Osoba rozwiedziona, która faktycznie sprawuje samodzielną opiekę nad dziećmi w okresach ich pobytu u niej oraz której władza rodzicielska nie jest ograniczona, ma prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci, o ile świadczenie wychowawcze nie jest dzielone między oboje rodziców zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
Osoba rozwiedziona, sprawująca naprzemienną opiekę nad dzieckiem, która nie pobierała świadczenia wychowawczego, może uchodzić za osobę samotnie wychowującą dziecko i skorzystać z preferencyjnego opodatkowania za rok 2025, zgodnie z art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z możliwością korekty zeznania podatkowego.
W przypadku sprawowania opieki naprzemiennej, rodzic, który w określonych okresach samodzielnie wychowuje dziecko, jest uprawniony do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy PIT, o ile nie uzyskuje świadczenia 800+.
Rodzic rozwiedziony sprawujący opiekę nad dzieckiem w systemie naprzemiennym może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, a tym samym korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów, o ile świadczenie wychowawcze nie jest przyznane obojgu rodzicom.
Osobie rozwiedzionej, samotnie wychowującej dziecko, przysługuje ulga podatkowa za osobę samotnie wychowującą dzieci, pod warunkiem faktycznego, przeważającego wychowywania dziecka bez udziału drugiego rodzica, nawet jeśli ten drugi zobowiązany jest do alimentacji.
Osoba sprawująca opiekę naprzemienną, której przyznano świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, nie jest uprawniona do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, niezależnie od zwrotu tego świadczenia.
Podatnik, będący osobą stanu wolnego sprawującą w dominującym stopniu opiekę nad dzieckiem, ma prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nawet jeśli drugi rodzic posiada ustalone kontakty, o ile taki model nie stanowi opieki naprzemiennej.
Rozwodnikowi, który w 2025 r. sprawował naprzemienną opiekę nad małoletnimi dziećmi oraz nie pobierał świadczeń wychowawczych, przysługuje prawo do preferencyjnego rozliczenia podatkowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko (art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), z wyłączeniem sytuacji wskazanej w art. 6 ust. 4f tej ustawy.
Faktyczna separacja nie stanowi podstawy do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko dla celów preferencyjnego rozliczenia podatkowego, wymagane jest orzeczenie sądu lub inna wyraźna przesłanka wynikająca z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Osoba, która mimo opieki naprzemiennej nad dzieckiem nie współdzieli świadczenia wychowawczego z drugim rodzicem, zachowuje prawo do preferencyjnego opodatkowania jako samotnie wychowująca dzieci, o ile spełnia inne ustawowe przesłanki. Opieka naprzemienna bez podziału świadczenia nie pozbawia tego prawa.
W sytuacji, gdy rodzic rozwiedziony sprawuje opiekę naprzemienną nad dzieckiem, lecz nie jest stroną decyzji w zakresie świadczeń wychowawczych, przysługuje mu prawo do preferencyjnego opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W sytuacji naprzemiennego wychowywania dziecka przez oboje rodziców, gdy pełną kwotę świadczenia wychowawczego zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci pobiera wyłącznie jeden z rodziców, preferencyjne opodatkowanie jako osoba samotnie wychowująca dziecko nie przysługuje temu rodzicowi.
Osoba pozostająca w stanie wolnym, która wspólnie wychowuje co najmniej jedno dziecko z drugim rodzicem, nie spełnia przesłanek do uzyskania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko w celu preferencyjnego opodatkowania, jeżeli proces wychowawczy prowadzony jest wspólnie, nawet jeśli tylko jeden z rodziców ponosi większość kosztów wychowania.
Podatnik, sprawujący nad dzieckiem pieczę naprzemienną, nie spełnia przesłanek do preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z powodu wspólnego wykonywania pieczy z drugim rodzicem.
Wdowa po zmarłym przedsiębiorcy, która odrzuciła spadek i samotnie wychowuje dziecko, może skorzystać z rozliczenia wspólnego za rok podatkowy 2024, bądź z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, nie przejmując obowiązków podatkowych zmarłego małżonka, o ile spełnia warunki wymienione w ustawie o PIT.
Możliwość preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko po rozwodzie, za 2022, przy orzeczeniu opieki naprzemiennej przez sąd i przyznaniu świadczenia wychowawczego (800+) obojgu rodzicom.
Możliwość preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca małoletnie dziecko, po rozwodzie, za 2023, przy orzeczeniu opieki naprzemiennej przez sąd i przyznaniu świadczenia wychowawczego jednemu z rodziców.