Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych określa zakres obowiązków, jakie spoczywają na płatnikach składek. Przede wszystkim są oni zobowiązani do opłacania należnych składek w ustawowym terminie. Niedopełnienie tej powinności może prowadzić nie tylko do powstania zadłużenia, ale również do zastosowania przez ZUS sankcji przewidzianych przepisami prawa, takich jak m.in. grzywna
Warunkiem koniecznym skutecznego wszczęcia egzekucji na podstawie rygoru natychmiastowej wykonalności jest uprzednie doręczenie podatnikowi postanowienia o nadaniu tego rygoru. Jeżeli postanowienie nie zostało doręczone przed wszczęciem egzekucji, to egzekucja jest nieważna. A nieważna egzekucja nie przerywa biegu terminu przedawnienia. Nadmierny pośpiech organów podatkowych w takich sytuacjach działa
Od 18 września 2021 r. obowiązują pierwsze zmiany przepisów, wprowadzone na mocy ustawy z 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Od tej daty wchodzą w życie zmienione zasadniczo przepisy z zakresu ubezpieczeń i składek, dotyczące m.in.: dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, zasad obejmowania ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek
Okres przedawnienia zaległości składkowych zasadniczo wynosi 5 lat. Jednak to, w jakiej dacie ostatecznie przedawnią się składki na ubezpieczenia społeczne, często trudno jednoznacznie określić. Przepisy przewidują bowiem liczne sytuacje, w których termin przedawnienia ulegnie wydłużeniu, a nawet będzie liczony od początku.