Wprowadzanie nadwyżki energii elektrycznej do sieci przez prosumenta będącego jednostką samorządu terytorialnego stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, z obowiązkiem wystawienia faktury i odprowadzenia podatku; prawo do odliczenia VAT zależy od prewspółczynnika, a poniżej 2% odliczenie nie przysługuje. Pozostałe koszty inwestycji nie dają prawa do odliczenia.

Świadczenie odpłatnych usług dostawy wody i odbioru ścieków przez gminę stanowi czynności opodatkowane VAT, nieobjęte zwolnieniem. Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego za pomocą proporcji obliczonej na podstawie rzeczywistego zużycia infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej w zakresie działalności gospodarczej.

Rekompensata wypłacana przez jednostkę samorządu terytorialnego za zadania powierzone, obejmująca koszty i rozsądny zysk, nie stanowi wynagrodzenia za usługę, a tym samym nie wchodzi w skład podstawy opodatkowania VAT (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT).

Gminie, realizującej inwestycję termomodernizacji budynku wyłącznie w ramach czynności opodatkowanych i zwolnionych z VAT, przysługuje prawo do częściowego odliczenia VAT naliczonego przy zastosowaniu proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT, przy braku możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków do czynności, wobec zasady neutralności VAT.

Gmina A nie ma prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z monitoringiem wodociągów i zadaniami Urzędu Gminy, gdyż te działania związane są z realizacją zadań publicznych, niepodlegających opodatkowaniu VAT.

W sytuacji, gdy wydatek inwestycyjny nie da się wprost przypisać do działalności gospodarczej, do odliczenia VAT można zastosować prewspółczynnik ilościowy. Metoda ta, gdy odzwierciedla specyfikę wykonywanej działalności, może być bardziej miarodajna od klucza zawartego w rozporządzeniu MF.

Gmina ma prawo do stosowania pre-współczynnika metrażowego, gdyż jest on najbardziej reprezentatywny dla specyfiki działalności wodociągowej, umożliwiając prawidłowe odliczenie VAT poprzez rzeczywiste przyporządkowanie podatku naliczonego do czynności opodatkowanych.

Powiatowi, który ponosi wydatki inwestycyjne na budowę hali sportowej i lodowiska wykorzystywanych do działalności opodatkowanej, przysługuje prawo do odliczenia VAT, stosując prewspółczynnik czasowy, który dokładniej odzwierciedla proporcję rzeczywistego wykorzystania do działalności opodatkowanej niż prewspółczynnik według rozporządzenia Ministra Finansów.

Obowiązek podatkowy z tytułu odsetek od pożyczek powstaje z chwilą faktycznej płatności lub kapitalizacji odsetek. Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia VAT przy pożyczkach na rzecz podmiotów unijnych, dla których miejscem opodatkowania jest inny kraj UE niż Polska.

Odpłatne udostępnianie hali sportowej przez Gminę na podstawie umowy najmu stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, bez zwolnień, uznając Gminę za podatnika. Gmina może odliczać VAT od wydatków związanych z utrzymaniem hali zgodnie z pre-współczynnikiem obowiązującym dla działalności gospodarczej jednostki budżetowej.

W przypadku, gdy prewspółczynnik VAT nie przekracza 2%, organ jednostki samorządu terytorialnego, realizując projekt dotyczący majątku użytku publicznego, może określić prewspółczynnik na poziomie 0%, co skutkuje brakiem prawa do odliczenia VAT od poniesionych kosztów realizacji projektu.

Prewspółczynnik podatku VAT kalkulowany przez jednostki budżetowe, takie jak GOSiR, powinien uwzględniać specyfikę działalności zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów; alternatywne metody liczenia, bazujące na kryterium liczby wejść, nie są uznawane za bardziej reprezentatywne.

Podatnik, dokonując rocznej korekty podatku naliczonego, może zastosować bardziej reprezentatywny sposób określania proporcji, nie korygując poszczególnych okresów rozliczeniowych zakończonego roku podatkowego, zgodnie z art. 90c ust. 3 ustawy o VAT.

Świadczenie odpłatnych usług dostarczania wody przez jednostki samorządu terytorialnego stanowi działalność gospodarczą objętą opodatkowaniem VAT. W przypadku niewyłącznego wykorzystania infrastruktury do celów działalności gospodarczej, sposobem odliczania podatku naliczonego może być prewspółczynnik metrażowy, jeśli odzwierciedla specyfikę działalności.

Świadczenie przez gminę odpłatnych usług dostarczania wody na rzecz odbiorców zewnętrznych stanowi działalność gospodarczą i podlega opodatkowaniu VAT, niekorzystając ze zwolnienia z tego podatku. Stosowany pre-współczynnik metrażowy jest właściwą metodą ustalania obniżenia VAT, adekwatną do specyfiki działalności wodociągowej.

Jednostka samorządu terytorialnego ma prawo do zastosowania prewspółczynnika metrażowego w celu określenia proporcji odliczenia VAT naliczonego, gdyż ten sposób bardziej odpowiada specyfice jej działalności w zakresie dostaw wody, niż metoda wskazana w Rozporządzeniu.

Odpłatne udostępnienie lokali użytkowych przez Gminę podlega opodatkowaniu VAT, podczas gdy najem lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe jest zwolniony z VAT. Gmina może zastosować współczynnik sprzedaży do odliczenia podatku VAT od wydatków inwestycyjnych związanych z budynkiem użytkowanym jednocześnie do czynności opodatkowanych i zwolnionych z VAT.

Połączenie spółek poprzez przejęcie nie wywołuje obowiązku podatkowego na gruncie VAT, a spółka przejmująca wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki podatkowe spółki przejmowanej, z wyłączeniem uprawnienia do wystawiania not korygujących, które są uchylone od 1 lutego 2026 roku.

Prewspółczynnik kalkulowany przez samorządową instytucję kultury, do odliczeń podatku VAT, powinien być określony metodą uwzględniającą specyfikę przewidzianą w Rozporządzeniu Ministra Finansów oraz obejmującą całość źródeł finansowania danej działalności, tak aby odzwierciedlać rzeczywiste wykorzystanie środków do celów gospodarczych.

Podatnik, dla którego sposób określenia proporcji określony w rozporządzeniu nie będzie adekwatny, może zastosować inny sposób jedynie, gdy wykaże, że jest on bardziej reprezentatywny i uwzględnia specyfikę działalności oraz nabyć. Metoda musi rzetelnie uwzględniać wszystkie źródła finansowania działalności, by nie naruszać zasady neutralności VAT.

Gmina jako Lider projektu, realizując działania związane z montażem OZE podlegające opodatkowaniu, może odliczyć VAT naliczony z zastosowaniem prewspółczynnika. Odliczenie to dotyczy czynności opodatkowanych, natomiast wydatki związane z działalnością nieopodatkowaną nie podlegają odliczeniu.

Usługi dostarczania wody i odbioru ścieków, świadczone odpłatnie przez Gminę, stanowią działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT. Dostawy wody i odbiory ścieków dla odbiorców wewnętrznych nie rodzą obowiązku naliczenia VAT. Przyjęty przez Gminę pre-współczynnik metrażowy odzwierciedla rzeczywiste wykorzystanie infrastruktury do celów gospodarczych, lepiej niż metoda z rozporządzenia.

Gmina jest uprawniona do odliczenia podatku naliczonego na podstawie prewspółczynnika metrażowego, bazującego na ilości m3 dostarczanej wody i/lub odbieranych ścieków od odbiorców zewnętrznych, zgodnie z art. 86 ustawy o VAT, jako że metoda ta bardziej obiektywnie i reprezentatywnie odzwierciedla wykorzystanie infrastruktury niż obowiązująca metoda z Rozporządzenia.