnych nakładów ulepszeniowych.

Wspólnota gruntowa zarządzana przez powołaną spółkę przy wywłaszczeniu gruntów działa jako podatnik VAT, a otrzymane odszkodowanie za wywłaszczenie stanowił odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie jest zwolniony z podatku dochodowego, o ile zbycie nastąpiło przed upływem pięciu lat od darowizny, gdy spełnione są warunki przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.