Podatnik, rozwiedziony rodzic wykonujący obowiązki opiekuńcze w odbiegającym od formalnego harmonogramie kontakcie z dzieckiem, nie jest uprawniony do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli opieka nad dzieckiem jest kontynuowana wspólnie z drugim rodzicem, lub jeżeli powiązana jest ze wspólną opieką nad dziećmi z innego związku. (art. 6 ust. 4c i 4f ustawy

Wspólne opodatkowanie dochodów małżonków jest możliwe, jeżeli spełnią warunki art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym pozostawanie w ograniczonej wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy.

Podatnik spełnia przesłanki preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli faktycznie ponosi wyłączne obowiązki wychowawcze, pomimo formalnego przywrócenia wspólności majątkowej małżeńskiej w wyniku zniesionej separacji, bez faktycznego powrotu do wspólnego pożycia.

Faktyczne samotne wykonywanie obowiązków wychowawczych przez rozwiedzionego rodzica, wbrew formalnemu orzeczeniu sądu wskazującemu inne miejsce zamieszkania dziecka, uprawnia tego rodzica do preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ustanie obowiązku podatkowego jako "osoba samotnie wychowująca dziecko" wymaga spełnienia przesłanek z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które nie obejmują separacji faktycznej bez orzeczenia sądu.

Uznaje się, iż podatnik rozwiedziony, w wyniku okresowego samotnego sprawowania opieki nad dzieckiem, spełnia przesłanki do zastosowania preferencyjnej formy opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o PIT, niezależnie od okresu wspólnie sprawowanej opieki w roku podatkowym.

Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, będąca rozwodnikiem, może uzyskać status osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów podatkowych, o ile brak jest wspólnego wychowywania dziecka z nowym partnerem, co odmiennie skutkuje od roku 2026 ze względu na zamieszkanie z nowym dzieckiem i partnerką.

Osoba będąca w związku małżeńskim, która nie orzeczono separacji ani której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bez formalnego statusu rozwodnika lub separacji, takie preferencje są niedostępne.

Fakt faktycznej separacji i samodzielności w wychowywaniu dziecka nie uprawniają do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli podatnik nie posiada formalnego orzeczenia rozwodu lub separacji zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.

Rodzic, który w systemie opieki naprzemiennej, bez współudziału drugiego rodzica, wychowuje dziecko, spełnia kryterium samotnego wychowywania w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., co uprawnia do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile spełnione są inne wymagania ustawowe.

Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.

Osoba rozwiedziona, pełniąca codzienną, samodzielną opiekę nad dzieckiem, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca, zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje minimalne kontakty wychowawcze.

Osoba niepozostająca w związku małżeńskim, która faktycznie sprawuje przeważającą pieczę nad dziećmi, jest uprawniona do ulgi podatkowej jako osoba samotnie wychowująca dzieci, nawet jeśli drugi rodzic bierze udział w pewnych aspektach wychowania.

Osoba rozwiedziona, która nie wychowuje dzieci wspólnie z drugim rodzicem i samodzielnie ponosi koszty ich utrzymania, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w sytuacji gdy drugi rodzic pobiera świadczenie wychowawcze.

Matka rozwiedzionego małoletniego, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo regularnych alimentów i sporadycznych wizyt ojca, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Rodzic, który w przeważającym stopniu samotnie wychowuje dziecko, spełnia przesłanki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem braku stosowania przez niego i jego dziecko przepisów wykluczających tę preferencję.

Osobie sprawującej opiekę naprzemienną wspólnie z drugim rodzicem, której przysługuje świadczenie wychowawcze na dzieci w tej formie, nie przysługuje preferencyjne opodatkowanie dochodów jako osobie samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba rozwiedziona, wychowująca małoletnie dziecko bez faktycznego udziału drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem spełnienia odpowiednich przesłanek ustawowych.

Osoby pozostające w formalnym związku małżeńskim, wobec których nie orzeczono rozwodu lub separacji, nie są uprawnione do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, nawet w przypadku faktycznego sprawowania opieki nad dziećmi. Przepisy o preferencjach podatkowych należy interpretować ścisle, bez możliwości ich rozszerzenia na sytuacje

W przypadku, gdy jeden rodzic, zamieszkujący osobno, faktycznie wykonuje codzienne obowiązki wychowawcze, nie korzystając z opieki naprzemiennej, ma on status osoby samotnie wychowującej dziecko, uprawnionej do preferencyjnego opodatkowania zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Osoba będąca panną i faktycznie samotnie wykonująca władzę rodzicielską nad dziećmi przez znaczną część roku podatkowego, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadzie przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Status osoby samotnie wychowującej dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT nie przysługuje, jeśli małżonek jest tylko ograniczony we władzy rodzicielskiej. Warunkiem koniecznym jest pozbawienie praw rodzicielskich lub odbywanie kary pozbawienia wolności.

Rodzic rozwiedziony sprawujący opiekę nad dzieckiem w systemie naprzemiennym może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile świadczenie wychowawcze nie jest przyznane obojgu rodzicom.