Nabycie przez osobę fizyczną udziału w nieruchomości w trybie datio in solutum, przy ekwiwalentności świadczeń, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, gdyż nie następuje pod tytułem darmym, zgodnie z zamkniętym katalogiem czynności określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Nabycie przez podatnika udziału 1/2 w nieruchomości w trybie datio in solutum, w zamian za zwolnienie z długu regresowego i wyłączenie przyszłych roszczeń regresowych, nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, o ile czynność ta nie jest ujęta w zamkniętym katalogu przewidzianym w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC.

Nabycie udziału w nieruchomości w drodze datio in solutum jest neutralne podatkowo z zakresu podatku dochodowego od osób fizycznych, a sprzedaż nieruchomości spowoduje opodatkowanie tylko w zakresie udziału nabytego od współwłaściciela, z możliwością zwolnienia dzięki wydatkowaniu na własne cele mieszkaniowe.

Sprzedaż nieruchomości odzyskanej przez datio in solutum jest opodatkowana, jeżeli zbycie następuje przed upływem 5 lat od momentu nabycia własności w tej formie, tj. od daty umowy datio in solutum. Takie nabycie traktowane jest jako nowe, niezależne od pierwotnej daty nabycia.

Nabycie nieruchomości w wyniku przysądzenia jej przez sąd w ramach postępowania egzekucyjnego wywołuje skutki prawne tożsame z umową sprzedaży, dlatego podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych według wartości rynkowej nieruchomości, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o PCC.

Transakcja przeniesienia własności czterech lokali mieszkalnych na zasadzie datio in solutum, jako forma zwolnienia z długu przez dłużnika, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z zamkniętym katalogiem czynności ujętym w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC.

Zwolnieniu podatkowemu w ramach ulgi mieszkaniowej podlegają wydatki poniesione na budowę własnego budynku mieszkalnego, przy czym udokumentowanie wydatków może obejmować faktury elektroniczne. Datio in solutum uznaje się za równoważnik ekonomiczny wydatku na nabycie gruntu, jednakże zwolnienie nie obejmuje części usługowych budynku.

W przypadku przeniesienia własności nieruchomości w zamian za mieszkania, aktywność podjęta w przygotowaniu takiej transakcji nosząca znamiona działalności gospodarczej skutkuje opodatkowaniem przychodu z tej transakcji jako przychodu z działalności gospodarczej, a nie w ramach prywatnego majątku, nawet jeśli nieruchomość była nabyta przed więcej niż pięcioma laty.

Koszty uzyskania przychodów w przypadku przeniesienia udziałów nie mogą być uznane na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8d Ustawy o CIT w sytuacji, gdy nie dochodzi do wymiany udziałów zgodnej z art. 12 ust. 4d Ustawy o CIT z uwagi na brak wymogów ustawowych, takich jak status podatnika podatku dochodowego dla spółki uczestniczącej w transakcji.

W przypadku braku statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych przez Spółkę w momencie transakcji, koszty uzyskania przychodów w ramach umowy datio in solutum nie mogą być ustalone na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8d CIT. Nie stanowi to wymiany udziałów, o której mowa w art. 12 ust. 4d CIT.

Przeniesienie własności nieruchomości tytułem datio in solutum, w zamian za umorzenie wierzytelności alimentacyjnej, stanowi odpłatne nabycie. Wartość wierzytelności stanowi koszt uzyskania przychodu przy zbyciu nieruchomości, uprawniający do stosowania ulgi mieszkaniowej przy realizacji własnych celów mieszkaniowych.

Spółka komandytowa, będąc podatkowo transparentną w momencie transakcji, nie spełniała warunków uznania transakcji za wymianę udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d ustawy o CIT. W konsekwencji, koszty uzyskania przychodów przy przeniesieniu udziałów w datio in solutum nie mogą uwzględniać wartości poniesionej na objęcie udziałów w ramach wcześniejszej „wymiany”. Koszty należy ustalić na ogólnych zasadach

Transakcja wniesienia wkładu niepieniężnego przez spółkę komandytową do spółki z o.o. w warunkach braku statusu podatnika CIT nie stanowi wymiany udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d ustawy CIT, skutkując niemożliwością rozpoznania kosztów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8d ustawy CIT.

Przeniesienie na wierzyciela autorskich praw majątkowych do logo w ramach świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum) w zamian za zwolnienie z długu stanowi odpłatne zbycie tych praw, co prowadzi do powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT.

Podział zysku i wypłata dywidendy poprzez świadczenie niepieniężne, w formie przekazania udziałów, generuje przychód zaliczany do zysków kapitałowych, a poniesione koszty na nabycie tych udziałów uznaje się za koszty uzyskania przychodów.

Przeniesienie prawa własności nieruchomości w ramach umowy datio in solutum podlega opodatkowaniu VAT jako odpłatna dostawa towarów, niezależnie od wygaśnięcia zobowiązania. Dalsza sprzedaż nieruchomości przez udziałowca nie tworzy jednak obowiązku zapłaty VAT dla spółki dokonującej datio in solutum.

Świadczenie usług w formie odpracowania zaległości finansowych wobec Wspólnoty Mieszkaniowej w ramach datio in solutum nie skutkuje powstaniem przychodu podatkowego po stronie dłużnika ani obowiązkami płatnika po stronie Wspólnoty.

Przeniesienie majątkowych praw autorskich do logo na spółkę w trybie datio in solutum stanowi źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy PIT i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przeniesienie udziału w nieruchomości w formie datio in solutum, będące świadczeniem zastępczym zwalniającym z długu, należy kwalifikować jako odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Na spółce, która uregulowała zobowiązanie z tytułu odsetek od pożyczki poprzez datio in solutum, ciąży obowiązek płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego, bowiem odsetki, niezależnie od formy ich spłaty, stanowią przychód pożyczkodawcy podlegający opodatkowaniu.

Rezygnacja z wykonania zobowiązania niepieniężnego na rzecz rekompensaty pieniężnej po upływie pięciu lat od nabycia nieruchomości nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przypadku sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nabytego w drodze datio in solutum, podstawę do ustalenia kosztów uzyskania przychodu stanowią udokumentowane koszty związane bezpośrednio z nabyciem tego prawa, a nie wpłaty dokonane na poczet kredytu hipotecznego przed jego przejęciem.

Czynność przeniesienia nieruchomości jako świadczenie w miejsce wypełnienia długu przy podziale majątku wspólnego nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, gdyż nie jest wymieniona w zamkniętym katalogu czynności określonym przez ustawę o tym podatku.

Przeniesienie własności nieruchomości w ramach datio in solutum stanowi odpłatne zbycie nieruchomości podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części, w której nabycie nastąpiło w drodze darowizny, jednak może być zwolnione z podatku jako wydatek na własne cele mieszkaniowe.