Osoba będąca w związku małżeńskim, która nie orzeczono separacji ani której małżonek nie został pozbawiony praw rodzicielskich, nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Bez formalnego statusu rozwodnika lub separacji, takie preferencje są niedostępne.
Fakt faktycznej separacji i samodzielności w wychowywaniu dziecka nie uprawniają do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli podatnik nie posiada formalnego orzeczenia rozwodu lub separacji zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.
Rodzic, który w systemie opieki naprzemiennej, bez współudziału drugiego rodzica, wychowuje dziecko, spełnia kryterium samotnego wychowywania w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., co uprawnia do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile spełnione są inne wymagania ustawowe.
Podatnik pozostający w formalnym związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, bez sądowego rozstrzygnięcia rozwodu czy separacji, nie spełnia kryterium 'osoby samotnie wychowującej dziecko' pozwalającego na preferencyjne opodatkowanie na podstawie art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o PIT.
Osoba rozwiedziona, pełniąca codzienną, samodzielną opiekę nad dzieckiem, jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca, zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT, nawet jeśli drugi rodzic utrzymuje minimalne kontakty wychowawcze.
Osoba niepozostająca w związku małżeńskim, która faktycznie sprawuje przeważającą pieczę nad dziećmi, jest uprawniona do ulgi podatkowej jako osoba samotnie wychowująca dzieci, nawet jeśli drugi rodzic bierze udział w pewnych aspektach wychowania.
Osoba rozwiedziona, która nie wychowuje dzieci wspólnie z drugim rodzicem i samodzielnie ponosi koszty ich utrzymania, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dzieci, w sytuacji gdy drugi rodzic pobiera świadczenie wychowawcze.
Matka rozwiedzionego małoletniego, która faktycznie samotnie wychowuje dziecko, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, mimo regularnych alimentów i sporadycznych wizyt ojca, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osobie sprawującej opiekę naprzemienną wspólnie z drugim rodzicem, której przysługuje świadczenie wychowawcze na dzieci w tej formie, nie przysługuje preferencyjne opodatkowanie dochodów jako osobie samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rodzic, który w przeważającym stopniu samotnie wychowuje dziecko, spełnia przesłanki do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem braku stosowania przez niego i jego dziecko przepisów wykluczających tę preferencję.
Osoba rozwiedziona, wychowująca małoletnie dziecko bez faktycznego udziału drugiego rodzica, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pod warunkiem spełnienia odpowiednich przesłanek ustawowych.
Osoby pozostające w formalnym związku małżeńskim, wobec których nie orzeczono rozwodu lub separacji, nie są uprawnione do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkowego przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci, nawet w przypadku faktycznego sprawowania opieki nad dziećmi. Przepisy o preferencjach podatkowych należy interpretować ścisle, bez możliwości ich rozszerzenia na sytuacje
W przypadku, gdy jeden rodzic, zamieszkujący osobno, faktycznie wykonuje codzienne obowiązki wychowawcze, nie korzystając z opieki naprzemiennej, ma on status osoby samotnie wychowującej dziecko, uprawnionej do preferencyjnego opodatkowania zgodnie z art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba będąca panną i faktycznie samotnie wykonująca władzę rodzicielską nad dziećmi przez znaczną część roku podatkowego, może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadzie przewidzianej dla osób samotnie wychowujących dzieci, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Status osoby samotnie wychowującej dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT nie przysługuje, jeśli małżonek jest tylko ograniczony we władzy rodzicielskiej. Warunkiem koniecznym jest pozbawienie praw rodzicielskich lub odbywanie kary pozbawienia wolności.
Rodzic rozwiedziony sprawujący opiekę nad dzieckiem w systemie naprzemiennym może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile świadczenie wychowawcze nie jest przyznane obojgu rodzicom.
Osoba sprawująca opiekę naprzemienną nad dzieckiem nie spełnia przesłanek do rozliczenia się jako samotnie wychowująca dziecko, jeśli świadczenie wychowawcze jest przyznane wyłącznie jednemu z rodziców. Rozliczenie preferencyjne jest możliwe dopiero wówczas, gdy usunięta zostaje przesłanka negatywna, tj. świadczenie przyznane jest tylko drugiemu rodzicowi.
Osoba samotnie wychowująca dzieci, spełniając warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania, nawet jeśli jest związana nieformalnie z osobą dorosłą, która nie jest ojcem ani opiekunem prawnym jej dzieci, a dzieci faktycznie wychowuje bez udziału drugiego rodzica.
Osoba rozwiedziona, samotnie faktycznie wychowująca dziecko, realizująca wobec niego pełne obowiązki rodzicielskie, mimo kontaktów dziecka z drugim rodzicem, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o PIT.
Dochody małoletnich dzieci z tytułu renty rodzinnej od 2022 roku nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, lecz powinny być opodatkowywane na imię dziecka, niezależnie od statusu rodzica jako osoby samotnie wychowującej dziecko.
Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.
Zastosowanie preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest niemożliwe, jeśli podatnik uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
Pełnoletność i zawarcie związku małżeńskiego przez dziecko, które pozostaje na utrzymaniu rodzica, uniemożliwia uznanie tego rodzica za osobę samotnie wychowującą dziecko według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.