Odpłatne zbycie nieruchomości pozyskanych w wyniku zniesienia współwłasności może stanowić podlegające opodatkowaniu źródło przychodu, jeżeli wartość uzyskanych nieruchomości przekroczy wartość udziału pierwotnego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.
Zniesienie współwłasności nieruchomości, które nie wiąże się ze wzrostem majątku współwłaścicieli i odbywa się bez spłat i dopłat, nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; zatem pierwotna data nabycia pozostaje wiążąca dla oceny podatkowej sprzedaży.
Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości obejmują możliwość uznania za koszty uzyskania przychodu wydatków na spłatę byłego współwłaściciela w wyniku zniesienia współwłasności, natomiast wydatki na spłatę kredytu hipotecznego nie stanowią takich kosztów, jako że nie są bezpośrednio związane z nabyciem nieruchomości.
Zniesienie współwłasności nie stanowi nowego nabycia dla celów PIT, jeżeli otrzymana wartość nieruchomości odpowiada posiadanym udziałom. Sprzedaż działki powstałej z takiej nieruchomości po upływie 5 lat od pierwotnego nabycia nie generuje obowiązku podatkowego.
Sprzedaż nieruchomości nabytej do wspólnoty małżeńskiej po zniesieniu wspólności majątkowej, dokonana po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego nabycia do majątku wspólnego, nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych.
Nabycie składników majątku przekraczających udział spadkowy w wyniku nieodpłatnego działu spadku nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy, ale nabycie udziału w majątku wspólnym od żyjącego współmałżonka zmarłego jest opodatkowane jako nieodpłatne zniesienie współwłasności z możliwością skorzystania ze zwolnienia przy zgłoszeniu SD-Z2.
Zniesienie współwłasności poprzez zamianę udziałów w nieruchomościach wykorzystywanych w działalności gospodarczej, będące odpłatnym zbyciem, skutkuje powstaniem przychodu do opodatkowania. Jednakże zbycie udziałów w lokalach mieszkalnych po upływie pięciu lat od nabycia nie stanowi przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zniesienie współwłasności nieruchomości przez zamianę udziałów między byłymi wspólnikami spółki cywilnej, powodując odpłatne zbycie rzeczy, generuje przychód z działalności gospodarczej podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych przy zniesieniu współwłasności nieruchomości stanowi rynkowa wartość udziału nabywanego ponad posiadany dotychczas udział we współwłasności, niezależnie od faktu, czy spłata dotyczy wartości faktycznie poniesionych nakładów.
Sprzedaż nieruchomości w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w drodze zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat od nabycia podlega opodatkowaniu. Kosztem uzyskania przychodu jest wartość spłaty udziału, który to koszt pomniejsza dochód podlegający opodatkowaniu.
Otrzymana spłata za odziedziczony udział w nieruchomości w wyniku działu spadku nie stanowi przychodu do opodatkowania, pod warunkiem że wartość przekazanej spłaty nie przekracza wartości przysługującego udziału w spadku, zgodnie z przepisem art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Sprzedaż działki nr 10 i udziałów w działkach 2, 3, 4, 5 stanowi czynność opodatkowaną VAT jako część działalności gospodarczej, mimo że nieruchomości nie były ostatecznie wykorzystywane w działalności po ich nabyciu do celów inwestycyjnych.
Sprzedaż działek i udziałów powstałych z podziału odziedziczonej działki, jeśli nie przekracza wartości udziału wcześniej posiadanego, nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, o ile do jej nabycia doszło w drodze spadkobrania. W przypadku nabycia udziału ponad posiadany udział w drodze działu spadku, opodatkowanie następuje, gdy sprzedaż ma miejsce przed upływem 5 lat od nabycia.
Podatnik nie może skorzystać z ulgi mieszkaniowej, jeśli przeniesienie własności nabywanej nieruchomości poprzez licytację komorniczą nastąpi po upływie trzech lat od końca roku zbycia, niezależnie od okoliczności opóźniających postępowanie.
Zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat/dopłat, zwiększające udział w niej, nie stanowi nabycia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Przychody ze sprzedaży takich udziałów są wolne od podatku, o ile sprzedaż następuje po upływie pięciu lat, liczonym od zwiększenia udziału przez zniesienie współwłasności.
W przypadku odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości nabytego w drodze spadku, pięcioletni okres, określający zwolnienie z opodatkowania, liczy się od daty nabycia udziału przez spadkodawcę, a nie od daty postanowienia sądu o dziedziczeniu.
Zawarcie umowy częściowego zniesienia współwłasności i zmiany struktury lokali mieszkalnych nie stanowi zbycia nieruchomości w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy o podatku od spadków i darowizn i nie skutkuje utratą ulgi mieszkaniowej, o ile nie zmienia to udziału w nabytej nieruchomości i zachowane zostaje zameldowanie podatnika.
Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości obciążonej hipoteką, w którym wartość hipoteki przewyższa wartość udziału, skutkuje brakiem zobowiązania podatkowego, mimo wystąpienia obowiązku podatkowego.
Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości orzeczone przez sąd, skutkujące przyznaniem całości nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty drugiego, rodzi obowiązek podatkowy z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych, niezależnie od przysporzenia majątkowego.
Zniesienie współwłasności, wskutek którego wartość majątku nie uległa zwiększeniu i dokonano go bez spłat, nie stanowi nowego nabycia dla celów podatkowych. Tym samym, przy sprzedaży majątku przysługującego podatnikowi, przyjmuje się jako datę nabycia moment wcześniejszej transakcji, jak umowa darowizny z 2010 r., a pięcioletni okres określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, liczony jest od tej
Zniesienie współwłasności nieruchomości powoduje nowe nabycie tylko wtedy, gdy wartość udziałów znacznie przewyższa wartość pierwotnego udziału. Jeżeli wartość działek po podziale odpowiada wartości pierwotnej, nie zachodzi nowe nabycie, a data darowizny stanowi datę nabycia. Istotne jest obliczenie proporcjonalnego przychodu, jeśli wartość działek po zniesieniu współwłasności przewyższa oryginalny
Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia nie podlega opodatkowaniu, jeżeli zbycie następuje po upływie pięciu lat od momentu nabycia nieruchomości przez spadkodawcę.
Zniesienie współwłasności poprzez podział nieruchomości bez spłat nie jest nowym nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, jeśli wartość nowo przydzielonej części nie przekracza dotychczasowego udziału. Pięcioletni okres zwolnienia z opodatkowania liczy się od pierwotnego nabycia.
Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od jej nabycia przez spadkodawcę nie rodzi obowiązku podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, jeżeli zniesienie współwłasności odbyło się bez spłat i dopłat oraz w granicach pierwotnego udziału.