Nabycie przez osobę fizyczną udziału w nieruchomości w trybie datio in solutum, przy ekwiwalentności świadczeń, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie następuje pod tytułem darmym, zgodnie z zamkniętym katalogiem czynności określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Nabycie przez podatnika udziału 1/2 w nieruchomości w trybie datio in solutum, w zamian za zwolnienie z długu regresowego i wyłączenie przyszłych roszczeń regresowych, nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, o ile czynność ta nie jest ujęta w zamkniętym katalogu przewidzianym w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC.
Nabycie udziału w nieruchomości w drodze datio in solutum jest neutralne podatkowo z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych, a sprzedaż nieruchomości spowoduje opodatkowanie tylko w zakresie udziału nabytego od współwłaściciela, z możliwością zwolnienia dzięki wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe.
Sprzedaż nieruchomości odzyskanej przez datio in solutum jest opodatkowana, jeżeli zbycie następuje przed upływem 5 lat od momentu nabycia własności w tej formie, tj. od daty umowy datio in solutum. Takie nabycie traktowane jest jako nowe, niezależne od pierwotnej daty nabycia.
Nabycie nieruchomości w wyniku przysądzenia jej przez sąd w ramach postępowania egzekucyjnego wywołuje skutki prawne tożsame z umową sprzedaży, dlatego podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych według wartości rynkowej nieruchomości, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC.
W przypadku przeniesienia własności nieruchomości w zamian za mieszkania, aktywność podjęta w przygotowaniu takiej transakcji nosząca znamiona działalności gospodarczej skutkuje opodatkowaniem przychodu z tej transakcji jako przychodu z działalności gospodarczej, a nie w ramach prywatnego majątku, nawet jeśli nieruchomość była nabyta przed więcej niż pięcioma laty.
Przeniesienie własności nieruchomości tytułem datio in solutum, w zamian za umorzenie wierzytelności alimentacyjnej, stanowi odpłatne nabycie. Wartość wierzytelności stanowi koszt uzyskania przychodu przy zbyciu nieruchomości, uprawniający do stosowania ulgi mieszkaniowej przy realizacji własnych celów mieszkaniowych.
Podział zysku i wypłata dywidendy poprzez świadczenie niepieniężne, w formie przekazania udziałów, generuje przychód zaliczany do zysków kapitałowych, a poniesione koszty na nabycie tych udziałów uznaje się za koszty uzyskania przychodów.
Przeniesienie prawa własności nieruchomości w ramach umowy datio in solutum podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów, niezależnie od wygaśnięcia zobowiązania. Dalsza sprzedaż nieruchomości przez udziałowca nie tworzy jednak obowiązku zapłaty VAT dla spółki dokonującej datio in solutum.
Rezygnacja z wykonania zobowiązania niepieniężnego na rzecz rekompensaty pieniężnej po upływie pięciu lat od nabycia nieruchomości nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego w drodze datio in solutum, podstawę do ustalenia kosztów uzyskania przychodu stanowią udokumentowane koszty związane bezpośrednio z nabyciem tego prawa, a nie wpłaty dokonane na poczet kredytu hipotecznego przed jego przejęciem.
Umowa datio in solutum, polegająca na przeniesieniu własności udziałów w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, gdyż czynność ta nie jest wymieniona w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu PCC, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o PCC.
Nabycie udziału w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie jest źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Transakcja datio in solutum pozostaje podatkowo neutralna dla wierzyciela, jeśli nie stanowi nieodpłatnego świadczenia.
W przypadku odpłatnego zbycia przed upływem pięciu lat nieruchomości nabytej w drodze datio in solutum, do kosztów uzyskania przychodu można zaliczyć nominalną wartość wygasłej wierzytelności oraz wydatki na akt notarialny, proporcjonalnie przypadające na tę nieruchomość zgodnie z jej wartością ustaloną przez rzeczoznawcę.
Przeniesienie udziału w nieruchomości w ramach datio in solutum przed końcem 2026 r. stanowi wydatek na cele mieszkaniowe, co umożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej, lecz nie po tym terminie, w świetle art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Przeniesienie udziału w nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu przed upływem 5 lat od nabycia stanowi odpłatne zbycie, co zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym jako źródło przychodu.
Zwrot części wkładu do spółki oraz rozliczenie pożyczek jako datio in solutum mogą być uznane za koszty nabycia nieruchomości, obniżając przychód z ich sprzedaży, co stanowi koszt uzyskania przychodu zgodnie z art. 22 ust. 6c ustawy o PIT.
Przeniesienie własności nieruchomości w ramach umowy "datio in solutum", w zamian za zwolnienie z długu, stanowi odpłatne zbycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT, co prowadzi do powstania podlegającego opodatkowaniu przychodu, nawet gdy zbycie to nie następuje w postaci pieniężnej, lecz poprzez zmniejszenie zobowiązań majątkowych zbywcy.
Nabycie przez podatnika udziału w nieruchomości w ramach umowy datio in solutum, gdy wartość nabytego prawa odpowiada faktycznie poniesionym wydatkom, nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 9 oraz 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zbycie udziału w nieruchomości przez datio in solutum, realizowane po upływie 5 lat od nabycia i poza działalnością gospodarczą, nie stanowi źródła przychodu dla zbywcy. Nabywca może skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeśli dokonuje nabycia w drodze zwolnienia z długu w celach mieszkaniowych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Zbycie udziałów w nieruchomości w ramach datio in solutum, w zamian za zwolnienie z długu, stanowi odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy PIT, generując przychód podlegający opodatkowaniu.
Wartość majątku likwidacyjnego, przekazywanego przez spółkę w procesie likwidacji, tworzy przychód podatkowy odpowiadający wartości rynkowej przekazywanych składników, przy jednoczesnym uznaniu kosztów uzyskania przychodów w wysokości nominalnej przekazywanych wierzytelności, ograniczonej do wartości przychodu, według art. 14a i art. 12 ustawy o CIT.
Nabycie wierzytelności w związku z likwidacją spółki kapitałowej skutkuje powstaniem przychodu podatkowego wyłącznie w części przekraczającej koszt nabycia lub objęcia udziałów, zaś wygaśnięcie wierzytelności wskutek konfuzji nie rodzi takiego obowiązku. Przekazanie majątku likwidacyjnego in natura stanowi przychód podatkowy w wysokości rynkowej wartości przekazanych aktywów.
Nabycie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy datio in solutum nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe uprawniającego do zwolnienia w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeśli środki pieniężne użyte na udzielenie pożyczki nie zostały przeznaczone na ten cel.