Spłata pożyczek rodzinnych ze środków ze sprzedaży nieruchomości nie uprawnia do ulgi mieszkaniowej, gdyż pożyczki te muszą pochodzić z banku lub SKOK-u, zgodnie z wymogami art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o PIT.
Umorzenie wierzytelności z kredytu mieszkaniowego przeznaczonego na budowę domu skutkuje możliwością zaniechania poboru podatku dochodowego, jednak zaniechanie to nie obejmuje części kredytu wykorzystanego na refinansowanie kosztów mieszkaniowych.
W ramach art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania pod warunkiem, że przychód uzyskany ze sprzedaży zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe zgodnie z określonymi w ustawie warunkami i w przewidzianym terminie.
Wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na spłatę kredytu oraz montaż instalacji fotowoltaicznej może być uznane za realizację własnych celów mieszkaniowych, co uprawnia podatnika do skorzystania ze zwolnienia podatkowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów dotyczy wyłącznie kredytów mieszkaniowych zabezpieczonych hipoteką, co wymaga wpisu hipoteki w księdze wieczystej. Brak wpisu uniemożliwia skorzystanie z tego zaniechania.
Za moment nabycia nieruchomości przez podatnika w drodze darowizny należy uznać datę darowizny, co wyznacza początek okresu pięcioletniego z art. 10 ust. 1 pkt 8 PIT, a opodatkowaniu podlega dochód uzyskany z jej wcześniejszej sprzedaży. Spłata kredytów na remont zalicza się na poczet ulgi mieszkaniowej.
Wydatki na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na zbywaną nieruchomość oraz na nabycie lokalu mieszkalnego mogą być uznane za wydatki na własne cele mieszkaniowe, z wyjątkiem nadpłaty kredytu zaciągniętego po sprzedaży, co wyklucza zwolnienie z opodatkowania dochodów uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości.
Dochody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości mogą być zwolnione od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, jeśli przychód przeznaczony zostanie na spłatę kredytów hipotecznych na cele mieszkaniowe zaciągniętych przed datą odpłatnego zbycia.
Umorzenie części wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego może stanowić przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, jednakże, części wierzytelności przeznaczone na zakup lokalu mieszkalnego i modernizację mogą korzystać z zaniechania poboru podatku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, przy spełnieniu przewidzianych w nim warunków.
Przeznaczenie przychodów ze sprzedaży udziału w nieruchomości na spłatę kredytu hipotecznego, zaciągniętego na zakup nieruchomości dla własnych potrzeb mieszkaniowych, stanowi wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe, co uprawnia do zwolnienia z podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Poniesienie wydatków na spłatę kredytu hipotecznego oraz zadatek uzyskany ze zbycia majątku mogą być uznane za wydatki na cele mieszkaniowe, co umożliwia zastosowanie ulgi podatkowej zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, z zastrzeżeniem, że dodatkowe wydatki przekraczające zadatek nie spełniają przesłanek do zwolnienia.
Wydatki poniesione na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego przez inną niż podatnik osobę, nie mogą być uznane za wydatki na cele mieszkaniowe uprawniające do zwolnienia z opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie przez bank długu w ramach ugody dotyczącej kredytu hipotecznego zaciągniętego na cele mieszkaniowe, uwzględniającego określone przesłanki z rozporządzenia Ministra Finansów, nie prowadzi do powstania zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Umorzenie zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego przeznaczonego na zakup odrębnej nieruchomości w postaci miejsca garażowego stanowi przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie kwalifikując się do zastosowania zaniechania poboru podatku z tytułu kredytów mieszkaniowych.
Umorzenie kredytu na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku tylko w zakresie środków przeznaczonych bezpośrednio na wydatki mieszkaniowe, z wyłączeniem środków przeznaczonych na spłatę niezabezpieczonego hipotecznie kredytu gotówkowego. Tylko część przychodu jest zwolniona z opodatkowania.
Umorzenie kredytu hipotecznego powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, lecz zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie części kredytu przeznaczonej na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT; reszta umorzenia podlega opodatkowaniu.
Sprzedaż nieruchomości dokonana przed upływem pięciu lat od nabycia, przy przeznaczeniu przychodu na spłatę części kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego na cele mieszkaniowe oraz zakup nieruchomości za granicą, może korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, pod warunkiem proporcjonalnego wydatkowania przychodu na określone cele mieszkaniowe.
Umorzenie wierzytelności z tytułu pożyczki hipotecznej generuje opodatkowany przychód z nieodpłatnych świadczeń, z możliwością proporcjonalnego zaniechania poboru podatku dla umorzeń związanych bezpośrednio z wydatkami na własne cele mieszkaniowe określonymi w art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.
Umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego oraz zwrot nadpłaconych środków, przy spełnieniu odpowiednich warunków, nie skutkują powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu, zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzenia o zaniechaniu poboru podatku dochodowego.
Zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez spłatę kredytu hipotecznego i zakup nowego lokalu ze środków ze sprzedaży nieruchomości nabytej przed 1 stycznia 2026 roku pozwala na zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 ustawy o PIT.
Kwota umorzenia zadłużenia kredytu mieszkaniowego nie stanowi przychodu do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie zaniechania poboru podatku uregulowanego w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r., zaś zwrot uprzednio wpłaconych kwot i zwrot kosztów sądowych są nieopodatkowane przez brak przysporzenia majątkowego.
Kwota otrzymana w wyniku ugody mediacyjnej z Bankiem, jako zwrot kwoty nadpłaconej w ramach kredytu hipotecznego, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie prowadzi do przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawcy.
Zwrot kwoty przez bank wynikający z ugody mediacyjnej, będący refundacją nadpłaconych kwot na kredyt hipoteczny, nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż nie prowadzi do wzrostu majątku kredytobiorcy. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie klasyfikują takich zwrotów jako przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Zwolnienie dochodu z wypłaty i sprzedaży nieruchomości zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, wymaga, aby podatnik przeznaczył przychód na własne cele mieszkaniowe, przy czym wymagana jest własność lub współwłasność podatnika w nieruchomości, na którą poniesiono wydatki. W przeciwnym razie zwolnienie nie jest możliwe.