Dochody z odsprzedaży części nieruchomości uzyskane przed upływem pięciu lat od nabycia w wyniku zniesienia współwłasności podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Niemniej jednak, wydatkowanie tych dochodów na własne cele mieszkaniowe, zgodnie z wymogami ustawy o podatku dochodowym, umożliwia skorzystanie z dostępnego zwolnienia podatkowego.

Zniesienie współwłasności nieruchomości, bez wystąpienia spłat lub dopłat, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako że czynność ta nie jest enumeratywnie wymieniona w katalogu opodatkowanych czynności.

W nieodpłatnym zniesieniu współwłasności nieruchomości, gdzie wartość hipoteki przewyższa wartość nabytego udziału, nie powstaje zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn, pomimo zaistnienia obowiązku podatkowego.

Sprzedaż działek nieruchomości jest zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli dokonywane jest po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia nieruchomości lub udziału w niej, zarówno przez spadkodawcę, jak i przez podatnika.

Dla podatku dochodowego od osób fizycznych, odpłatne zbycie ruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków przeprowadzone po upływie pół roku od końca miesiąca nabycia nie podlega opodatkowaniu, niezależnie od późniejszego dziedziczenia czy działu spadku.

Podatnik, sprzedając działki nabyte częściowo w drodze spadku przed 1993 rokiem oraz częściowo w wyniku zniesienia współwłasności w 2021 roku, uiszcza podatek dochodowy od części nabytej przed rokiem 2020, zgodnie z pięcioletnim okresem opodatkowania. Dochód z transakcji opodatkowany jest stawką 19%, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w spadku po upływie pięciu lat od nabycia przez spadkodawcę nie podlega opodatkowaniu, natomiast dochód uzyskany ze sprzedaży udziałów nabytych w wyniku działu spadku stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu. Spłaty dokonane na rzecz współspadkobierców mogą być uznane jako koszty uzyskania przychodu.

Sprzedaż nieruchomości uzyskanej w wyniku zniesienia współwłasności, w części przekraczającej pierwotny udział współwłaściciela, przed upływem pięciu lat od jej uzyskania, stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu 19% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez przyznanie jej jednej osobie fizycznej z obowiązkiem spłaty dla drugiego współwłaściciela, stanowi opodatkowaną VAT dostawę towaru w postaci gruntu, a transakcja nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w ustawie o VAT.

Sprzedaż udziałów w działkach nabytych w drodze zamiany w 2025 roku przed upływem pięciu lat od nabycia, w przeciwieństwie do udziałów nabytych w spadku w 2001 roku, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Odpłatne zbycie nieruchomości odziedziczonej przez spadkobiercę, gdy od nabycia przez spadkodawcę upłynęło pięć lat, nie stanowi źródła przychodu podatkowego. Również zniesienie współwłasności bez spłat i dopłat dokonane w ramach pierwotnego udziału nie powoduje ponownego nabycia nieruchomości, a tym samym nie wpływa na liczenie pięcioletniego terminu.

Sprzedaż nieruchomości podlegającej częściowemu zniesieniu współwłasności, której wartość nie odbiegała od pierwotnie nabytego udziału, nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, jeżeli odpłatne zbycie nastąpi po upływie pięcioletniego okresu liczonego od daty pierwotnego nabycia udziałów.

Sprzedaż nieruchomości odziedziczonej po spadkodawcach nie podlega opodatkowaniu, jeśli upłynęło pięć lat od nabycia przez spadkodawcę. Natomiast sprzedaż części nieruchomości nabytej w wyniku zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat podlega opodatkowaniu od nadwyżki, według stawki 19%, z zaliczeniem na koszty spłat współwłaścicielek.

Odpłatne zbycie nieruchomości nabytej do majątku wspólnego małżonków w 2003 roku, pomimo późniejszego zniesienia współwłasności, nie stanowi źródła przychodu jeśli następuje po upływie pięciu lat od końca roku nabycia, zwalniając z obowiązku podatkowego.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, zniesienie współwłasności, które nie skutkuje przysporzeniem wartości nieruchomości ponad posiadany udział, nie jest nowym nabyciem; pięcioletni termin liczy się od pierwszego nabycia, w tym przypadku od darowizny z 2016 r.

Dla nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności, pięcioletni okres, określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca roku, w którym nastąpiło zwiększenie udziału, a nie od pierwotnego nabycia.

Zbycie nieruchomości odziedziczonej po spadkodawcy przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym spadkodawca nabył nieruchomość, stanowi przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi odpłatne zbycie, rodzące obowiązek zapłaty podatku dochodowego, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sprzedaż nieruchomości nabytej w drodze częściowego zniesienia współwłasności przed upływem pięciu lat od jej nabycia stanowi źródło przychodu opodatkowanego zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaś sprzedający zobowiązany jest złożyć zeznanie podatkowe PIT-39 oraz zapłacić podatek dochodowy według stawki 19%.

Sprzedaż nieruchomości nabytych w spadku nie stanowi źródła przychodu, jeśli nastąpiła po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego nabycia przez spadkodawcę. Natomiast przysporzenie ponad udział w drodze zniesienia współwłasności, sprzedane przed upływem pięcioletniego terminu, podlega 19% opodatkowaniu.

Planowana sprzedaż działek o numerach 3/4, 3/5 i 3/6 przez A i B nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż doszło do niej po upływie pięciu lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości pierwotnej, tj. 2009 roku.

Odpłatne zbycie nieruchomości, której wartość udziału nie uległa zwiększeniu wskutek nieodpłatnego zniesienia współwłasności, dokonane po upływie pięciu lat od pierwotnego nabycia, nie stanowi źródła przychodu podatkowego.