Dla celów preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci konieczne jest prawomocne orzeczenie rozwodowe; sam fakt faktycznego wychowywania dzieci bez wsparcia współmałżonka przy trwającym małżeństwie i postępowaniu rozwodowym nie spełnia przesłanek z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.

Preferencyjne opodatkowanie dla osoby samotnie wychowującej dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT wymaga formalnego potwierdzenia sytuacji osobistej podatnika w postaci orzeczenia separacji bądź pozbawienia praw rodzicielskich współmałżonka.

Osoba rozwiedziona faktycznie i samodzielnie wychowująca małoletnie dziecko ma prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeżeli spełnia ustawowe przesłanki i nie podlega przesłankom wyłączającym.

Dochody małoletnich dzieci z tytułu renty rodzinnej od 2022 roku nie podlegają doliczeniu do dochodów rodziców, lecz powinny być opodatkowywane na imię dziecka, niezależnie od statusu rodzica jako osoby samotnie wychowującej dziecko.

Osoba rozwiedziona może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako samotnie wychowująca dziecko pełnoletnie studiujące, jeżeli faktycznie samodzielnie ponosi ciężar jego wychowywania, a drugi rodzic ogranicza się jedynie do wykonywania obowiązku alimentacyjnego.

Osoba pełniąca funkcję rodziny zastępczej nie ma prawa do preferencyjnego rozliczenia podatku jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Po uzyskaniu statusu jedynego opiekuna prawnego, można skorzystać z tej ulgi od roku, w którym status ten został nadany, pod warunkiem spełnienia określonych w ustawie warunków.

Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.

Podatnik spełniający kryteria jako osoba samotnie wychowująca dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile rzeczywiście samotnie sprawuje bieżącą opiekę nad dzieckiem, nawet przy sporadycznych kontaktach drugiego rodzica.

Preferencyjne rozliczenie podatkowe dla osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje rodzicowi, który faktycznie sprawuje nad dzieckiem całoroczną opiekę, przy braku istotnego zaangażowania drugiego rodzica w proces wychowawczy, nawet jeśli ten płaci alimenty.

Podatnicy rozliczający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej podatkiem liniowym nie mogą skorzystać z preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowujące dziecko, jeśli działalność ta generuje przychody lub koszty, przez co nie można złożyć tzw. zerowego zeznania podatkowego.

Podatnik, który zawarł związek małżeński, traci status osoby samotnie wychowującej dzieci na gruncie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym, co wyklucza go z preferencyjnego opodatkowania od roku podatkowego następującego po roku zawarcia małżeństwa.

Osoba nie kwalifikuje się do statusu samotnie wychowującej dzieci w przypadku, gdy drugi rodzic ma istotny udział w wychowywaniu dziecka, niezależnie od braku formalizowania tych obowiązków prawnie; istotne jest faktyczne wspólne wychowywanie, które wyklucza prawo do preferencyjnego opodatkowania według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zastosowanie preferencyjnego opodatkowania dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jest niemożliwe, jeśli podatnik uzyskuje przychody z działalności gospodarczej opodatkowanej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.

Zgodnie z art. 6 ustawy o PIT, osoba wychowująca wspólnie z partnerem co najmniej jedno dziecko nie korzysta z preferencji dla osób samotnie wychowujących dziecko, nawet jeśli dziecko z poprzedniego związku faktycznie wychowuje samodzielnie.

Osoba wychowująca dziecko samotnie, przy której dziecko zamieszkuje i która ponosi główny ciężar wychowania oraz zaspokajania potrzeb dziecka, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów przy zastosowaniu art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli drugi rodzic sporadycznie utrzymuje kontakt z dzieckiem.

Podatnik, który zawiera nowy związek małżeński w trakcie roku podatkowego, zachowuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dzieci, pod warunkiem, że nowy małżonek nie uczestniczy w wychowaniu dzieci, a podatnik wypełnia pozostałe ustawowe przesłanki określone w art. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W sytuacji, gdy oboje rodzice ponoszą wspólnie obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka, żadnemu z nich nie przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko może przysługiwać tylko, jeżeli podatnik formalnie nabył status rozwodnika na skutek prawomocnego wyroku sądu. Klauzula prawomocności, przy niewłaściwym doręczeniu, nie powoduje prawomocności wyroku.

Preferencyjne opodatkowanie dochodów przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który faktycznie samotnie wychowuje dziecko, a drugi rodzic jedynie sporadycznie uczestniczy w życiu dziecka, świadcząc alimenty i utrzymując rekreacyjne kontakty.

Osoba pozostająca w formalnym związku małżeńskim, niezależnie od sądowych zakazów kontaktów nałożonych na małżonka, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu "osoby samotnie wychowującej dziecko" w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, jeśli brak prawomocnego rozwodu, separacji sądowej lub pozbawienia małżonka wolności.

Status "osoby samotnie wychowującej dziecko" przysługuje wdowie, której pełnoletnia córka otrzymuje rentę socjalną, prowadząc wspólne gospodarstwo domowe, co umacnia jej prawo do preferencyjnego rozliczania podatku dochodowego za lata 2020-2024 oraz możliwość składania korekt deklaracji podatkowych.

Osoba samotnie wychowująca dziecko, spełniająca przesłanki z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT i faktycznie samodzielnie zajmująca się wychowaniem dziecka, może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego, nawet przy okresowych kontaktach dziecka z drugim rodzicem.

Podatniczka może rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, jeśli spełnia przesłanki wskazane w art. 6 ust. 4c i nie dotyczy jej żadne z wyłączeń. Organ podatkowy potwierdził, że w 2025 r. warunki te były spełnione, mimo że ojciec dziecka uczestniczył sporadycznie w jego życiu.

Osoba wspólnie wychowująca z drugim rodzicem co najmniej jedno dziecko traci prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, pomimo spełnienia innych warunków preferencji. Interpretacja literalna art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyklucza wykładnię rozszerzającą.