Na podstawie art. 16i ust. 4 i 5 ustawy o CIT podatnik może wielokrotnie zmieniać, w granicach stawek wynikających z Wykazu, stawki amortyzacyjne środków trwałych amortyzowanych metodą liniową, lecz dla środków uprzednio wprowadzonych do ewidencji zmiana wywołuje skutek wyłącznie od pierwszego miesiąca roku podatkowego następującego po roku bieżącym. Przepisy te nie stanowią podstawy do retroaktywnej
Art. 16i ust. 5 ustawy o CIT nie stanowi podstawy do retroaktywnego podwyższenia w trakcie roku podatkowego uprzednio obniżonych stawek amortyzacyjnych dla środków trwałych pozostających w ewidencji. Zmiana stawki dla takich środków może zostać dokonana wyłącznie od pierwszego miesiąca kolejnego roku podatkowego, a nie ze skutkiem od początku roku, w którym decyzję podjęto po jego rozpoczęciu.
Art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, w związku z art. 81 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, umożliwia podatnikowi korektę deklaracji CIT-8 za nieprzedawnione lata podatkowe poprzez retrospektywną zmianę stawek amortyzacyjnych środków trwałych, w tym ich obniżenie albo podwyższenie do wysokości nieprzekraczającej stawek z Wykazu, jeżeli składniki te zostały wprowadzone do ewidencji przed 1 stycznia 2021 r.
Maszyny i urządzenia zaklasyfikowane do grup 4–6 lub 8 KŚT, które zawierają układy mikroprocesorowe albo systemy komputerowe i wykonują założone funkcje przy wykorzystaniu najnowszych zdobyczy techniki, mogą zostać uznane za poddane szybkiemu postępowi technicznemu. Podatnik jest wówczas uprawniony, na podstawie art. 16i ust. 2 pkt 3 i ust. 4 ustawy o CIT, do zastosowania od początku amortyzacji stawki
Podatnicy mogą modyfikować stawki amortyzacyjne dla środków trwałych poza granicami obecnego roku podatkowego, dokonując zarówno obniżek, jak i przywróceń do stawek z wykazu, wstecz za lata podatkowe, które nie uległy przedawnieniu. Prawo to nie jest ograniczone do roku bieżącego i uwzględnia zarówno zmiany na przyszłość, jak i retrospektywnie.
Przepisy art. 16i ust. 5 ustawy o CIT nie zezwalają na modyfikację stawek amortyzacyjnych wstecznie; zmiany mogą dotyczyć jedynie przyszłych lat podatkowych po ich wprowadzeniu do ewidencji.
Podatnik będący małym przedsiębiorcą zgodnie z art. 22j ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych może zastosować indywidualną stawkę amortyzacyjną oraz okres amortyzacji nie krótszy niż 10 lat dla środków trwałych na obszarach o wysokiej stopie bezrobocia.
Hala napraw pojazdów nietrwale związana z gruntem może być amortyzowana 10% stawką, jeśli sklasyfikowana jest w grupie 8, podgrupie 80, rodzaju 806 KŚT, co znajduje oparcie w art. 22 ust. 1 i 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Samoobsługowa myjnia samochodowa, będąca kompletnym i funkcjonalnym urządzeniem technicznym, stanowi jednorodny środek trwały kwalifikowany jako urządzenie przemysłowe. Pozwala to na stosowanie podwyższonej stawki amortyzacyjnej, przy użyciu współczynnika nieprzekraczającego 1,4, z uwagi na intensywne warunki eksploatacji.
Podatnicy są uprawnieni do jednostronnego obniżenia stawek amortyzacyjnych środków trwałych, a także do późniejszego ich podwyższenia do poziomu nie wyższego niż stawki określone w Wykazie, z zastrzeżeniem terminowego wprowadzenia zmian zgodnie z art. 16i ust. 5 ustawy o CIT.
Sieci elektryczne, linie kablowe oraz instalacje grzewcze, służące wyłącznie lub głównie celom technologicznym, prawidłowo klasyfikowane w rodzaju 211 KŚT, podlegają amortyzacji według stawki 10% rocznie, zgodnie z uregulowaniem w wykazie rocznych stawek amortyzacyjnych ustawy o CIT.
Podatnik posiada prawo do zastosowania stawek podwyższonych w amortyzacji środków trwałych, gdy spełnione są przesłanki ich podwyższenia. Podjęcie decyzji o ich użyciu może nastąpić w dowolnym momencie, bez konieczności uprzedniego przywrócenia stawek podstawowych, o ile spełnione są wszystkie warunki przewidziane ustawowo.
Podatnik ma prawo podwyższyć stawki amortyzacyjne do ustalonego współczynnika w dowolnym momencie, gdy tylko spełnione są przesłanki uzasadniające ich użycie, bez konieczności tymczasowego powrotu do stawek podstawowych.
W przypadku nabycia w drodze spadku składników majątku z działalności prowadzonej przez zmarłego przedsiębiorcę, wartość początkową należy określić w wysokości wartości rynkowej z dnia nabycia spadku, niezależnie od amortyzacji stosowanej wcześniej przez spadkodawcę.
Podatnikom przysługuje prawo do elastycznego stosowania stawek amortyzacyjnych, w tym ich obniżania do 0%, za lata minione, zaś korekta deklaracji CIT-8 jest zgodna z przepisami, o ile mieści się w granicach terminu przedawnienia, zgodnie z art. 16i ust. 1 ustawy o CIT.
Budowla nietrwale związana z gruntem może być amortyzowana według stawki 10% jako obiekt wolnostojący z grupy 8 KŚT, zaś korekty błędnej wcześniejszej amortyzacji dokonuje się „wstecz”, przy właściwie wyodrębnionych składnikach środków trwałych.
Zgodnie z art. 16i ust. 5 ustawy o CIT, nie jest dopuszczalne dokonywanie retrospektywnej korekty stawek amortyzacyjnych za minione okresy podatkowe, ze skutkiem wstecznym. Zmiana stawek może być dokonana wyłącznie od początku kolejnego roku podatkowego, przy czym nie ma możliwości ich modyfikacji w odniesieniu do lat poprzedzających bieżący rok podatkowy.
Przyczepa kempingowa, wykorzystywana jako mobilne biuro w działalności gospodarczej, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów, a jej amortyzacja obliczana metodą jednorazową bądź indywidualną, o ile przyczepa nie jest samochodem osobowym, a podatnik spełnia kryteria małego podatnika zgodnie z ustawą o PIT.
Podatnik jest uprawniony do zastosowania obniżonej stawki amortyzacyjnej do dowolnej wysokości dla wybranych środków trwałych metodą liniową, również retroaktywnie wobec lat podatkowych, które nie uległy przedawnieniu oraz może podwyższyć stawkę do poziomu z Wykazu stawek, zgodnie z art. 16i ust. 1 i 5 ustawy o CIT, bez wyraźnych ograniczeń czasowych.
Zmiana stawek amortyzacyjnych środków trwałych dla działalności strefowej jest dopuszczalna, pod warunkiem, że środki te były w ewidencji przed 2021 r. Spółka nie ma obowiązku dostosowania ich do okresu ekonomicznej użyteczności. Nieuprawnione jest stosowanie korekt wstecznych dotyczących tych odpisów.
Podatnik jest uprawniony do obniżenia stawki amortyzacji podatkowej do dowolnej wysokości, także retroaktywnie, dla środków trwałych opodatkowanych metodą liniową, zgodnie z art. 16i ust. 1 ustawy o CIT, o ile nie upłynął okres przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Podatnik ma prawo do obniżenia stawek amortyzacyjnych na mocy art. 16i ust. 5 ustawy CIT zarówno retroaktywnie, jak i prospektywnie, co potwierdzają orzeczenia sądów administracyjnych, które zapewniają elastyczność w dostosowywaniu stawek do zmian gospodarczych, takich jak pandemia COVID-19.
Zmiana stawek amortyzacyjnych przewidziana w art. 16i ust. 5 ustawy o CIT nie uprawnia podatników do modyfikacji stawek wstecznie za zakończone lata podatkowe.
Podatnik, eksploatujący budynki, budowle oraz urządzenia w warunkach pogorszonych lub używający ich intensywnie, ma prawo do zastosowania podwyższonych stawek amortyzacyjnych zgodnie z art. 16i ustawy o CIT, stosując współczynniki do wartości określonych przez ustawodawcę.